(1076 S. K. m. 8) (1111 S. K. m. 5) (2709 S. K. m. 10)
Davacı vekili 01 Nisan 2002 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Kasım 2001 celbinde 283.dönem yedek subay adayı olarak Tuzla Piyade Okul ve Eğitim Merkez Komutanlığında Teşkilat Kıta Sevk ve İdare dersinden 31.01.2002 tarihinde girdiği final sınavında ve 07.02.2002 tarihinde yapılan bütünleme sınavlarında başarısız sayılarak erbaş olarak askere sevkinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin 8 ay yerine 18 ay askerlik hizmetine tabi olmasının Anayasanın hukuk devleti ve eşitlik ilkelerine aykırı olduğu belirtilerek, yedek subay statüsünden erbaşlığa çıkarılma işleminin iptalini ve 1076 Sayılı Kanunun yedek subay öğreniminde başarı gösteremeyenlerin 18 aylık askerliğe tabi tutulmasına ilişkin 8/c maddesinin Anayasanın hukuk devleti ve eşitlik ilkesine aykırılığı nedeniyle somut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesine götürülmesine ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacının yürütmenin durdurulması yönündeki talebi Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 09.08.2002 gün ve GENSEK NO: 2002/708, ESAS NO: 2002/131 sayılı karırı ile reddedilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinde; davacının dört yıllık fakülte mezunu olduğu, 283 ncü dönem yedek subay olarak Tuzla Piyade Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığında kursa katıldığı, 31.01.2002 tarihinde yapılan sevk idare dersinin final sınavında 29 puan aldığı, 07.02.2002 tarihinde yapılan aynı dersin bütünleme sınavında 44 puan aldığı, Tuzla Piyade Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığı Ders Kurulunun 15.02.2002 tarihli toplantısında başarısız olması nedeniyle erbaş çıkartılmasına karar verildiği, bunun üzerine erbaş olarak askere sevk edildiği, davacının bilirkişi incelemesi talebiyle ilgili olarak Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesi tarafından davacın başarısız sayıldığı Teşkilat Sevk ve İdare dersine ait final ve bütünleme sınav kağıtlarının bilirkişiye incelettirildiği, bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonunda sınav sorularının ve cevap anahtarının talimat ve yönergelere uygun olduğu, davacının cevap kağıdı ile cevap anahtarlarının karsılaştırılması ve yapılan değerlendirme sonucunda davacıya final sınavında verilen 29 puan ile bütünleme sınavında verilen 44 puanın doğru olduğu ve bu dersten başarısız olduğu yönünde mütalaa verildiği anlaşılmıştır.
1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunun 8 nci maddesinde yedek subay yetiştirilmekte iken engel hali olanların er ve erbaş olarak hizmetlerini tamamlayacakları haller tek tek sayılmıştır. Buna göre Yedek Subay öğreniminde başarı gösteremeyenlerin erbaş olacakları ve bunların yerine getirecekleri hizmet süresinin 1111 Sayılı Kanunun 5 nci maddesinin 1 nci fıkrasında belirtilen süre kadar olacağı hüküm altına alınmıştır.
1111 Sayılı Askerlik Kanununun 5 nci maddesinde ise er ve erbaş olarak askerliklerini yapacaklar için muvazzaf askerlik hizmetinin 18 ay olacağı belirlenmiştir.
T.S.K. Sınıf Okulları Yönetmeliğinin Başarısızlığın Tespiti ve Yapılacak İşlemler başlıklı altıncı bölümünün Başarısızlığın Tespiti başlıklı 14 ncü maddesinin 1 nci fıkra 1 nolu bendinde Blok teşkil etmeyen 5 (beş) veya daha fazla dersten veya bloktan kalanlar ile bütünleme veya engel sınavlarında 59 ve daha aşağı not alanlar ın başarısız sayılarak sınıfta kalacakları, 15 nci maddesinde ise eğitimde başarısız olan yedek subay adayların mükellefiyetlerini erbaş olarak yerine getirecekleri hüküm altına alınmıştır.
Anılan Yönetmeliğin 15 nci maddesinde ise not derecelerinin 100-86 çok iyi, 85-70 iyi, 69-60 orta ve 59-0 arasında bulunan notların zayıf kabul edileceği belirlenmiştir.
Yine aynı yönetmeliğin 24 ncü maddesi, sınıf okullarında eğitim ve öğretim, kayıt kabul ve giriş şartları, sınavlarla ilgili esaslar, başarının tespiti, başarısız olanların durum, engel sınavlar vs. gibi durumlarının çıkarılacak yönergeler ile düzenleneceği hükmünü amirdir.
Yukarıda açıklanan Yönetmeliğin 24 ncü maddesi uyarınca çıkarılan K.K.K.Sınıf Okulları Eğitim ve Öğretim Yönergesinin 7 nci bölüm 8 nci maddesinde, yedek subay eğitim ve öğretiminde başarı gösteremeyenlerin kesinleşen not durumlarına göre Ders Kurulu Öğretim Kurulu kararı ile Kara Kuvvetleri Komutanlığının onayı ile erbaş çıkarılacakları düzenlenmiştir.
Davacı vekilince 1076 Sayılı Yedek Subay Kanunun yedek subay öğreniminde başarı göstermeyenlerin 18 aylık askerliğe tabi tutulmalarına ilişkin 8/c maddesinin Anayasanın hukuk devleti ve eşitlik ilkesi ile çeliştiği ileri sürülmüş ise de; söz konusu hüküm Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır. Zira Anayasa Mahkemesinin kararlarıyla da açıklandığı üzere Anayasanın 10 ncu maddesinde belirtilen amaç eylemli değil hukuki eşitliktir. Hukuki eşitlik aynı hukuki durum ve kişiler arasındaki eşitliği öngörür. 1076 Sayılı Yedek Subay Kanunun yedek subay öğreniminde başarı göstermeyenlerin 18 aylık askerliğe tabi tutulmalarına ilişkin 8/c maddesi, Silahlı Kuvvetlerdeki tüm Sınıf Okulları Komutanlıkları ve sınıf okullarında eğitim-öğretim ve kursa tabi tutulan personeli kapsamaktadır.
1076 Sayılı Kanunun 8 nci maddesinde Yedek Subay öğreniminde başarı gösteremeyenlerin askerlik hizmetlerini erbaş olarak yapacakları belirtilmiş, ancak hangi hallin başarısızlık sayılacağı açıklanmamış, buna ilişkin esasların Yönetmelik ve Yönergelerle düzenleneceği öngörülmüştür. İdare de Yasa ve Yönetmelikten alınan yetki ile takdir yetkisini kullanarak T.S.K. Sınıf Okulları Yönetmeliğinin 44. Madde 1 nci fıkra 1 nolu bendine göre Blok teşkil etmeyen 5 (Beş) veya daha fazla dersten veya bloktan kalanlar ile bütünleme veya engel sınavlarında 59 ve daha aşağı not alanların başarısız sayılarak sınıfta kalacakları, 15 nci maddesinde ise eğitimde başarısız olan yedek subay adayların mükellefiyetlerini erbaş olarak yerine getirecekleri yönünde kural tesis etmiştir. 1 dersten başarısız olan öğrenci ile 5 dersten başarısız olan öğrenci aynı konumda bulundurulduğundan farklı düzenlemelere tabi tutulmalarında bir eşitsizlik, yasaya veya Anayasaya aykırılık bulunmamaktadır. Aksi durumda 60 ve yukarı not alanların başarılı sayılması ile 59 ve aşağısı not alanlarin başarısız sayılmasının da eşitlik ilkesine aykırı olduğunun kabulünü gerektirir ki bu durum idarenin taktir yetkisini yok saymak anlamına gelir. Bu itibarla davacı vekilinin Anayasaya aykırılık iddiası ile Yönetmelik ve Yönergenin yasaya aykırı bulunması nedeniyle iptali yönündeki iddiaları ciddi görülmemiştir.
Ara kararımızla celp edilen davacının girdiği sınavlara ilişkin sorular ve cevap anahtarı resen seçilen bilirkişiye incelettirilmiş, bilirkişinin düzenlediği 08.08.2002 tarihli bilirkişi raporundan, soru kökünde herhangi bir hataya rastlanmadığı, sınavda sorulan sorulara davacının verdiği cevapları içeren cevap kağıdı ile değerlendirme anahtarı sonucunda Teşkilat Kıta Sevk ve İdare sınavından başarısız olduğunun tespit edildiği, sınıf okulunda yapılan değerlendirmelerde herhangi bir hatanın tespit edilmediğinin bildirildiği anlaşılmaktadır. Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna taraflarca itiraz edilmemiştir.
Açıklanan hükümler çerçevesinde davacının durumu değerlendirildiğinde, yedek subay öğrencisi olarak eğitim ve öğretim sonunda yapılan sınavlarda 1 dersten 44 puan ve daha düşük not alarak başarısız olan davacının, Piyade Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığı Ders Kurulunun kararı ve Kara Kuvvetleri Komutanlığının onayı alınmak suretiyle başarısızlık nedeniyle erbaş çıkarılması yolunda tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla;
1. Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy