(1111 S. K. m. 41)
Davacının vekili tarafından verilen ve 2 Mayıs 2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile davalı idarenin savunması üzerine verilen ikinci dilekçede özetle; davacının 3 Temmuz 1981 tarihinde muvazzaf askerlik hizmeti için silah altına alınarak Sivas 5'inci Er Eğitim Tugay Komutanlığı emrine tertip edildiği, burada sekiz ay kadar askerlik hizmeti yaptıktan sonra kulaklarındaki rahatsızlık nedeniyle sevk olunduğu Sivas 200 Yataklı Askeri Hastanesinde yapılan muayenesi sonucu düzenlenen, 18 Şubat 1982 tarihli ve 140 sayılı rapor ile D/11-F-1'e uyar askerliğe elverişli değildir. kararı verilmesi üzerine terhis edildiği, yıllar sonra esasen sağlam olduğundan bahisle yapılan ihbar nedeniyle kontrol muayenesine sevk edildiği, yapılan muayenesi sonucu hakkında A-21 F-1 Askerliğe elverişlidir. Komando olamaz. kararı verildiği, davacı tarafından yapılan itiraz üzerine bu defa Ankara 600 Yataklı Hava Askeri Hastanesine sevk edildiği, burada yapılan muayenesi sonucunda da hakkında 30 Nisan 2001 tarihli ve 1269 sayılı rapor ile A-21 F-1 Askerliğe elverişlidir. Komando olamaz. kararı verildiği, bu raporlar üzerine Zile Askerlik Şubesi Başkanlığınca askere sevk kararı alındığı ve 1 Mayıs 2001 tarihinde teslim olmasının ihtar edildiği, davacı hakkında 1982 yılında düzenlenen raporun sahih bir rapor olduğu ve hakkında herhangi bir sahtecilik iddiası bulunmadığı, davalı İdare ajanlarının söz konusu raporu hür iradeleri ve bilimsel bilgi ve becerilerini, o zamanın teşhis ve tedavi koşullarında doğru olarak vermiş oldukları, tıbbi teknolojinin ilerlemesi sebebiyle, aradan yirmi yıl geçtikten sonra aynı kişi hakkında sağlam raporu verilerek silahaltına alınmasının, devletin ciddiyeti ve idari istikrar ilkesiyle bağdaşmayacağı, davacının askere şevkinin ileride karşılanması olanaksız bazı zararların doğumuna -neden olabileceğini iddia ederek, yürütmenin durdurulmasına ve hukuka aykırı askere sevk işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin yürütmenin durdurulmasına ilişkin istemi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 16 Mayıs 2001 tarihli ve E.2001/810 sayılı kararı ile yeniden yürütmenin durdurulması talebi ise, anılan Mahkemenin 26 Eylül 2001 tarihli ve E.2001/810 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Dava dosyası ile askerlik şubesinden getirtilen şahsi dosyasının incelenmesinden; muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere 3 Temmuz 1981 tarihinde Malatya 3'üncü Sof. Er Eğt A. K.lığına tertip edilen davacının, bilahare rahatsızlanarak Sivas 200 Yataklı Askeri Hastanesine sevk edildiği, burada yapılan muayenesi sonucunda, 18 Şubat 1982 tarihli ve 140 sayılı rapora göre, 1. Sağ kronik otitis media, 2. Sol adhesiv otit teşhisi ile D/21-F-1 Askerliğe elverişli değildir. kararı verildiği ve rapor tarihi itibarıyla terhis edildiği, hakkında yapılan ihbar üzerine sevk edildiği Ankara 600 Yataklı Mevki Hastanesince 2 Ekim 2000 tarihli ve 7890 sayılı rapor ile Bilateral kronik otitis-media teşhisi konularak 21/A/1 Askerliğe elverişlidir. Komando olamaz. kararı verildiği, davacının hakem muayenesi için sevk edildiği Ankara 600 Yataklı Hava Askeri Hastanesinin 30 Nisan 2001 tarihli ve 1269 sayılı raporu ile Bilateral kronik otit sekeli teşhisi konularak A/21 F-1 Askerliğe elverişlidir. Komando olamaz. kararı verildiği ve bu son rapora istinaden davacının, yeniden askere sevk edilmek istenildiği ve Zile Askerlik Şubesi Başkanlığınca askere alınma işlemlerinin başlatıldığı, askere alınma kararıyla birlikte adına Sevk İçin Çağrı Pusulası düzenlenip, dava sonuçlandığında birliğine sevk edilmek üzere şubeye müracaatının istenildiği anlaşılmıştır.
1111 sayılı Askerlik Kanununun 41'inci maddesinde Askere elverişli olmayanlardan idarece lüzumlu görülenler, askeri Hastaneye sevk edilirler. Askeri Hastane sağlık kurullarınca yeniden yapılan muayeneleri sonunda askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlar asker edilirler. hükmüne yer verilmiştir.
Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 10'uncu maddesinin ilk fıkrasında ise, son yoklamaları yapılan yükümlülerin askerliğe elverişli olanlar ve askerliğe elverişli olmayanlar olmak üzere gruplandırılacaklarının öngörüldüğü, aynı maddenin son fıkrasında, sağlık durumları hakkında kesin karar verilemeyenlerin en yakın askeri Hastaneye sevk edileceği ve bunlarla ilgili kesin kararın bu hastaneler tarafından verileceği hükmüne yer verilmiştir.
Davacının 1981 yılında muvazzaflık hizmeti nedeniyle askere sevk edildiği, bilahare görevli bulunduğu Malatya 3'üncü Ör. Sof. Er Eğt. A. K. Ilgınca rahatsızlığı nedeniyle sevk edildiği Sivas 200 Yt. As.Hst. Sağlık Kurulunca askerliğe elverişsiz bulunduğu ve bu karar üzerine terhis edildiği, keza davacının kulaklarından rahatsız olduğu, hakkında muhtelif tarihlerde askeri hastanelerce düzenlenmiş bulunan raporlar da bulunduğu sabittir.
Hakkındaki ihbar nedeniyle Ankara 600 Yataklı Mevki Askeri Hastanesine sevk edilmesi şeklinde başlatılan ve onu takiben hakem muayenesi için Ankara 600 Yataklı Hava Askeri Hastanesine gönderilmesi ve her iki Hastane Sağlık Kurulları tarafından hakkında mevcut tanı,-veri ve mevzuata göre askerliğe elverişlidir kararı verilmesi şeklinde gelişen işlemlerin ilk bakışta hukuka aykırılığından söz edilemez. Zira yukarıda değinilen kanun ile düzenleyici tasarruf kurallarının açık hükümleri gereği davalı idare bağlı yetkisi uyarınca ve gelişmeler karşısında davacıyı kontrol ve hakem muayenesine sevk etmekle yükümlü bulunmaktadır.
Burada asıl sorun, davacının muayenesini yapan tüm sağlık kuruluşlarınca paylaşılan, kulaklarındaki rahatsızlığın ilk muayenesinin yapıldığı, Sivas 200 Yataklı Askeri Hastanesi Sağlık Kurulu raporunun düzenlendiği, 11 Şubat 1982 tarihine göre saptanan tıbbi veriler karşısında, davacının yeniden askere sevk işleminin mevzuata uygun olup olmadığının saptanmasıdır. Sivas 200 Yataklı Askeri Hastanesi Sağlık Kurulunun raporunda davacının muayenesi neticesi Sağ kulak zarı Subtotal Santral perfore, pürülan akıntı mevcut. Rinne-sol kulak zarı promontorivma yapışmış, yer yer .... teşekkül etmiş. Rinne-Weber sağa letaralize sağ kulağı ile fısıltıyı bir metreden az mesafeden işitiyor. Sol kulağı ile üç metreden duyuyor. Radyolojik tetkikte: (3443/27.11.1981) her iki mastoid keaerasyonu kaybolmuş, periantral skleroz gelişmiştir. bulguları saptanmıştır. Elde mevcut bu tıbbi veriler karşısında durumunun 18 Haziran 1978 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Bedeni Kabiliyet Yönetmeliği D/21 -Fi'e uyduğu ve askerliğe elverişli olmadığına karar verildiğine, tıbbi doneler karşısında, verilen kararın mevzuata aykırılığından söz edilemeyeceğine, sonradan ihbar sebebiyle yapılan muayene sonunda, (her üç raporda yer verilen hastalıkların benzer olduğu da dikkate alındığında) davacının bu raporunun gerçek dışı olduğu ortaya konulamadığına ve esasen davacının kulaklarındaki rahatsızlığı kontrol ve hakem muayenesini yapan askeri Hastanelerce de paylaşıldığına göre ilk muayenesini takip eden süreçte tıp biliminde meydana gelen gelişmeler sonucu sağlık yeteneği kıstaslarında yapılan değişikliklerin ya da hastalığın iyileşme kaydetmesinin, davacı aleyhine işlem tesisine haklı bir neden oluşturması kabul edilemez. Zira davacının askerliğe elverişsiz olması nedeniyle tesis edilen işlem, dayandığı maddi olgu ve hukuki neden yönünden hukuka uygun bir idari işlemdir. Bu işlemin tesisinde davacının idareyi yanıltıcı veya aldatıcı bir girişiminin bulunmadığı, hile ve desise kullanmadığı sabittir. Davacının kontrol ve hakem muayenelerinde hep muayeneye sevk edildiği tarihteki sağlık durumuyla ilgili bulgulara dayanılarak, o tarihteki tıbbi teknoloji ve yine o tarihte yürürlükte bulunan Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği dikkate alınarak, hakkında karar verilmiştir.
1982 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan Türk Silahlı Kuvvetleri Bedeni Kabiliyet Yönetmeliğinin Kulak-Burun-Boğaz hastalıklarına ilişkin 21'inci maddesi;
A-
1. İşitme kuvvetini A/19 kadar azaltan, kataral, sikatrisiyel, adeziv ya da orta kulağın sklerotik iltihaplan, otoskleroz, labirent atrofileri,
D-
1. İşitme kuvvetini B/19 kadar azaltan skatrisiyel, adeziv ya da orta kulağın sklerotik iltihaplan, iki taraflı kolesteatom ya da kemik iltihabı ile birlikte cerahatli akıntıları (Radyografik muayene şarttır.), iki taraflı otoskleroz, labirent atrofileri 19'uncu maddesi;
B-
1. Bir kulak fısıltı sesini 3 (Dahil) metreden işittiği halde diğer kulağın fısıltı sesini 1 m. den daha az mesafeden işitmesi, tam sağır olması yada tam sağıra yakın olması,
2. Her iki fısıltı sesini 1 ile 2 m. den işitmesi,
3. Bir kulağın işitmesi normal olduğu halde diğer kulağın tam sağır olması.
Hükmünü havi olup, davacı hakkında Sivas Askeri Hastanesi sağlık Kurulunca tanzim edilen raporda yer verilen bulgular dikkate alındığında, bu raporun düzenlendiği tarihte davacının askerliğe elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. Bu duruma göre; davacının ilk muayenesi sırasında bulgulanan ölçüm ve tanılar sonucu hazırlanan Sağlık Kurulu raporundaki kararın mevzuata uygun olduğu saptanmış, bulgu, tanı ve kararın gerçek dışı olduğunu gösterir herhangi bir bilgi ve belge elde edilememiştir. Davacının o tarihte askerlik yükümlülüğünü yerine getiremeyecek derecede kulaklarından rahatsız olduğu, bu halin tıbben kanıtlandığı, hakkındaki askerliğe elverişsizdir raporunun tüm yönleriyle hukuka uygunluğu kabul edilmelidir. Davacının askerliğe elverişsiz olduğunun tespiti anında yürürlükte bulunan kıstasların, daha sonra yayımlanan yönetmelikle değiştirilmiş olması nedeniyle askerliğe elverişli hale gelmiş olması ya da hastalığında bir iyileşme meydana gelmiş olması, hukuka uygun olan işlemin geri alınarak idarece askere sevk işlemi tesis edilmesinin haklı nedenini oluşturamaz. Aksi hal hukuka güven ilkesiyle bağdaştırılamaz. Bu yönden davacının yeniden askere sevk işlemi, neden unsuru bakımından hukuka aykırıdır. Belirtilen hususlar karşısında kamu yararı ile kişisel yarar arasındaki dengenin iyi kurulamadığı ve davacının askerliğe elverişsiz olması nedeniyle terhisinden 20 yıl sonra muvazzaflık hizmeti için yeniden askere alınması cihetine gidildiği ve işlem amaç unsuru yönünden hukuka uyarlık taşımadığı sonucuna varılmıştır.
Davalı idarenin savunmalarında öne sürdüğü hususlar kabule değer bulunmamıştır.
Açıklandığı üzere; davacının yeniden askere sevk edilme İŞLEMİNİN İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy