(2709 S. K. m. 72) (1111 S. K. Ek m. 1) (Dövizle Askerlik Hizmetinin Uygulanması Esasları Hakkında Yönetmelik m. 26)
Davacı vekilinin 08 Mart 2002 tarihinde Manisa İdare Mahkemesine ve 21 Mart 2002 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Almanyada cezaevinde bulunması sebebiyle Saruhanlı Askerlik Şubesi Başkanlığının 06.12.2000 tarihli yazısıyla dövizle askerlik hizmetine ilişkin celp dönemini bildirir tebligattan sonra müvekkilinin Almanyada cezaevinde bulunması sebebiyle yaptıkları müracaat üzerine sevkinin ertelendiğini, Alman hükümetince sınır dışı edilen müvekkilinin kolluk kuvvetleri nezaretinde 08.11.2001 tarihinde yurda giriş yaptığını, müvekkilinin babasının 05.11.2001 tarihli dilekçesine Askerlik Şubesinin 27.11.2001 tarihli yazısıyla davacının askere sevk edileceği için müracaatının gerektiği şeklinde cevap verildiğini, babasına yapılan tebligatın muteber olmadığını, hastalığı sebebiyle Manisa Devlet Hastanesi tarafından 10.12.2001 tarih ve 5274 nolu 20 günlük ve bilahare 02.01.2002 tarih ve 18 nolu 15 günlük istirahat raporu düzenlendiğini, vekili olarak yaptığı 14.12.2001 tarihli müracaata aynı şubenin 02.02.2002 tarihli yazısıyla müvekkilinin 18 aylık er statüsünden askere sevk edileceği cevabının verildiğini, ilgili Yönetmeliğin 4/z maddesinde kesin dönüş tabirinin açıklandığını, sınır dışı edilme ile ilgili işlemler tamamlanmadığından bu yöndeki belgeleri daha sonra bulacaklarını, ancak müvekkilinin 6 aydan fazla Türkiyede bulunmadığından kesin dönüş yapmış sayılmayacağını, müvekkilinin askerlikten kaçma düşüncesinin bulunmadığını beyanla, dövizle askerlik hizmetinden yararlandırılmayarak askere sevk işleminin iptalini ve yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin yürütmenin durdurulması talebi Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 05 Haziran 2002 tarih ve GENSEK NO:2002/506, ESAS NO:2002208 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava dosyası ile davacıya ait şahsi dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 01 Ocak 1985 tarihinde askerlik çağına giren davacının yurtdışında oturma ve çalışma iznine sahip çalışan kişi sıfatıyla önce askerliğini ertelettiği, daha sonra ilk taksiti yatırarak dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için 11 Ocak 1990 tarihinde son yoklama işlemlerini yaptırarak müracaatta bulunduğu, 21 Haziran 2000 tarihinde de son taksitini vererek 1111 sayılı Kanunun Ek-1 nci maddesinde şart koşulan 10.000 Alman Markı tutarın tamamını ödediği, davacının 1 Nisan 1998 tarihinde Almanyada tutuklandıktan sonra 8 Kasım 2001 tarihinde sınır dışı edilerek Kolluk Kuvvetleri nezaretinde Türkiyeye giriş yaptığı, babasının 05.11.2001 tarihli müracaatı üzerine Saruhanlı Askerlik Şubesi Başkanlığının 27.11.2001 tarihli ve Milli Savunma Bakanlığının 15 Kasım 2001 tarihli yazısıyla dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılarak er olarak birliğine sevkinin gerektiğinin bildirildiği, bu yazının dosyada başka bir belge bulunmadığından dava dilekçesine göre 07.01.2002 tarihinde tebliğ edildiği, davacının Manisa Devlet Hastanesince düzenlenmiş 10.12.2001 tarihli 20 günlük ve 02.01.2002 tarihli 15 günlük istirahat raporunun bulunduğu, davacının MSB lığının 15 Kasım 2001 sevk yazısından önce ilk raporla birlikte 14.12.2001 tarihinde askerlik durumunun açıklığa kavuşturulmasını istediği, Saruhanlı Askerlik Şubesi Başkanlığının 02 Ocak 2002 tarihli sevk yazısından sonra da 08 Mart 2002 tarihinde işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması talepli bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
1982 T.C. Anayasasının 72 nci maddesinde askerlik hizmetinin her Türkün hakkı ve ödevi olduğu bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağının Kanunla düzenleneceği öngörülmüştür. Anayasanın bu hükmüne uygun olarak yabancı ülkelerde bulunan Türk vatandaşlarının askerlik hizmeti ile ilgili olarak 1111 Sayılı Askerlik Kanununda düzenlemeler yapılmıştır.
Dövizle askerlik hizmeti de 1111 sayılı Askerlik Kanununa 20.03.1980 gün ve 2299 sayılı Kanunla eklenen EK-1 nci madde ile düzenlenmiştir. Bu madde 22.10.1981 gün ve 2539, 27.06.1984 gün ve 3031, 12.10.1988 gün ve 3478, 21.05.1992 gün ve 3802 sayılı Kanunlarla değiştirilerek bugünkü halini almıştır.
Davacının dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için başvuruda bulunduğu 29 Aralık 1989 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat 1111 Sayılı Askerlik Kanununun 3478 sayılı Yasayla değişik EK-1 nci maddesi ile Dövizle Askerlik Hizmetinin Uygulanması Esasları Hakkında Yönetmeliktir.
1111 Sayılı Askerlik Kanununun 3478 Sayılı Kanunla değişik EK-1 nci maddesi, Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek yada sanatı icra ederek en az bir yıl süre ile yabancı ülkelerde bulunan 1111 Sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 Sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununa tabi yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk Konsoloslukları aracılığıyla askerlik şubelerine başvurmaları halinde; 10.000 Alman marki veya karşılığı kadar Yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru tarihinden itibaren 32 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ödemeleri ve iki aylık temel askerlik eğitimine tabi tutulmaları kaydıyla muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. hükmünü amirdir.
Dövizle Askerlik Hizmetinin Uygulanması Esasları Hakkında Yönetmelik (92/3769)in 26 nci maddesi; Aşağıda durumları belirtilen yükümlüler dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılırlar ve bunların askerlik hizmetleri, tabi olacakları diğer askerlik hizmetlerinden biri ile yaptırılır. a) yükümlülük süresi içerisinde, dövizle askerlik hizmetinden yararlanma şartlarından herhangi birini yerine getirmeyenler, b) bir aylık temel askerlik eğitimin yapmış ve ödeme yükümlülüğünü yerine getirmiş olsalar dahi, Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşımadıkları halde, dövizle askerlik hizmetinden yararlandıkları daha sonra anlaşılanlar. hükmü öngörülmüştür.
Davacı ...................... nin dövizle askerlik hizmeti kapsamında yükümlülüklerini tamamlamadan işlediği bir suçtan dolayı Alman güvenlik güçleri tarafından sınır dışı edilip 08 Kasım 2001 tarihinde Türkiyeye iade edilmesi ve tekrar Almanyaya dönüş için dava açtığını ileri sürmesi sebebiyle ara kararı verilip beklenmiş, en son alınan cevapta Augsburg İdare Mahkemesinin davacının talebinin reddi doğrultusundaki 07.11.2000 tarihli kararının kesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından Almanya ya giriş yasağı süresini kısaltmak için yeni bir dava açıldığı bildirilmiş ise de davacının oturma ve çalışma iznini kendi kusurlu davranışından dolayı kaybettiği, kendi kusurlu davranışlarından yararlanarak bir hak edinemeyeceği, 1111 Sayılı Askerlik Kanununun EK-1 nci ve Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılmasında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılması işlemi hukuka ve mevzuata uygun bulunduğundan DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy