(211 S. K. m. 76, 77)
Davacı, 09 Şubat 2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 1998 yılında doktora öğrenimini tamamlayarak Etimesgut - ANKARA 600 Yataklı Hava Hastanesine atandırıldığını, daha önceki görev yerlerinde diş hekimleri acil nöbet hizmeti, nöbetçi subaylığı nöbet hizmeti ve icapçı nöbet hizmetine dahil edildiğini, Diş tabiplerinin nöbetleri konusunda Ankara ve diğer garnizonlarda farklı uygulamalar yapıldığını, Hava Hastanesinde acil nöbet hizmeti olmayıp, nöbetçi subaylığı ve eş zamanlı olarak icabet nöbeti tutturulduğunu, İç Hizmet Yönetmeliğinin 394 ncü maddesine göre nöbetçi subaylığı tutturulmaması için 16.11.2000 tarihli başvurusunun, 600 Yataklı Hava Hastanesi Baştabipliğinin 07.12.2000 tarihli yazısı ile reddedildiğini, mevzuata aykırı şekilde diş tabibi olarak kendi vazifesi ile ilgili nöbet hizmetine dahil edilmesi gerekirken nöbetçi subaylığı hizmetine dahil edilmesi işleminin iptalini ve yargılamanın duruşmalı olarak yapılmasını talep ve dava etmiştir.
AYİM İkinci Dairesinin 21 Şubat 2001 tarih ve GENSEK NO: 2001/267, ESAS NO: 2001/136, KARAR NO: 2001/270 sayılı kararı ile davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiş ise de, davacının karar düzeltme isteminde bulunması üzerine yapılan incelemede; davacının 16.11.2000 tarihli müracaatına idarece verilen 07.12.2000 tarihli cevabi yazının, davacının bu tarihten itibaren iki kez istirahat raporu alması, Ramazan Bayramı ve Yılbaşı tatilinin araya girmesiyle davacıya 02 Ocak 2001 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla davanın süresinde açıldığı sonucuna ulaşılarak AYİM İkinci Dairesinin 11 Temmuz 2001 tarih ve GENSEK NO: 2001/792, ESAS NO: 2001/448 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin kabulü ile AYİM İkinci Dairesinin 21 Şubat 2001 tarihli davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Askerlikte nöbet hizmetleri TSK. leri İç Hizmet Kanununun 76 ve müteakip maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 76 ncı maddesinde "Nöbet; askerlikteki müşterek hizmetlerin yapılmasını ve devamını sağlamak maksadı ile bu hizmetlerin belli bir sıra ve süre ile subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, erbaş ve erler ile Silahlı Kuvvetler Teşkilatı içinde Vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından yapılmasıdır. Nöbetçi: Nöbet hizmetinin yapılması için görevlendirilen şahıstır." Aynı Kanunun 77 nci maddesinde "Kıtalarda, karargâhlarda ve askeri kurumlarda nöbet hizmetine tabi tutulacak personelin kimler olacağı, nöbet hizmetlerinin yapılış tarzı ile şekli ve nöbetçilere ait vazifeler talimatname ile tayin ve tespit olunur." hükmü öngörülmüştür.
TSK. leri İç Hizmet Yönetmeliğinin 382 nci ve müteakip maddelerinde de askerlikte nöbet hizmetlerine ilişkin hükümler yer almış bulunmaktadır. Yönetmeliğin 382 nci maddesinde "Kıtalar, karargâhlar ve kurumlarda belirli bir sıra ve süre ile subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, erbaş ve erler ile Silahlı Kuvvetler Teşkilatı içinde vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından nöbet tutulur. Nöbetler Karargah ve Kurumlarda sabah saat: 09.00 dan ertesi günü saat: 09.00'a kadardır. Kıtalarda kıtanın özelliğine göre, komutanının münasip göreceği zamanda başlar ve nöbet 24 saati geçemez. - Nöbet hizmetine aşağıdaki rütbe ve makam sahipleri dahil edilmezler. - a. Albay ve birinci sınıf askeri memurlar, - c. Alay (Deniz ve Hava'da eşidi) komutan muavini ile kurum amiri muavinleri, (Askerlik dairesi ile aynı bina veya kışla içindeki askerlik şubesi başkanları ile bir kışla nizamında konuşlu bulunan kışla komutanı dışındaki askerlik şubesi başkanları hariç) - d. Kurmay Başkanları veya vekilleri, askeri hakimler, disiplin subayları ile kadrosunda emir subayı bulunan komutanlık emir subayları, - e. Birlik Komutanları veya Kurum amirlerince görevleri ve sorumlulukları icabı nöbete dahil edilmemesine karar verilen mal saymanı ve mal sorumluları ile aynı şekilde ek görev olarak mal saymanlığı ve mal sorumluluğu yapanlar, - f. Aldığı görevin özelliği sebebiyle nöbet hizmetinden affedilenler, - g. Uzman tabip raporuyla belgelenmek koşulu ile hamileliğin tespit edilmesinden itibaren süt izninin sonuna kadar olan subaylar." hükmüne yer verilmiş, "Askeri Hastanede" Nöbet başlığını taşıyan Yönetmeliğin 390 ncı maddesinde "Askeri hastanelerde nöbet hizmetleri hastane hizmetlerinin aksamadan devamını sağlamak maksadıyla, (Askeri Hastaneler İdare Talimatına) göre yürütülür. - a. Nöbetçi tabipliği askeri hastanenin fiili kadrosunda mevcut askeri ve sivil tabipler arasından sıra ile tutulur. Ancak, bu nöbetin tutulabilmesi için hastanede baştabipten başka üç tabibin bulunması şarttır (lazımdır), - b. Hastane nöbetçi subaylığı, o hastanede görevli Yarbay veya daha küçük rütbeli subaylar arasında tutulur. Subay mevcudu üç kişiden az ise, bu nöbet tutulmaz ve bu vazifeyi de nöbetçi astsubaylar yapar. c. Nöbetçi astsubaylığı, hastanede mevcut astsubaylar arasında tutulur. - d. Nöbetçi heyetinin vazifeleri ve birbirleriyle münasebetleri baş tabip tarafından düzenlenir. e. Hastanede tutulması lazım gelen diğer nöbetler, Askeri Hastaneler idare Talimatına göre tutulur. - f. Hayvan hastanelerindeki nöbet hizmeti hastanelerdeki nöbet hizmetine kıyasen tutulur." hükmü yer almıştır.
İç Hizmet yönetmeliğinin "Tabip, diş tabibi, veteriner hekim ve askeri hakimlerin nöbet hizmeti" başlığını taşıyan 394 ncü maddesinde ise "Tabip, diş tabibi ve veteriner hekimler ile askeri hakimler kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetine girerler. Askeri hakimler kışlada yatmazlar, lüzumu halinde vazifeye çağrılırlar. - Bir garnizon içinde konuşlandırılmış; kıt'a karargah ve kurumların (askeri hastaneler hariç) tamamında baştabip dışındaki tabip, diş tabibi ve veteriner hekim mevcudu; - 1) Üçten az olduğu takdirde, ayrı ayrı garnizon tabipliği, garnizon diş tabipliği ve garnizon veterinerliği ihdas edilir ve kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetine girerler. Kışlada yatmazlar, lüzumu halinde vazifeye çağrılırlar. - 1) Üç ve daha fazla ise, garnizon komutanlığınca alınacak tertibe göre kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetine girerler ve kışlada bu maksat için ayrılmış yerde yatarlar. - 3) Birden fazla kışla grubunun bulunduğu garnizonlarda bu hizmet, yukarıdaki esaslara göre garnizon komutanlarınca düzenlenir." hükmü öngörülmüştür.
MY 33-l (A) Askeri Hastaneler Yönetim Yönergesinin 2 nci Bölüm 2 nci Kısım 2/b-l maddesinde, nöbetçi subayı nöbetinin 211 sayılı İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliği gereğince hastanede görevli çeşitli sınıf subayları tarafından tutulacağı belirtilmiş, aynı Yönergenin 2/f-7 nci maddesinde ise "Hastanedeki mevcut diş tabipleri nöbetçi subaylığı çizelgesine dahil edilir. Diş tabibi sayısı 2 veya daha fazla ise ayrıca çağrılma çizelgesi yapılır." hükmü öngörülmüştür.
Dava konusu uyuşmazlık; Etimesgut 600 Yataklı Hava Hastanesinde diş tabibi olarak görevli Kd.Yzb.rütbesindeki davacıya mevcut mevzuat hükümleri gereğince "Nöbetçi Subaylığı" nöbeti tutturulup tutturulmayacağı hususundan ibarettir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri incelendiğinde; İç Hizmet Kanununda genel olarak nöbet ve nöbetçi tanımlanmış, nöbet hizmetine tabi tutulacak personel, hizmetin yapılış tarzı ile şekli ve nöbetçilere ait vazifelerin talimatname ile tespit edileceği öngörülmüştür.
İç Hizmet Yönetmeliğinin 382 nci maddesinde de genel olarak kimler tarafından nöbet tutulacağı, nöbetin süresi ve nöbet hizmetine dahil edilmeyecek rütbe ve makam sahipleri belirtilmiştir.
Askeri Hastanelerdeki nöbet hizmetleri ise İç Hizmet Yönetmeliğinin 390 ncı maddesinde özel olarak düzenlenmiş olup, Aynı Yönetmeliğin 394 ncü maddesindeki özel düzenleme ile de, Tabip, diş tabibi ve veteriner hekimler ile askeri hakimlerin kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetine girecekleri öngörülmüştür.
Bu özel düzenlemeler dikkate alındığında diş tabiplerinin, kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet tutacakları vazifeleri ile ilgili olmayan nöbet hizmetine dahil edilemeyecekleri anlaşılmaktadır. Her ne kadar İç Hizmet yönetmeliğinin 390 ncı maddesinde Hastane Nöbetçi Subaylığının o hastanede görevli yarbay veya daha küçük rütbeli subaylar arasında tutulacağı belirtilmiş ise de bunun, Yönetmeliğin 394 ncü maddesinde belirtilen sınıfların dışındaki diğer sınıf subaylarını kapsayacağı, dolayısıyla diş tabiplerine vazifeleri dışındaki nöbetçi subaylığı nöbeti tutturulamayacağı çok açıktır. MY 33- 1(A) Askeri Hastaneler Yönetim Yönergesinin 2 nci Bölüm 2 nci Kısım 2/f 7 nci maddesinde "Hastanedeki diş tabipleri nöbetçi subaylığı çizelgesine dahil edilir" şeklinde düzenleme yapılmış ise de bu düzenlemenin İç Hizmet Yönetmeliğinin 390 ve 394 ncü maddelerindeki düzenlemelere aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Mevcut mevzuat hükümleri doğrultusunda davacının durumu değerlendirildiğinde; Etimesgut-600 Yataklı Hava Hastanesinde Hv.Diş Tbp.Kd.Yzb. olarak görevli davacıya vazifesi dışında Nöbetçi Subaylığı nöbeti tutturulması işleminin mevzuata ve hukuka uygun olmadığı anlaşılmakla işlemin iptaline karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Davacı Hv.Diş Tbp.Kd.Yzb. ........'ya Nöbetçi subaylığı nöbeti tutturulması İŞLEMİNİN İPTALİNE,
KARŞI OY GEREKÇESİ
İç Hizmet Yönetmeliğinin 390 ncı maddesinde; Askeri Hastanelerde Nöbet hizmetlerinin, hastane hizmetlerinin, hastane hizmetlerinin aksamadan devamını sağlamak için Askeri Hastaneler İdare Talimatına göre yürütüleceği, Hastane nöbetçi subaylığının o hastanede görevli yarbay veya daha küçük rütbeli subaylar arasında tutulacağı öngörülmüştür. İç Hizmet Yönetmeliğinin 394 ncü maddesinde; tabip, diş tabibi ve veteriner hekimler ile askeri hakimlerin kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetlerine gireceklerine dair hüküm, Aynı yönetmeliğin 382 nci maddesinde belirtilen nöbet hizmetine dahil edilemeyecek rütbe ve makam sahipleri dikkate alındığında diş tabiplerinin hastane nöbetçi subaylığı nöbetinden muaf tutulmadıkları anlaşılacaktır. Sadece Yönetmeliğin 394 ncü maddesindeki düzenleme dikkate alınarak bunların Nöbetçi Subaylığı nöbeti tutamayacakları sonucuna varılmaması gerekir, İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinde diş tabiplerinin Nöbetçi Subaylığı nöbeti tutamayacaklarına dair bir düzenleme ve muafiyet getirilmeyip Hastanedeki Nöbet hizmetlerinin aksamadan devamını sağlamak için nöbet hizmetlerinin Askeri Hastaneler İdare Talimatına göre yürütüleceğine dair 390 ncı madde gereğince MY. 33- 1(A) Askeri Hastaneler Yönetim Yönergesinin 2 nci Bölüm 2 nci Kısım 2/f-7 nci maddesindeki Diş tabiplerinin nöbetçi subaylığı nöbeti tutacaklarına dair açık hüküm nedeniyle Kd.Yzb.rütbesinde ve diş tabibi olarak görevli bulanan davacıya Hastane nöbetçi subaylığı nöbeti tutturulması işlemi mevzuata ve hukuka uygun olduğundan çoğunluğun aksi yöndeki işlemin iptaline ilişkin kararına katılamadık.
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy