(657 S. K. m. 103) (Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği m. 4, 10)
Davacı vekili 17 Mayıs 2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 18 yıldır GATA Radyodiaynostik Ana Bilim Dalı Bşk. lığı Röntgen laboratuarında "film banyo teknisyeni" olarak çalışmakta olduğunu, denetimli alanda daimi çalıştığı için idarece kendisine şua izninden 8 yıldır istifade ettirilmekte olduğunu görevinde ve görev yerinde bir değişiklik olmamasına rağmen iptali istenen işlemle, bu haktan mahrum edildiğini, Röntgen ve radyom ile çalışmanın, aynı ortamda bulunmanın insan sağlığına zararlı olduğunun bir gerçek olduğunu, Röntgen alanları devamlı olarak radyasyon etkisi altında bulunduğundan, normal çalışma ortamlarına göre tehlikeli ve riskli alanlar olup denetim altında olduğunu, tehlike ve risk arzetmesi nedeniyle yasa koyucunun hem gerekli ve yeterli tedbirlerin alınmasını, hem de personelin daha az radyasyona maruz kalması için çalışma sürelerinin azaltılması, sağlık kontrollerinin takibi ve haklar bakımından da, diğer personele göre farklı bir prosedüre tabi olması amacına uygun düzenlemeler yaptığın, 3153 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca çıkarılan Nizamnamenin 21 nci maddesine göre Röntgen ve radyom ile daimi olarak günde beş saatten fazla çalışılamayacağı, 22 nci maddesine göre hastanelerde röntgen ve radyom ile tam müddetle çalışan kimselerin hastanenin başka işlerinde kullanılamayacağı, 24 ncü maddesine göre bu kişilere dört hafta muntazaman devamlı tatil yapmasının mecburi olduğunu, 657 sayılı Kanunun 103/3 maddesi, 926 sayılı Kanunun 126/c maddesi uyarınca bu kişilere yıllık izinlerinden ayrı olarak bir aylık izin verilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığını, günde 5 saatlik röntgen mesaisinin fiilen röntgen cihazı başında geçirilen süre değil, günlük mesleki çalışmaların toplam süresi olarak düşünülmesi gerektiğini, yasal düzenlemelerin şua izni ve diğer haklardan istifade etmek için sadece müstakilen makine başında çalışmayı değil, radyasyon kaynağının etkilediği tehlike altına soktuğu bölge yani denetimli alanda daimi çalışmayı da kabul ettiğinden müvekkilinin de bu haktan istifadeye devam etmesi gerektiğini, Radyasyon Güvenliği Yönetmeliğinin 4/h md. si "... aynı yönetmeliğin 10. md. sinde belirtilen yıllık doza Maruz kalma olasılığı bulunan kişiyi de radyasyon görevlisi olarak kabul ettiğini, müvekkilinde bu doza maruz kalma olasılığının olduğunu, Radyodiagnostik görevin, sadece Tbp.Sb. ve Teknisyen Astsb.larla yürütülen bir hizmet olmadığını hemşire ve sivil memurlarında aynı radyodiagnostik ortamda görev yapmak üzere istihdam edildiklerini sürekli radyasyon tehlikesi altında olan bir ortamda Tbp. Sb. ve Teknisyen Astsb. ların risk altında çalıştıklarını kabul edip de, onlarla yanyana, aynı denetimli alan içinde çalışan ve işin üretilmesine doğrudan katkı yapan diğer personelin radyasyon tehlikesi altında olmadığını var saymanın hak ve nefaset kurallarına aykırı olduğunu, müvekkilinin çalıştığı yerde, 8 adet röntgen cihazı ve 3-4 adet banyo cihazı bulunduğunu, Röntgen ve banyo cihazlarının bulunduğu odalar ile koridorda çalışan tüm personele zimmetle radyasyon düzeyini ölçen dozometreler verildiğini, her ay dozometrelerden kişilerin aldığı radyasyon miktarlarının belirlendiğini, 6 ayda bir kan testlerinin yapıldığını, bu uygulamanın radyoloji bölümünün tamamında değil sadece bu birimde yapıldığını, bununda müvekkilinin denetimli bölgede devamlı çalıştığını gösterdiğini, müvekkilinin röntgen cihazlarının hemen karşısında film banyosu yapmak, banyo solüsyonu hazırlamak, karanlık oda çalışması yapmak, kasetleri hazırlamak, kasetlerin temizlik ve bakımını yapmak, diğer tabip ve teknisyenlerin verdiği görevleri yapmak gibi işler yaptığını, denetimli alanda daimi görev yapan müvekkilinin şua izninden istifa ettirilmemesi işleminin iptaline karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmaktadır.
Dava, GATA. Radyodiagnostik Anabilimdalı Bşk. lığı Röntgen Laboratuarında film banyo teknisyeni olarak 18 yıldır çalışmakta olan sivil memur ............' nın çalıştığı görev yerinde bir değişiklik olmadığı halde şua izninin kaldırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 103 ncü maddesi 3. fıkrasında: "Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele her yıl yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir" hükmünü, 926 sayılı TSK. Personel Kanununun 126/c maddesinde: "Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele her yıl yıllık izinlerinden ayrı olarak bir aylık izin verilir. Bu izinlerin verilmesi şekli yönetmeliklerle düzenlenir." Hükmünü amirdir.
3153 sayılı Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanuna dayanılarak çıkarılan 27.4.1939 tarihli radyoloji Radyom ve elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamnamenin 24 ncü maddesi "Bu gibi müesseselerde, her röntgen mütehassısının veya röntgen veya radyom ile iştigal eden kimsenin senede dört hafta muntazam devamlı" 21 nci maddesi "Röntgen veya radyom ile daimi olarak günde beş saatten fazla çalışılamaz. Röntgen muayenelerinde pazardan başka ayrıca bir gün daha öğleden sonra tatil yapılmalı." hükmünü içermektedir.
Danıştay 3. Dairesinin 06.07.1953 tarihli bir kararında Nizamnamede öngörülen 4 haftalık şua izninin senelik kanuni izin hakkına mahsup edilmeyeceği belirtilmiştir.
Yukarıda özetlenen mevzuat hükümlerine göre davacının her yıl yıllık izinlerinden ayrı olarak bir aylık şua izninden yararlanabilmesi için görevi sırasında radyoaktif ışınlarla çalışması, röntgen veya radyom ile iştigal etmesi gerekmektedir.
Radyasyon Güvenliği Tüzüğünün 2/K maddesinde Radyasyon Görevlisi "Sürekli olarak denetimli alanlarda veya radyasyon kaynaklarıyla çalışan kişidir. Denetimli alanlarda veya radyasyon kaynaklarıyla geçici olarak veya ara sıra çalışan kişiler radyasyon görevlisi sayılmazlar" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin (D) bendinde Radyasyon kaynağı: "İyonlaştırıcı radyasyon yayınlayan radyoaktif maddelerle radyasyon yayınlayıcı veya üretici aygıtlardır." (I) bendinde Denetimli Alanlar "Radyasyon güvenliği bakımından giriş ve çıkışları özel denetime ve içerisindeki çalışmaların özel kurallara bağlı olduğu alanlardır." Şeklide tanımlanmıştır.
Radyasyon Güvenliği Yönetmeliğinin 4/h maddesinde radyasyon görevlisi."Bu yönetmeliğin 10 ncu maddesinde belirtilen yıllık doza maruz kalma olasılığı bulunan ve bu yönetmeliğin 15 nci maddesinde belirtilen denetimli ve gözetimli alanlarda görevi gereği radyasyon kaynağı ile çalışan kişiyi" biçiminde tanımlanmıştır. Yönetmeliğin 10 ncu maddesinin (a) bendi "Radyasyon görevlileri için etkin doz herhangi bir yılda 50 m. SV. i, ardışık beş yılın ortalaması ise 20 m. Sv.' i geçemez. El ayak veya deri için yıllık eşdeğer doz sınırı 500 m. Sv. gözmerceği için 150 m. Sv.'dir" biçiminde tanımlanmıştır.
Davacı sivil memur ..............' nın GATA Radyodiagnostik Radyoloji Ana Bilim Dalı Başkanlığında film - banyo teknisyeni olarak film banyo odasında çalıştığı, bu odada radyasyon kaynağı veya radyasyon yayan aygıt bulunmadığı, bu odanın denetimli alan olmadığı, davacının denetimli ve gözetimli alanlarda radyasyon kaynağı ile çalışmadığı, davacının çalıştığı katta x - ışını üreten cihaz bulunmakla beraber bu cihazların bulunduğu odaların giriş ve çıkışlarının özel denetimli olduğu, bu cihazların devamlı çalışmadığı hasta durumuna göre sınırlı radyasyon yaydığı, Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan alınan ruhsat'a göre aygıtın bulunduğu odanın dışında radyasyon olmadığının bildirildiği bununla birlikte davacıya kişisel güvenliği için dozimetre verildiği ve her ay düzenli olarak aldığı radyasyonun ölçüldüğü Nisan 2001 ayı ölçümlerine göre alınan doz' un 0,1 msv. (10 m Rem.'den) az olduğunun tespit edildiği bu haliyle davacının mevzuat hükümlerine göre radyasyon görevlisi olmadığı ve her yıl yıllık izninden ayrı olarak bir aylık şua izninden yararlanma koşullarını taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla kanuni dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE.
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy