(926 S. K. m. 12/1) (4566 S. K. m. 38/b) (Harp Okulları Yönetmeliğinin 6/a, 16/b-2 ) (1602 S. K. m. 20/1)
Davacı 12.11.2001 tarihinde Sivas İdare Mahkemesine verdiği ve 14 Kasım 2001 tarihinde kayda geçen dilekçesinde özetle; Disiplin Kurulu Kararıyla okuldan geçici uzaklaştırıldığını, askeri lisede dört yıl boyunca disiplin notunun 96dan aşağıya düşmediğini, üç haftalık intibak eğitiminde disiplinsizlik ve uyumsuzluktan dolayı okuldan atıldığını, dört yıl boyunca disiplinli olan bir kişinin üç hafta içerisinde değişmesinin mümkün olmadığını, bu iddiayla hakkında karar verilmesinin objektif olmayacağını, askeri lisedeki öğretmenlerinin ve sınıf subaylarının bu olaya hayret ettiklerini, başka cezalar alanlarında olduğunu, verilen cezada eşitlik ilkesine riayet edilmediğini belirterek hukuka aykırı işlemin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasında mevcut belge ve bilgilerin tetkikinde; askeri liseyi başarıyla bitiren davacının 19.08.2001-15.09.2001 tarihleri arasında intibak eğitimine katıldığı, 27.08.2001 tarihinde sakal tıraşı olmamak, 30.08.2001 tarihinde yatakhanenin tertip ve düzenini bozmak, yatağını düzeltmemek 03.09.2001 tarihinde aynı suç nedeniyle, 09.09.2001 tarihinde yemekhanenin sukutunu bozmak, 10.09.2001 tarihinde emre itaatsizlik etmek suçlarından dolayı ikaz edildiği, cezaların komutanları tarafından yetkileri dahilinde ve savunmaları alındıktan sonra usulüne uygun verildiği, Bölük Komutanı ve Tabur Komutanının davacının Harp Okulu öğrencisi olamayacağı yönündeki müşterek kanaatleri dikkate alınarak Kara Harp Okulu Disiplin Kuruluna sevk edildiği, anılan kurulun 15 Eylül 2001 gün ve 2000-2001/28 sayılı kararı ile okuldan geçici olarak uzaklaştırıldığı, bu kararın 08.10.2001 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanı tarafından onaylandığı, bu işlemin iptali isteğiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
926 Sayılı TSK Personel Kanununun 12 nci maddesinin 1 nci fıkrası Harp Okullarının Kurulusu, işleyişi ve okullara giriş şartları, yetiştirme usulleri ve diğer hususlar özel kanunlarına göre yürütülür hükmünü getirmiştir. 4566 Sayılı Harp Okulları Kanununun Disiplin ve okuldan çıkarılma başlıklı 38 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde Yönetmelikle belirlenecek esaslar dahilinde, öğrenci niteliğini kaybettiklerine dair Yüksek Disiplin Kurulunca haklarında karar verilenlerin okuldan çıkartılacağı belirlenmiştir.
Davacının okuldan çıkarılmasına karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Harp Okulları Yönetmeliğinin 16/b-2 (a) maddesinde Harp Okulu öğrencilerinden, gerek askeri liselerden gelen gerekse sivil kaynaklardan alınan öğrencilerin okula giriş tarihlerinden (intibak eğitimi başlangıcı) itibaren bir ay içinde askeri öğrenci niteliğini kazanamadıkları bölük ve tabur komutanlarının ortak kanaat raporu ile belgelenenlerin, Alay komutanının önerisi ile Yüksek Disiplin Kuruluna verileceği, bu öğrencilerden ahlak (disiplin) notu durumlarına bakılmaksızın haklarında Yüksek Disiplin Kurulunca, okuldan çıkarma kararı verilenlerin okuldan çıkarılacakları şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Aynı yönetmeliğin Harp Okullarının Organları, Görevleri başlıklı 6/a-(2) maddesi Yüksek Disiplin Kurulunun görev ve yetkileri: (a) Hakkında karar verilecek öğrencinin; (i) ceza ve mükafat fişini, (II) Ahlak (disiplin) notunu, (III) Yüksek Disiplin Kuruluna daha önce suçlu olarak gelip gelmediğini, (lV) şimdiye kadar islemiş olduğu muhtelif suçlar arasındaki zaman fasılasını, mükerrer disiplin kabahat ve tecavüzleri olup olmadığını, (V) Yüksek Disiplin Kuruluna yollanması nedenlerini ve bunun delillerini inceleyip, (b) hakkında karar verilecek öğrenciyi ve mensup olduğu tabur komutanlarını dinlemek suretiyle: (l) öğrencinin ahlak (disiplin) not durumunu, (II) Alay Disiplin Kurulunun işlem ve kararını inceler, (III) sonuç olarak, okuldan ilişiğinin kesilmesine veya kesilmemesine gerekçeli kararını hazırlar. Okulla ilişiğinin kesilmesi hakkında karar, Kuvvet Komutanının onayı ile yürürlüğe girer hükmünü amirdir.
1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunun 20 nci maddesinin 1 nci fıkrası 20 nci maddede belirtilen kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden dolayı; yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından bahisle menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacak iptal davaları, aynı idari işlem ve eylemlerin haklarını ihlal etmesi halinde açılacak tam yargı davaları, doğrudan doğruya ve kesin olarak Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde çözümlenir ve karara bağlanır hükmünü içermektedir.
Şekil, idari işlemlerin önemli unsurlarından biridir. Bütün idari işlemler belli şekil kurallarına uyularak gerçekleştirilir. İptal nedeni olarak şekil geniş kapsamlı bir deyimdir ve işlemin yapılması için gereken yol ve yöntemleri de içerir. Bir idari işlemin yapılması için uyulması gereken şekil koşulları, izlenmesi gereken yöntem kuralları genellikle kanun, tüzük, yönetmelik ve genelge gibi çeşitli metinler içinde yer alır. İdari işlemin yapılması için şekil ve yöntem kurallarına uyulmaması, bu alanda ortaya çıkan sakatlıklar, şekil yönünden aykırılık durumunu oluşturur ve işlemin iptalini gerektirebilir. Kural olarak idare, ilgilinin savunmasını almadan, karşı tarafı dinlemeden karar alabilir. Ancak bu konuda kanun, tüzük ve yönetmeliklerde özel hükmün bulunması ve hukukun genel ilkelerinden olan savunma hakkinin uygulanmasının gerekli kılındığı hallerde savunma alınmadan işlem yapılması işlemi şekil yönünden sakatlar.
Yukarıdaki açıklamaların ışığı altında dava konusu olayımıza dönüldüğünde, davacının intibak eğitimi sırasında işlemiş olduğu disiplin suçları ve aldığı cezalar nedeniyle 15 Eylül 2001 tarihinde Yüksek Disiplin Kuruluna çıkarıldığı, aynı gün yapılan oturumda işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Harp Okulları Yönetmeliğinin 6/a -(2) maddesi uyarınca davacının savunması alınmadan okuldan çıkarılmasına karar verildiği, bu durumda yönetmelikle belirlenen sekil şartlarına uyulmaması nedeniyle tesis edilen okuldan çıkarılma işleminin şekil yönünden sakatlandığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla;
Davacı ....................nin Yüksek Disiplin Kurulunda savunması alınmadan okuldan çıkarılması İŞLEMİNİN İPTALİNE,
KARŞI OY GEREKÇESİ
Davacının Kara Harp Okulundan çıkarılması işleminin, davacıya uygulanan intibak eğitimi süresindeki mevcut durumu, işlediği suçları, alınan savunmaları, aldığı disiplin cezaları, hal ve hareketleri sonucu amirlerinde oluşan Harp Okulu öğrencisi olamayacağı yönündeki müşterek kanaatleri dikkate alınarak mevcut mevzuata uygun olarak tesis edildiği, bu işlemin onay makamı olan Yüksek Disiplin Kurulunca da hakkında okuldan çıkarılma kararının verildiği, ancak kurulun bu kararı verirken hakkında karar verilen öğrenciyi de dinlemesi gerektiğinin Harp Okulları Yönetmeliğinin Madde 6/a (2) de yer almasına bağlı olarak bu hususun davalı idarenin gönderdiği bilgi ve belgelerde yer almaması, yani ifadeyi gösteren belge olmadığından hareketle işlemin iptali yönünde oluşan çoğunluk görüşüne iştirak etmedim. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy