(1602 S. K. m. 43, 44)
Davacı vekili Ankara 8 nci İdare Mahkemesinin görevsizlik kararı üzerine 14.5.2002 tarihinde Çankırı Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği ve 17 Mayıs 2002 tarihinde Askerî Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin askerlik hizmetini ifa ederken 19.08.1999 tarihinde Uzm.J.Çvş. ......................in havası alınmadan değiştirilmeye çalışılan askerî araç tekerinin patlaması sonucunda ağır şekilde yaralandığını, maddi ve manevi zararlara uğradığını, zararlarının giderilmesi için davalı idareye yaptıkları başvurunun reddedildiğini belirterek 30.000.000.000. TL. (Otuzmilyar TL.) maddi ve 20.000.000.000.TL. (Yirmimilyar) manevi tazminatın hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı idare savunmasında davacının zararlarının giderilmesi için yaptığı başvurunun 08.12.1999 tarihli yazı ile reddedildiğini, 60 günlük dava açma süresini geçirdikten sonra 12.06.2001 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğunu ileri sürdüğünden öncelikle süre konusu incelenmiştir.
1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunun 44 ncü maddesinde davanın süresinde açılıp açılmadığı ilk inceleme sırasında davanın esasına girilmeden incelenecek hususlar arasında sayılmıştır.
Dava açma süresi kamu düzeni ile ilgilidir. Davanın her safhasında dikkate alınması hukuk alanında tartışmasız kabul edilen bir zorunluluktur. Bu nedenle işin esasına geçilmeden önce davanın süresinde açılıp açılmadığı hususu incelenmiştir.
1602 Sayılı Kanunun 43 ncü maddesinin birinci fıkrasında İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açmadan önce, bu eylemlerin yazılı bildirimi üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve herhalde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yetkili makama başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri lazımdır. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliği tarihinden ve altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açabilirler denilmektedir.
Bu nedenle Ara Kararımızla Ankara 8 nci İdare Mahkemesinde açılan dava dosyası getirtilmiş, yapılan incelemede 18.08.1999 tarihinde BTR aracının tekerleği değiştirilirken hava basıncının jantın üst kısmını fırlatması nedeniyle davacının yüzünden yaralandığı, davacının 25.10.1999 tarihinde kayda geçen dilekçesi ile olay nedeniyle davalı idareden tazminat talebinde bulunduğu, davacının talebinin 08 Aralık 1999 tarihli yazı ile reddedildiği anlaşılmaktadır. Davacının 25.10.1999 tarihinde yaptığı başvuruya verilen 08.12.1999 tarihli red cevabının kendisine tebliğ edilip edilmediği bilinmemekle beraber 1602 sayılı Kanunun 43 ncü maddesine göre davacının 25.10.1999 tarihinden itibaren 60 gün beklemesi ve bu 60 günlük sürenin bitiminden itibaren 60 gün içinde ve en geç 22.02.2002 tarihine kadar davasını açması gerekirken 12.06.2001 tarihinde Ilgaz Asliye Hukuk Mahkemesine verilen dilekçe ile açılan davanın yasal süresi geçirildikten sonra açıldığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın süre aşımı yönünden REDDİNE
2. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca davacı tarafından peşin yatırılan 682.530.000.TL. harçtan 7.530.000.TL. başvurma, 4.960.000.TL. esas dışı maktu ilam harcı toplamı olan 12.490.000.TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 670.040.000.TL. (Altıyüzyetmişmilyonkırkbin TL.) harcın istemi halinde davacıya İADESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy