(1111 S. K. Geç. m. 34)
Davacı vekilinin 12 Ocak 2001 tarihinde kayda geçen dilekçesinde özetle, davacının dövizle askerlik kapsamında temel eğitimini tamamladığını ancak ödemesi gereken dövizin bir kısmını yasal mazeretleri nedeniyle ödeyemediği için dövizle askerlik kapsamından çıkarıldığını; bu defa 1111 Sayılı Kanunun Geçici 34 ncü Madde hükmünden yararlanmak için başvuruda bulunduğunu, ancak bu talebin kabul edilmediğini, bu son işlemin hukuka aykırı olduğunu, zira davacının Geçici 34 ncü maddede belirtilen tüm koşulları taşıdığını belirterek işlemin iptalini talep ve dava ettiği görülmektedir.
Davacı vekilinin yürütmeyi durdurma talebi AYİM. 2. Dairesince 6 Nisan 2001 gün, Gensek No:2001/72, Esas No:2001/75 nolu kararı ile ret edilmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davacının, daha önce dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvurduktan sonra ödeme yükümlülüğünü 38 yaşını doldurduğu yılın sonuna (31 Aralık 1999) kadar tamamlamadığı, 1111 sayılı Kanunun EK - 1 nci maddesi ve Dövizle Askerlik Hizmetinin Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince ödeme yükümlülüğünü tamamlamadığı için MSB.' nın 5 Aralık 2000 tarihli yazısı ile dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarıldığı ve 1111 sayılı Kanunun Geçici 34 ncü maddesi Kapsamında dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
1111 Sayılı Askerlik Kanunun Geçici 34 ncü maddesinin birinci fıkrayı Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 38 yaşını doldurdukları halde, dövizle askerlik hizmeti yapmak üzere başvurmayanlar ile başvurdukları halde döviz ödemelerini veya temel askerlik eğitimlerini süresi içinde yapmadıkları için dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlar EK - 1 nci maddedeki şartları taşımaları halinde, iki yıl içinde durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları ve 15.000 Alman Markı veya karşılığı yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri ve temel askerlik eğitimini yapmaları halinde askerlik hizmeti yerine getirmiş sayılırlar... hükmünü amirdir.
Davacı vekili, müvekkilinin 1111 Sayılı Askerlik Kanununun Geçici 34 ncü maddesi kapsamında dövizle askerlik hizmetinden yararlanması gerektiği yönündeki iddiasını, Kanunun yürürlüğe girdiği 29 Temmuz 1999 tarihi itibarı ile müvekkilinin 38 yaşını doldurmuş olmasına dayandırmaktadır. 1111 Sayılı Askerlik Kanununun Geçici 34 ncü maddesinde yazılı olan 38 yaşını Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 38 yaşını doldurdukları halde , ibaresine göre 27 Mart 1961 doğumlu olan davacının 29 Temmuz 1999 tarihi itibarı ile tamamladığı tespit edilmiş ve bu konuda idarenin her hangi bir itirazının bulunmadığı anlaşılmıştır.
1111 Sayılı Askerlik Kanununun EK - 1 nci maddesi, oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sariatı icra ederek, en az üç yıl süre ile fiilen yabancı bir ülkede bulunanların, 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar temel askerlik hizmetini yerine getirmeleri ve dövizle ödemelerini tamamlamaları gerekmektedir. Bugüne kadar bu madde hükmünden pek çok vatandaşımız yararlanarak askerlik hizmetini yerine getirmiştir. Ancak, bu maddedeki şartlan taşımakla birlikte çeşitli nedenlerle 38 yaş sonuna kadar dövizle askerlik hizmetini yerine getirme hakkından yararlanamamış önemli sayıda vatandaşımızın bulunması ve bu vatandaşlarımızın bulundukları ülkelerde çeşitli hak ve menfaatlere sahip olduklarını, askerlik görevi için statülerine göre, 18, 16 veya 8 ay gibi uzun sürelerle yurda dönmelerinin bu haklarının kaybına ve dolayısıyla mağduriyete uğramalarına neden olacağından, askerlik hizmeti nedeniyle Türk vatandaşlığının kaybına sebebiyet verilmemesi dikkate alınarak, söz konusu yükümlülerin mağduriyetine meydan vermeyecek şekilde çözümlenmesi kamu menfaati açısından olduğu kadar adalet ve hakkaniyet boyutuyla da önem arz etmektedir. Bu nedenle 1111 sayılı Kanunun Geçici 34 ncü maddesi uygulanırken 1111 sayılı Askerlik Kanunun Ek 1 nci maddesindeki şartlan taşımaları kaydıyla, bir defaya mahsus olmak üzere, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde başvurmaları halinde; 38 yaşını bitirdikleri halde dövizle askerlik hizmetini tamamlayanların 15 bin Mark ve karşılığı yabancı ülke parasını ödeyerek askerlik hizmetini yerine getirmelerinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Davacının 1111 sayılı Kanun EK - inci madde kapsamında yurtdışında oturma ve çalışma iznine sahip olduğu, daha önce dövizle askerlik statüsü kapsamında temel askerlik eğitimini tamamladığı ancak 38 yaş sonuna kadar döviz ödemelerini yerine getirmediği ancak 1111 sayılı Askerlik Kanununun Geçici 34 ncü maddesinin yürürlüğe girdiği 23.7.1999 tarihinde 38 yaşını doldurduğu anlaşılmakla bu Kanun kapsamında hak sahibi olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
1111 sayılı Askerlik Kanunun Geçici 34 ncü maddesi göz önüne alındığında, daha önce dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için başvuranlar aleyhine bir durum söz konusu olmadığı kabul edilerek, idarenin davacı hakkında 1111 sayılı Askerlik Kanununun Geçici 34 ncü maddesi kapsamında Dövizle Askerlik hizmetinden faydalandırılmaması yönündeki işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Davacının 1111 Sayılı Askerlik Kanunun Geçici 34 ncü maddesi kapsamında Dövizle Askerlik Hizmetinden faydalandırılmaması işleminin İptaline.
KARŞI OY GEREKÇESİ
Taraflar arasındaki ihtilaf dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılan davacının 1111 sayılı Askerlik Kanununa 4418 sayılı Kanunla eklenen ek geçici 34 ncü maddesinden yararlanıp yararlanamayacağı hususudur.
Af Kanunu niteliğinde bulunan Geçici 34 ncü maddeden kimlerin, yararlanacağını Kanun Koyucu açıkça belirlemiştir. Geçici 34 ncü madde aynen Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 38 yaşım doldurdukları halde, dövizle askerlik hizmeti yapmak üzere başvurmayanlar ile başvurdukları halde döviz ödemelerini veya temel eğitimlerini süresi içinde yapmadıkları için dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlar Ek 1 nci maddedeki şartlan taşımaları halinde, iki yıl içinde durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları ve 15.006 Alman Markı veya karşılığı yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri ve temel askerlik eğitimini yapmaları halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar hükmünü amirdir.
Davacı bu kanunun yürürlüğe girdiği 29.7.1999 tarihinde henüz daha dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılmadığı sabit olup, bu kanun kapsamında bulunmadığı, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaştığımızdan, aksi görüşteki işlemin iptaline ilişkin çoğunluk kararına katılamadık. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy