(4418 S. K. m. 4) (2709 S. K. m. 72)
Davacı 7 Şubat 2002 tarihinde Balıkesir Vergi Mahkemesinde, 11 Şubat 2002 tarihinde AYİMde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 16.5.1959 doğumlu olduğunu, 13.12.1990 tarihinde ilk taksit olan 5000 DM. ödeyerek dövizle askerlik için müracaat ettiğini, 13.06.1991 ile 09.08.1991 tarihleri arasında temel askerlik hizmetini tamamladığını, kalan 5000 DM. lik son taksitin 31.12.1997 tarihine kadar ödenmesinin MSB. tarafından istendiğini ancak 1994den beri hasta olduğunu, işsiz olduğunu belirterek borcunu taksitle ödemek istediğini ancak bunun kabul edilmediğini ve pasaport süresinin uzatılmasını da teminen 5000 DM 11.12.1999 tarihinde ödediğini ancak ikinci taksitin son ödeme süresinin 15.07.1998 olduğuna dair MSB. nin yazısını geç aldığını, bu nedenle Dövizle Askerlik kapsamından çıkartıldığının kendisine bildirildiğini, oysa Konsolosluğun bu durumdan kendisini haberdar etmediğini ifade ederek 1111 sayılı Kanunun GEÇİCİ-34 ncü maddesi gereğince 04.07.2001 tarihinde son 5000 DM.lik tutarını ödeyerek toplam 10.000 DM. yerine 15.000 DM. ödediğinden bahisle 5000 DM.lik ödemenin tarafına iade edilmemesi işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası ile davacıya ait askerlik şubesi şahsi dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 16.5.1959 doğumlu olan davacının 13.12.1990 tarihinde T.C.Duesseldorf Başkonsolosluğuna başvurup 5000 DM. dövizin ilk taksidini ödediği, 13.6.1991 ile 13.8.1991 tarihleri arasında temel askerlik eğitimini tamamladığını, kalan borcunu 31.12.1997 tarihine kadar ödemesi gerekirken yapılan tebligata rağmen ödemesini tamamlamadığını, ancak 1959 doğumlulara ödemelerini tamamlamalarına dair MSB. nin temini üzerine 15.7.1998 tarihine kadar kendisine süre verilmesine rağmen 11.12.1998 tarihinde 5000 DM ödeme yaptığı, bunun üzerine süresi dışında 11.12.1998 tarihinde yaptığı ödeme nedeniyle dövizle askerlik kapsamından çıkartıldığı ve bu hususun kendisine bildirildiği, 1111 sayılı Askerlik Kanununun 23.7.1999 tarih ve 4418 sayılı Kanunun 4 ncü maddesi ile eklenen Geçici 34 ncü maddesine gereğince dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere ödemesini 4.7.2001 tarihinde 15.000 DMna tamamlayıp banka dekontunu ibraz etmesi üzerine kesin terhise hak kazandığı, ancak davacı dövizle askerlik kapsamında toplam 10.000, DM. yerine 15.000.DM. ödediğinden bahisle 5.000.DM.lik ödemenin tarafına iade edilmemesi işleminin iptalini talep ve dava ettiği anlaşılmaktadır.
1982 T.C. Anayasasının 72 nci maddesinde, askerlik hizmetinin her Türkün hakkı ve ödevi olduğu, bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesininde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağının Kanunla düzenleneceği öngörülmüştür. Anayasanın bu hükmüne uygun olarak yabancı ülkelerde bulunan Türk Vatandaşlarının askerlik hizmeti ile ilgili olarak 1111 sayılı Askerlik Kanununda düzenlemeler yapılmıştır. Dövizle askerlik hizmeti de 1111 sayılı Askerlik Kanununa 20.03.1980 gün ve 2299 sayılı Kanunla eklenen EK-1 nci madde ile düzenlenmiştir. Bu madde 22.10.1981 gün ve 2539, 27.06.1984 gün ve 3031, 12.10.1988 gün ve 3478, 21.05.1992 gün ve 3802 sayılı Kanunlarla değiştirilerek bugünkü halini almıştır.
Dava konusu ihtilaf, davacının ödemekle yükümlü bulunduğu kalan döviz borcunun 38 yaşını tamamladığı yılın sonuna kadar ödemeyerek dövizle askerlik statüsünden çıkarılması, kalan borcunu 1111 sayılı Askerlik Kanununa 23.7.1999 tarih ve 4418 sayılı Kanunun 4 ncü maddesi ile eklenen Geçici 34 ncü maddesi gereğince 15.000 DMa tamamlayıp terhis edilmesi nedeniyle ilk döviz ödeme tutarı olan 10.000. DM. yerine 15000 DM ödeme yapıldığından bahisle 5000DM in davacıya iade edilip edilmeyeceği hususundan ibarettir.
Davacının dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuruda bulunduğu ve temel askerlik eğitimini yaptığı dönemde yürürlükte bulunan mevzuat, 1111 sayılı Askerlik Kanununun 3802 sayılı Kanunla değişik EK-1 nci maddesi ile Resmi Gazetenin 12.1.1993 gün ve 21463 sayılı nüshasında yayımlanan Bakanlar kurulunun 17.11.1992 tarih ve 92/3769 sayılı karar ile kabul edilerek 1.6.1992 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe konulan Dövizle Askerlik hizmetinin Uygulanması Esasları Hakkında Yönetmeliktir.
1111 sayılı Askerlik Kanununun 3802 sayılı Kanunla Değişik EK-1 nci maddesinde Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sanatı icra ederek, en az üç yıl süre ile fiilen yabancı Askerî Memurlar Kanununa tabi yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk Konsoloslukları aracılığıyla askerlik şubelerine başvurmaları halinde; 10000 Alman Markı veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru tarihinden itibaren 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ödemeleri ve bir aylık temel askerlik eğitimine tabi tutulmaları kaydıyla muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar... hükmünü amirdir.
Aynı Kanunun Ek-1 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise; Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere yaptıkları başvuruları kabul edilen yükümlülerden; gereken şartları taşımadıkları anlaşılanlar, ödemeleri gereken yabancı ülke parasını yönetmelikte belirtilen sürelere uygun ödemeyenler, belirtilen yaş sınırı sonuna kadar temel askerlik eğitimi yapmayanlar, ücret veya maaşları yurt içinden transfer edilenler, yabancı ülkelerde resmi bir görevle bulunanlar, dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için gereken yükümlülüklerinin devamı süresince toplam olarak her takvim yılının yarısından fazlasını yurt içinde geçirenler, yurda kesin dönüş yapanlar, istekleriyle vazgeçenler askerliğe elverişsiz oldukları tespit edilenler; Milli Savunma Bakanlığınca dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılarak, durumlarına uygun askerlik işlemine tabi tutulurlar. denilmektedir.
1111 sayılı Kanunun EK-1 nci maddesinde 3802 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ve buna göre yürürlüğe konulan 92/3769 sayılı Yönetmeliğin Geçici 4 ncü maddesinde 01 Haziran 1992 tarihinden önce yabancı ülkede bulunan ve 1111 sayılı kanunun EK-1 nci maddesi kapsamından yararlananların kalan döviz borçları 38 yaşına kadar ödenmek üzere yükümlülerin isteğine uygun olarak taksitlendirilebilir. Ancak taksit sayısı üçü geçemez hükmü öngörülmüştür.
Dava konusu ihtilafa ilişkin yukarıda belirtilen Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre, dövizle askerlik hizmeti yükümlülüğünün, temel askerlik eğitiminin yapılması, başvuru sırasında belirlenen takvimine uygun olarak yabancı ülke parasının ödenmesine kadar devam edeceği, ödemenin en geç 38 yaşın tamamlandığı yılın sonuna kadar yapılması, yükümlülük süresince yurda kesin dönüş yapılmaması şartlarının arandığı, yükümlülük süresi içerisinde dövizle askerlik hizmetinden yararlanma şartlarından birini yerine getirmeyenlerin dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılarak bunların askerlik hizmetlerinin, tabi olacakları diğer askerlik hizmetlerinden birisi ile yaptırılacağı, kanundan faydalanmak için gereken şartları yükümlülüğünün tamamlamadan her ne sebeple olursa olsun kaybedenlerin bu statüden yararlandırılmayacakları öngörülmüştür.
Davacının ödemekle yükümlü bulunduğu 10.000 DM. döviz miktarından 5.000.DM. 13.12.1990 tarihinde geri kalan 5.000.DM da 38 yaş sonuna kadar (31 Aralık 1997) ödemesi gerekirken borcunu ödemediğinden, davacıya 17.7.1998 tarihine kadar ödemesini tamamlaması için ek süre tanındığı halde ödemediği ve 11.12.1998 tarihinde 5.000.DM. taksit borcunu ödediği, ancak ödemesini süresinde ödemesini tamamlamadığından, MSB lığının 21 Haziran 1999 tarihli emriyle dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılması işleminin tesisinden sonra davacının, 1111 sayılı Kanuna 23.7.1999 tarih ve 4418 sayılı Kanunun 4 ncü maddesi ile eklenen Geçici 34 ncü maddesi gereğince dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için döviz ödemesini 15.000.DM.a tamamlaması üzerine kesin terhisin yapıldığından davacının talep ettiği 5.000 DM.in iade edilmemesi işleminin mevzuata ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı tarafından Dövizle Askerlik Bedeli olarak ödenen 5.000.DM. iade edilmemesi işlemi tüm unsurları itibariyle mevzuata ve hukuka uygun bulunduğundan DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy