(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekili 22 Mayıs 2002 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin askerlik hizmetinin ifası sırasında marangoz atölyesinde çalışırken sol elinin 1, 2, 3 ve 4 parmaklarını planyaya kaptırması sonucu yaralandığını ve tedavisinin yapıldığını, müvekkilinin yaralanması sonucu önemli ölçüde iş gücü kaybına uğradığını, mesleğini ve diğer işleri yapamayacak derecede genç yasta sakat kaldığından bahisle 20.000.000.000 TL. maddi ve 2.000.000.000 TL. manevi olmak üzere toplam 22.000.000.000 TL. tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin Adli Yardım istemi Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 05 Haziran 2002 tarih ve Gensek No:2002/1242 ve Esas No:2002/438 sayılı kararı ile kabul edilmiştir. Dava dosyasındaki mevcut bilgi ve belgeler incelenerek; davacının 30.7.2001 tarihinde askerlik hizmetini ifa ettiği Atlı Spor Eğt. Mrk. K.lığı marangozhanesinde sivildeki mesleği olan marangozluk görevi icra esnasında bir anlık dalgınlığı ile sol elini döner testereye kaptırdığı ve sol el 1, 2, 3 ve 4 ncü parmaklarının yaralanmasına sebebiyet verdiği, kaldırıldığı GATA K. lığında tedavisi yapılarak uzuv zafiyetinin mevcut olduğu, A/25 8-10 askerliğe elverişli olduğunu ifade eden katı rapor tanzim edildiği, dominant elinin de sağ el olduğu ifade olunmuştur. Olayla ilgili sürdürülen adli soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdarenin hukuki sorumluluğu için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zararlı sonuç ile eylem araşırda illiyet bağının bulunması yeterlidir. İlliyet bağının kesilmiş sayılması içinde zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan dogması gerekmektedir. Olayımızda idareye atfı kabil bir hizmet kusurunun varlığından söz edilemez ise de; kamu görevinin ifası sırasında meydana gelen zarar ile görevden kaynaklanan eylem arasında sıkı bir illiyet bağı bulunduğu, zararın hizmetin içinden doğduğu nazara alındığında kusursuz sorumluluk kuram ve ilkesi gereğince davacının uğradığı zararın davalı idarece karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizin yerleşik içtihatlarına göre T.C.Emekli Sandığı iştirakçisi olmayan davacıya bağlanan aylık ve ödenen ikramiyeler yarar kabul edildiğinden bu konu araştırılmış, T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 02 Haziran 2003 tarih ve 2420 sayılı işlemi ile davacının Askerlik görevine devam eder kararlı raporuna göre; durumu 5434 sayılı yasanın 44 ve 45 nci maddeleri kapsamına girmez kararı verildiği ve bu nedenle aylık bağlanmadığı, dolayısıyla tütün ikramiyesi ödenmediği anlaşılmıştır.
Davacının olay nedeniyle uğradığı gerçek maddi zararının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenen 13 Ekim 2003 tarihli raporda davacının 29.171.354.568 TL. (yirmidokuzmilyaryüzyetmişbirmilyonüçyüzellidörtbinbeşyüzaltmışsekizbin TL.) maddi tazminat hak edişinin bulunduğu bildirilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna itiraz edilmemiş ilmi verilere ve mahkememizin yerleşik içtihatlarına uygun bulunan rapor kurulumuzca da kabul edilerek rapor doğrultusunda uygulama yapılmıştır. Diğer taraftan davacının gerek olay nedeniyle duyduğu ve gerekse ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla olayın vukua geliş şekil ve tarihi davacının askerlik statüsü ve sosyal durumu, paranın alım gücü ve isleyecek yasal faiz göz önünde bulundurularak kendisine uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Bilirkişi raporu uyarınca ve davacının istemine bağlı kalınarak 20.000.000.000 TL. (YİRMİ MİLYAR TL.) maddi tazminat verilmesine,
2. Davacıya takdiren ve istemine bağlı kalınarak 2.000.000.000 TL. (İKİMİLYAR TL.) manevi tazminat verilmesine,
3. Hükmedilen maddi tazminata davacının yeniden gelir elde etmeye bağlayacağı 01 Mayıs 2002 tarihinden 31 Aralık 2002 tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış), 01 Ocak 2003 tarihinden 31 Mart 2003 tarihine kadar yıllık %55 (yüzde elli beş), 01 Nisan 2003 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %30 (yüzde otuz) yasal faiz yürütülmesine,
4. Hükmedilen manevi tazminata olay tarihi olan 20 Temmuz 2001 tarihinden 31 Aralık 2002 tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış), 01 Ocak 2003 tarihinden 31 Mart 2003 tarihine kadar yıllık %55 (yüzde elli beş), 01 Nisan 2003 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %30 (yüzde otuz) yasal faiz yürütülmesine,
5. Davacı tarafından peşin yatırılan 60.000.000 TL.(ALTMIŞMİLYON TL.) bilirkişi ücretinin davalı idareden alınarak Davacıya verilmesine,
6. Hükmedilen maddi ve manevi tazminat üzerinden hüküm verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince nisbi olarak hesap edilen 2.240.000.000 TL. (İKİMİLYARİKİYÜZKIRKMİLYON TL.) Avukatlık Ücretinin davalı idareden alınarak, Davacıya Verilmesine,
7. 1602 sayılı AYİM Kanunun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin (posta giderleri dahil) davalı idareye Yükletilmesine, ancak 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince muaf tutulan idare aleyhine harca hükmedilmesine Yer Olmadığına,
17 ARALIK 2003 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy