(1602 S. K. m. 21) (TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği m. 69)
Davacı, 12 Haziran 2002 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile 04 Ekim 2002 tarihinde kayda geçen cevap lahikasında özetle; 22 Mayıs 1997 tarihinde uçucu yetiştirmeye elverişlidir kararlı rapor alarak 2 nci Ana Jet Üs 122 nci Filo Komutanlığında temel uçuş eğitimi almaya başladığını, Amerika Birleşik Devletlerinde uçuş eğitim almak için yabancı dil sınavına girdiğini ve sınav sonucunda aday olarak seçildiğini, yurt dışı görev için girmiş olduğu pilota muayenesinde İzmir-Güzelyalı 2 nolu muayene Merkezi Başkanlığının 07 Temmuz 1998 tarih ve 841 nolu raporuyla Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği 69 ncu madde gereği uçucu yetiştirmeye elverişli değildir kararı üzerine uçuş eğitimine son verildiğini, Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde 19 Şubat 2002 tarihinde yapılan değişiklik sonucu sağlık yönünden uçucu yetiştirilmeye elverişlidir konumuna geldiğini, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 6 nci maddesi uyarınca değiştirilen yönetmelik hükümlerinin kendisine uygulanması gerektiğini belirterek uçuşa tekrar kabul edilmek için yaptığı başvurunun reddedilme işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 26 Haziran 2002 tarih ve Gensek No: 2002/1482, Esas No:2002/496 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 1997 yılında Hava Harp Okulundan mezun olan davacı hakkında İZMİR- Güzelyalı 2 nolu Muayene Merkezi tarafından 22 Mayıs 1997 tarih ve 819 sayılı raporla uçucu yetiştirilmeye elverişlidir kararı verildiği, bu karar ile uçuş eğitimine başlayan ve devam eden davacının 2 nci Ana Jet Üs 121 nci Filo K. lığında Temel Uçuş Eğitimi aldığı dönemde yurtdışı kursu için yapılan pilotaj muayenesinde İzmir/Güzelyalı 2 nolu Muayene Merkezi Başkanlığının 07 Temmuz 1998 tarih ve 841 sayılı raporu ile Sol Yüksek Frekanslarda Nöfosonsoftel işitme kaybı rahatsızlığından dolayı TSK. SYY. BL. VII.Md. 69 gereği uçucu yetiştirilmeye elverişli değildir kararı verildiği ve buna bağlı olarak uçuş eğitimine son verildiği, işlemin iptali için Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açtığı, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin 16.06.1999 gün ve Esas No:1998/808, Karar No:1999/408 sayılı kararı ile davanın oybirliği ile reddedildiği, TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 69 ncu maddesinde 19 Şubat 2002 tarihinde yapılan değişiklik ile yeniden uçucu eğitimine alınma şartlarını taşıdığını ileri süren davacının 12 Nisan 2002 tarihli dilekçe ile bu yönde idareye müracaatta bulunduğu ancak Hv. K.K. lığının 13 Mayıs 2002 tarih ve PER:4031 -167-02/PL.Ynt. (Ynt.S) 97385 sayılı yazı ile müracaatının reddedildiği, bunun üzerine davacının uçuş eğitimine dönme talebinin reddi işleminin iptali istemi ile dava açtığı anlaşılmaktadır.
Hava Kuvvetleri Komutanlığına ayrılacak yükümlülerin sağlık yetenekleri Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Yedinci Bölümünde düzenlenmiştir. Anılan Yönetmeliğin 66 nci maddesinde; Hava Kuvvetleri Komutanlığı askeri okullarına alınacak öğrenci adayları ve öğrencilerde aranacak sağlık yetenekleri, 67 nci maddesinde; uçuş hizmetinde görevlendirileceklerin sağlık muayeneler, 68 nci maddesinde Hava Harp Okulu öğrenci adaylarının sağlık nitelikleri açıklanmıştır.
Davacının muayenelerinin yapılarak rapor tanzim tarihinde ve uçuculuğa elverişli değildir kararlı işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 69 ncu maddesinde; ilk defa uçuşa başlayacaklarda ve uçuş eğitimindeki adaylarda tam sağlam olma koşulu aranmış ve bu adaylara yetişmiş uçucuların sağlık nitelikleri ile ilgili hükümlerin uygulanamayacağı hükmü öngörülmüştür.
Ancak bu hüküm, 19.02.2002 gün ve 24676 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Yönetmeliğin 12 nci maddesi ile değiştirilmiştir. Yönetmeliğin 69 ncu maddesinde yapılan değişikliğe göre, sadece Hava Harp Okuluna alınan öğrencilerde tam sağlam olma koşulu aranacağı, Harp Okulu süresince ve pilot adaylığına ayrılacaklar ile uçuş eğitimindeki adaylarda tam sağlam olma koşulu aranmayacağı hükmü getirilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık; Sol Yüksek Frekanslarda Nöfosonsotel işitme kaybı rahatsızlığı nedeniyle 07 Temmuz 1998 tarih ve 841 sayılı rapor ile hakkında uçucu yetiştirilmeye elverişli değildir kararı verilen davacının 19 Şubat 2002 tarih ve 24676 sayılı R.G. de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğinden sonra bu değişiklik kapsamında uçuculuğa engel sağlık durumunun ortadan kalkmış sayılması ile davacının yeniden uçucu adayı kabul edilip edilemeyeceği noktasında odaklanmıştır.
İdarenin genel düzenleyici işlemlerinden biri de yönetmeliklerdir. Bu düzenleyici işlemlerde yer alan hükümler sürekli, nesnel, soyut ve genel durumları belirleyen normlar olarak ortaya çıkmaktadır. Tek taraflı idari işlem olarak beliren düzenleyici işlemi yapan otoritenin onu her zaman kaldırabileceği (ılga), değiştirebileceği mümkün ise de yürürlükte olduğu sürece, ona aykırı birel işlem yapamayacağı da açıktır.
Bu açıklamalar ışığında TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde yapılan değişikliklerin idare hukuku açısından irdelenmesi gerekmektedir. Yönetmeliğin, tek taraflılık iradesini ortaya koyan, idare tarafından yapılmış genel düzenleyici bir işlem olduğunda şüphe bulunmamaktadır. Ayrıca bu düzenleyici işlemi kaldırma (ılga) ve değiştirme yetkisi bulunan idarenin, düzenleyici işlem (yönetmelik) yürürlükte bulunduğu sürece hukuk devleti olmanın getirdiği zorunluluk ile kendi eylem ve işlemlerini de bu kurallara uygun kılma yükümlülüğü altındadır.
Somut olayda, davacı hakkında 07 Temmuz 1998 tarih ve 841 sayılı rapor ile uçucu yetiştirilmeye elverişli değildir sağlık kararının verilmesi karsısında o dönemde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre davacının uçuş eğitimine son verilmesi şeklinde tesis edilen işlemin hukuka aykırı bir yön içermediği açıktır. Nitekim davacı uçuş eğitimine son verilme isteminin iptalini dava etmiş AYİM in 16 Haziran 1999 gün ve E.1998-808 K.1999/488 sayılı kararı ile işlem mevzuata ve hukuka uygun bulunarak reddedilmiştir.
1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun İdari Davalar ve Yargı Yetkisinin Sınırı başlıklı 21 nci maddesinin ikinci fıkrası İdari yargı yetkisi, idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. Yerindelik denetimi yapılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak tarzda kullanılamaz ve idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez hükmünü amirdir.
İzmir 2 nolu Muayene Merkezi Başkanlığınca davacı hakkında uçucu yetiştirilmeye elverişli değildir kararının verildiği 07.07.1998 ile Eskişehir 1 nolu Hava Sağlık Muayene ve Fizik Eğitim Merkezi Başkanlığınca kontrol muayenesi yapılarak uçuculuk yetiştirilmeye elverişli değildir kararının verildiği 06.08.1998 tarihlerinde ve davalı idarenin bu raporlara dayanarak davacıyı uçucu yetiştirilmekten çıkarma işlemini tesis ettiği zamanda Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin uçucu yetiştirileceklerde tam sağlam olma koşulunu arayan 69 ncu maddesi yürürlüktedir. İşlemin tesis edildiği tarihte davacının tam sağlam olma koşulunu taşımadığı İzmir 2 nolu Muayene Merkezi Başkanlığı ve Eskişehir 1 Nolu Hava Sağlık Muayene ve Fizik Eğitim Merkezi Başkanlığı raporları ile belirlenmiş olup idarenin bağlı yetki kuralı gereği davacı hakkında uçuculuktan çıkarma işlemini tesis etme mecburiyeti bulunmaktadır. Davacının işlemin iptali istemli açmış olduğu dava Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 16.06.1999 gün ve Esas No:1998/808, Karar No:1999/488 sayılı kararıyla reddedilmiştir. 19.02.2002 tarihinde Yönetmelik değişikliği gerçekleşmiş ve tam sağlam olma koşulu kaldırılmış ise de bu değişikliğin geçmişe yönelik olarak uygulanacağına veya Yönetmelikteki bu düzenlemeye paralel olarak geçmişte uçuculuk haklarını kaybedenlere yeni bir hak tanınacağına dair Yönetmelikte herhangi bir düzenleme yer almamıştır. İdari işlemlerin, işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuat hükümlerine tabi olacağı idare hukukunun temel kuralıdır. Yapılan düzenlemenin geçmişte yapılan uygulamaları kapsaması mevzuatta bu konuda açık hükümlerin bulunmasına bağlıdır. İdarenin Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde yapılan değişikliğe paralel olarak ihtiyaç duyması ve hizmet gerekleri dikkate alınarak değişiklikten önceki hüküm uyarınca uçucu yetiştirilmesine son verilenlerden veya uçuculuktan çıkarılanlardan durumu sağlık kurulu raporu ile uçuculuğa elverişli olduğu tespit edilenleri yeniden işlem tesisiyle uçuculuk statüsüne geçirmeme hususunda objektif kriterlere göre takdir yetkisi bulunmakta ise de idarece takdir yetkisinin geçmişe yönelik kullanılmadığı anlaşılmaktadır. Tesis edildiği anda mevzuata uygun olan işlemin tesis edildikten sonra mevzuat hükümlerinde yapılan değişiklik esas alınarak iptaline karar verilmesi 1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 21 nci maddesine aykırı düşecektir.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 69 ncu maddesine göre tam sağlam olma şartının kaldırılmış olmasının geçmişe etkili olacak şekilde davacıya uçuculuk hakkı tanımasına imkan sağlamadığı, bahse konu yönetmelikte geçmişe yönelik uygulama yapılacağına dair hüküm bulunmadığı ve idare tarafından davacının yeniden uçuş eğitimine dönme talebinin takdir yetkisi dahilinde reddine ilişkin idari işlemin mevzuata ve hukuka aykırı olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE.
Full & Egal Universal Law Academy