(2709 S. K. m. 129) (1602 S. K. m. 21) (926 S. K. m. 12) (1462 S. K. m. 5/a)
Davacı vekili 11 Ocak 2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Hv. Harp Okulu 3 ncü Sınıf öğrencisi iken 31.7.2000 tarihinde okuldan uzaklaştırıldığını, Hava Harp Okulu Kanunu ve Disiplin Yönergesine göre öğrencinin ika ettiği disiplinsizliğin ve uygulanan müeyyideler ve yapılan işlemlerin her birinden velisinin ayrı ayrı haberdar edilmesini amir bulunduğunu, müvekkilinin disiplin notunun 60 puan düzeyine düşmesine dek okul idaresince velisine veya ailesine bir uyarıda bulunulmadığını, bu uygulamanın yasa ve yönetmeliğe aykırı olduğu gibi kamu yararından da yoksun ye hukuka aykırılığı bulunduğu belirtilerek müvekkili hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca tesis edilen işlemin iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davacının 31.7.2000 tarihinde okuldan geçici olarak çıkarılmasına ilişkin işlemin 13 Ekim 2000 tarihinde Hava Kuvvetleri Komutanı tarafından onaylanması üzerine kesinleştiği, kesinleşen bu işleminde davacıya tebliğ edildiğine ilişkin herhangi bir rastlanmadığından başsavcılığın davanın süresinde açılmadığına ilişkin itirazına iştirak edilmemiş davanın esas yönünden incelenmesine geçilmiştir.
Davacının getirtilen özlük dosyasındaki disiplin suçlan, bu suçlan nedeniyle alınan savunmaları, disiplin kurulları kararları ve askeri öğrencilikten çıkarılması ile ilgili belgelerin incelenmesinden;
1996-1997 Eğitim - Öğretim yılında Hava Harp Okuluna başlayan davacının birinci sınıfta hiç ceza almadığı, dolayı ile ahlak notunun tamamını koruduğu, 1997 -1998 yılında ikinci sınıfta işlediği iki disiplin suçundan toplam (16) ahlak notunu yitirdiği, 1998-1999 Eğitim - Öğretim yılında 3 ncü sınıfa 155 ahlak notu ile başladığı, bu sınıfta işlediği altı disiplin suçundan (94) ahlak notunu yitirdiği, bu sınıfta devre kaybettiği için 1999-2000 Eğitim - Öğretim yılına (108) ahlak notu ile başladığı, işlediği altı disiplin suçundan disiplin (ahlak) notlarını fazlası ile tükettiği ve disiplin notunun (-24) e düşmesi ile Hv. Harp Okulu Yüksek Disiplin Kurulunun 13 Temmuz 2000 tarihli kararı ile okuldan çıkarılmasına karar verildiği, kararın 13 Ekim 2000 tarihinde Kuvvet Komutanı tarafından onaylanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Davanın esasının tartışılmasına geçilmeden önce askeri şahıslara disiplin suç ya da tecavüzlerinden ötürü disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarının idari yargı denetimine tabi tutulup tutulmayacağı sorununun incelenmesi uygun görülmüştür.
1982 Anayasasının Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturmasında güvence başlıkla 129 ncu maddesinde, memurlar ile diğer kamu görevlilerine savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği, uyarma ve kınama cezaları hariç diğer disiplin kararlarının yargı denetimi dışında bırakılamayacağı vurgulandıktan sonra maddenin 4 ncü fıkrasında Silahlı Kuvvetler mensupları ile hakimler ve savcılar hakkındaki hükümler saklıdır hükmüne yer verilerek genel kaideye bir istisna getirilmiştir.
1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 2568 sayılı Kanunla değişik 21 nci maddesinin son fıkrasında Cumhurbaşkanının, yüksek Askeri Şuranın tasarrufları ve Sıkıyönetim Komutanlarının 1562 sayılı Kanunda yazılı tasarrufları ile disiplin suç ve tecavüzlerinden ötürü disiplin amirlerince verilen cezalar yargı denetimi dışındadır hükmü yazılıdır.
Hava Harp Okulu 3 ncü sınıf öğrencisi olan davacının askeri disiplin hukuku yönünden 1632 Sayılı Askeri Ceza Kanunu ile 477 Sayılı Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanuna tabi kişi olduğunda bir tereddüt bulunmamaktadır.
Nitekim 1996 - 1997 öğretim - eğitim yılında Hava Harp Okuluna giren ve 1999-2000 Eğitim - Öğretim yılında 3 ncü sınıf öğrencisi iken hakkında okuldan çıkarma kararı verilen davacı, işlediği disiplin kabahatleri ve disiplin tecavüzleri nedeniyle askeri disiplin hükümlerine göre cezalandırılmıştır.
Disiplin ceza kararları kamu gücüne dayanılarak tek taraflı tesis edilen ve uygulanır nitelikleriyle kişilerin durumlarında hukuki hüküm ve sonuçlar yaratan irade açıklamalarıdır. Bu özelliğe sahip bulundukları için de idari işlem kategorisine dahildirler. Davacı hakkında fiilleri baz alınarak tesis edilen disiplin ceza kararlarıyla verilen cezaları karşılığında ahlak notundan bazı düşümler yapılmış, ahlak notunun tamamını bitirmesi durumu doğunca hakkında bu kez askeri öğrencilikten çıkarma kararı tesis edilmiştir.
Yukarıda açıklanan hükümler uyarınca disiplin cezalarının tek başına idari davaya konu edilmesi mümkün bulunmamakta ise de, disiplin cezaları disiplin komisyonları yahut başka bir makamın ihraç veya sair bir işlemine neden olmuşsa idari davaya konu olabilecek, bu işlemin dayandığı maddi olayın hukukiliğini tesbit yönünden gerektiğinde işlemin sebebine inilecek ve yasada öngörülen unsurları taşımadığı anlaşılırsa işlem, iptal edilecek veya ona bağlı olarak tesis edilen işlemlerden doğan sonuçlan da ortadan kaldırılmış sayılacağından genel hukuk kuralına göre disiplin cezalan etkilenmiş olacaktır. Disiplin cezalarının bu şekilde dolaylı olarak yargı kararından etkilenmesi onun doğrudan dava konusu edilmesi yasağına aykırı düşmeyeceğinden davacının okuldan çıkarılmasına ilişkin işlemde esas alınan disiplin cezalarının incelenmesine geçilmiştir.
Bilindiği gibi, Harp Okulları öğrencilerinin disiplinsizlik nedeniyle okuldan çıkarılmaları, 926 Sayılı TSK. Personel Kanununun, 1462 Sayılı Harp Okulları Kanunu, Harp Okulları Yönetmeliği, Harp Okulları Disiplin Yönergesi hükümlerine göre yapılmaktadır.
926 Sayılı TSK. Personel Kanununun 12 nci maddesinde harp Okullarının kuruluşu, işleyişi ve bu okullara giriş şartları, yetiştirme usulleri ve diğer hususlar özel kanuna göre yürütülür. hükmünü içermektedir.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 1462 Sayılı Harp Okulları Kanununun 2218 Sayılı kanunla değişik 5/a maddesi, Bu kanun hükümlerine göre çıkarılacak yönetmelikte saptanacak ahlak notunu kaybedenler in Harp Okulu öğrenciliğinden çıkarılacağını öngörmektedir.
1462 Sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan harp Okulları Yönetmeliğinin 15 nci maddesinde, Harp Okullarına alınan her öğrenciye öğrenimi süresince 160 ahlak notu verileceği, bu notun hangi ceza ve eylemlerden dolayı ne miktar düşüm yapılacağının Harp Okulları Disiplin yönergesinde belirtileceği açıklanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin Okuldan Çıkma ve Çıkarılma başlıklı 16 nci maddesinin (b) bendinin 2 (b) alt bendi ahlak (disiplin) notunun tamamını kaybedip Yüksek Disiplin Kurulunca haklarında okuldan çıkarılma kararı verilenler in Harp Okullarından çıkarılmalarını amir bulunmaktadır.
Harp Okulları Disiplin Yönergesinin 14 ncü maddesinin (a) bendinde, Harp Okulu öğrencilerinin okula kati kabullerinin yapıldığı tarihten mezun oldukları tarihe kadar geçen sürede kendilerine tanınan ahlak notunun tamamını kaybetmeleri halinde disiplinsizlik nedeniyle Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edilecekleri ve kurul kararı ile okuldan çıkarılma işlemine tabi tutulacakları, bu işlemin Kuvvet Komutanı tarafından onaylanacağı ifade edilmiştir.
Yönergenin 19 ncu maddesinin (c) bendinde disiplin amirleri gösterilmiş, bunlar arasında Bölük Komutanı ile Tabur Komutanına da yer verilmiştir.
Yönergenin 24 ncü maddesinde izinsizlik cezası karşılığında 2 ahlak notu, disiplin amirlerince verilen oda hapsi cezası karşılığında 4 ahlak notu, Mahkemelerce verilen hapis ve oda hapsi cezalarında 5 ahlak notunun kırılacağı belirtilmiştir.
Yönergenin 19 ncu maddesinin (a-5) nci alt bendinde ; Yönergenin IV ncü bölümünde belirtilen disiplin tecavüzleri ve hizalarındaki cezalar, cezaların taktirinde tutamak olmak üzere konulmuş olup, kanuni yetkiler içinde cezalar verilebilir.... denilmekle disiplin amirlerinin yasal yetkilerinin korunduğu ve gerektiğinde bu yetkilere göre ceza verebilecekleri vurgulanmıştır.
Davacının Hava Harp Okulundan çıkarılma işleminin sebebi disiplin notunun tamamını kaybetmesidir. Bu nedenle dava konusu işlemin denetiminde tesbiti gereken husus; işleme esas alınan disiplin cezasının var olup olmadığı, bu cezanın o işlemin, sebebini teşkil edip edemeyeceği, disiplin kabahat ve tecavüzleri eylemlerinin karşılığı olan cezaların yetkili disiplin amirlerince, savunmalar alınarak ceza verme yetkisi dahilinde mevzuat hükümlerine uygun olarak verilip verilmediği, disiplin notunun kırılması ve notların toplanmasında maddi bir hata yapılıp yapılmadığı, disiplin ceza kararlarında kanun ve düzenleyici tasarrufların hükümlerine mutlak aykırılık oluşturan bir sakatlığın bulunup bulunmadığıdır.
Bu açıklamaların ışığında davacıya disiplin amirleri tarafından verilen ve Yüksek Disiplin Kurulunca davacının okuldan çıkarılma işlemine esas alınan disiplin cezaları incelendiğinde; davacının disiplin suç ve disiplin kabahatlerinde eylemlerinin karşılığı olan cezaların; yetkili disiplin amirlerince, savunmaları alınarak, ceza verme yetkileri dahilinde mevzuata uygun olarak verildiği anlaşılmaktadır.
Davacı vekili disiplin cezalarından dolayı davacının velisinin ikaz edilmediğini (özellikle disiplin notu 99 a düşünceye kadar) ileri sürmüş ise de verilen her disiplin cezasından sonra velinin ikaz edilmesi zorunluluğu bulunmadığı, davacının üçüncü sınıfta iken 23.10.1998 tarihinde alt sınıflara baskı yapmak suçundan 14 gün oda hapsi cezası ile cezalandırılarak 56 disiplin notunun kırıldığı, bu nedenle velisinin 28.10.1998 gün ve ÖĞC.A.: 0907-162, 1. Filo /1291 sayılı yazı ile, 25.6.1999 tarihinde Alay Disiplin Kurulu tarafından olmak üzere 21.10.1999, 23.12.1999 tarihlerinde de öğrencinin kendisinin, ayrıca 18.7.2000 tarihinde de velisinin ikaz edildiği anlaşılmakla bu iddiasının ve diğer iddialarının vakit olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, uyarılara rağmen disiplinsiz davranışlarını sürdürmek suretiyle disiplin notunun tamamını (fazlasıyla) kaybeden davacı .......................... hakkında Hava Harp Okulu Yüksek Disiplin Kurulunca 1462 sayılı Harp Okulları Kanunun 5/a, Harp Okulları Yönetmeliğinin 15/b, 16/b-2-b, Harp Okulları Disiplin Yönergesi hükümlerine göre tesis olunan ve Hava Kuvvetleri Komutanının onayı ile kesinleşmiş bulunan disiplinsizlikten okuldan çıkarılma işleminin mevzuata ve hukuka uyarlı bulunduğu, dolayısı ile davacı vekilinin iddialarının varit olmadığı sonucuna varıldığından, dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy