(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekilinin; 17.04.2001 tarihinde Mersin Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği ve 19 Nisan 2001 tarihinde kayda geçen dilekçesinde özetle; müvekkilinin çocukluğundan beri sol gözünde görme bozukluğu olduğu halde silâhaltına alındığını, gerek acemi birliğinde gerekse usta birliğinde defalarca böyle bir rahatsızlığının olduğunu söylemesine ve hastaneye sevkini istemesine rağmen talebinin nedense 14 ay sonra uygun görüldüğünü, Askeri Hastanede yapılan muayenesi sonucunda askerliğe elverişsiz olduğunun tespit edilmesi üzerine memleketine gönderildiğini, 14 ay sonra verilen rapor üzerine hayal kırıklığına uğradığını, davalı idarenin Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 61 nci maddesinde öngörülen şekilde muayene gereklerini yerine getirmediğini, bu nedenle maddi ve manevi zarara uğratıldığını belirterek 1.500.000.000.-TL maddi ve 8.500.000.000.-TL manevi tazminatın hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler incelendiğinde; 18 Ağustos 1998 yılında yoklamasını yaptıran davacı hakkında biri asker iki tabip tarafından rahatsızlığı tespit edilmesine rağmen askerlik yapmasını engelleyecek seviyede olmadığı düşüncesi ile askerliğe elverişlidir kararı verildiği, 21 Kasım 1999 tarihinde sevk edildiği Gaziemir Ulaştırma Er Eğitim Alay Komutanlığına katıldığı, 1 aylık temel eğitiminin ardından 2 nci Hudut Bölük Komutanlığı emrine sevk edildiği, birliğinde düzenli olarak periyodik muayeneye tabi tutulduğu, 27 Mart 2000 tarihinde şoför intibak eğitimine gönderildiği, 10 Nisan 2000 tarihinde eğitimini tamamlayarak birliğine döndüğü, 19 Aralık 2000 tarihinde ve 03 Ocak 2001 tarihinde Samsun Asker Hastanesine sevk edildiği, anılan Hastanenin 09 Ocak 2001 gün ve 63 nolu Sağlık Kurulu Raporu ile Sol Makula Temporalinde skar dokusu tanısı konularak hakkında B/9 F-1 askerliğe Elverişli Değildir kararı verildiği, davacının bu rapora itirazı üzerine Mersin Askerlik Şubesinin 08 Ağustos 2001 tarihli yazısı ile sevkinin yapıldığı, Ankara 600 Yataklı Mevki Asker Hastanesinin 07.09.2001 gün ve 5874 sayılı Sağlık Kurulu Raporu ile Sol Göz Santral Korioretirit Skari tanısı konularak hakkında B/9 F-1 askerliğe Elverişli Değildir kararı verildiği, davacının terhis edilmesi üzerine maddi ve manevi tazminat istemli is bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
İdarenin hukuki sorumluluğunun dayanağı Anayasanın l25 nci maddesidir. Anayasanın l25 nci maddesine göre İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Anayasa dışında idarenin sorumluluğu l602 sayılı Kanunun 2l ve24 ncü maddelerinde de düzenlenmiştir. Ancak gerek Anayasa da gerekse l602 sayılı Kanunda idarenin sorumluluğunun hangi esaslara dayanacağı belirtilmemiştir. Bu meselenin halli doktrin ve yargı içtihatlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru isterse kusursuz sorumluluk ilkesine dayansın genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için, bir zararın mevcudiyeti zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması zorunludur.
Dava konusu olayımıza dönüldüğünde, son yoklamasını 18 Ağustos 1998 yılında yaptıran davacının muayenesi sonucunda askere sevki yönünde verilen karara itiraz etmediği, askerde iken periyodik muayeneleri yapılan davacının gözünün rahatsızlığı konusunda bir müracaatının olmadığı, askere gelmeden önce almış olduğu (B) sınıfı ehliyeti nedeniyle şoför kurslarına gönderilen davacının bu hususa da bir itirazının bulunmadığı, 09 Ocak 2001 tarihinde Samsun Asker Hastanesinde muayene edilen davacının 7 yaşından beri sol gözünün görmediği yönündeki beyanının raporun bulgular bölümünde yer aldığı, hakkında verilen askerliğe Elverişli Değildir kararlı rapora itiraz ettiği, itirazı üzerine sevk edildiği hastanece de ayni kararlı rapor düzenlendiği, davacının son yoklamasından itibaren gözündeki rahatsızlığı gizlediği, arkadaşları ve bölük astsubayı ile yaptığı görüşmelerde çürük raporu alırsa dışarıda is bulamayacağını beyan ettiği anlaşılmakla davalı idareye atfedilebilecek bir hizmet kusurunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla;
Davacı .................nin maddi ve manevi tazminat istemiyle açtığı DAVANIN REDDİNE
KARŞI OY GEREKÇESİ
Davacının 18.08.1998 tarihinde Mersin Askerlik Şubesinde yapılan son yoklaması sırasında sol gözünün 7 yaşından beri az gördüğünü ifade etmiş ise de muayeneyi gerçekleştiren 2 pratisyen hekim tarafından bu şikâyetin değerlendirmeye alınmadığı, davacının 23.11.1999 tarihinde askerlik görevine başladığı, Samsun Askeri Hastanesinin 09.01.2001 tarih ve 63 nolu Sağlık kurulu raporu ile sol mukoza Temporalinde skar dokusu tanısı konularak hakkında B/9 F-1 askerliğe Elverişli Değildir kararlı rapor verilerek terhis edildiği ve raporun kesinleştiği maddi bir olgudur. Bu nedenle son yoklama sırasında davacının şikâyeti değerlendirilmiş olsa idi davacının bastan askere alınmaması gerekeceğinden davacının askere alındığı tarih ile terhis edildiği tarihler arasındaki maddi ve manevi zararlarının idarece hizmet kusuru esaslarına göre karşılanması gerektiği sonucuna ulaştığımdan davanın reddine ilişkin çoğunluk kararına katılmadım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy