(2709 S. K. m. 125)
Davacılar vekilleri 24.05.2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin yakini olan P.Onb. ......................in Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığı emrinde askerlik görevini yapmakta iken elektrik çarpması sonucu öldüğünü, ölen ......................in mesleğinin müzisyenlik olduğunu, askerlik görevine başlamadan önce İzmir Menderes İlçesi Belediyesinde kurulu Kültür Merkezinde müzisyen ve müzik öğretmenliği mesleğini yapmakta olduğunu, askere gelmeden önce 500- 600 Milyon kazanan ......................in anne ve babasına destek olduğunu, ölümle birlikte davacı anne ve babanın destekten yoksun kaldıklarını, ......................in 21.05.2000 tarihinde amirlerinin talimatı ile yanan ampulün değiştirilmesinin kendisinden istenildiğini, depodan verilen ampulü değiştirmek isterken yerde bulunan kablolara basmamak için kabloları kenara çekerken cereyana kapılarak öldüğünü, elektrikçi olmayan ......................a elektrik isini veren idarenin olayda hizmet kusurunun bulunduğunu, bu nedenle meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğunu, toplam 25.000.000.000.TL. maddi ve manevi tazminata 21.05.2000 tarihinden itibaren isleyecek yasal faiziyle birlikte hüküm altına alınmasını dava ve talep ettiği anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacıların yakini P.Onb. ......................in 06.07.1999 tarihinden itibaren Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığında askerlik hizmetini yerine getirmekte iken olay gününden bir gün önce 20 Mayıs 2000 tarihinde Balıkçı Restoranın dekor aydınlatmaları tesisatının yenileme işleminin başlatıldığı, müteveffanın sadece müzisyen olması nedeniyle ses düzeninin kurulması ve isletilmesinden sorumlu kılındığı, müteveffanın 21.05.2000 günü önce dolapların çalışması ve açılması için ana şaltere bağlı çay ocağındaki sigortayı kaldırdığı, tesisatta yanmayan bir ampul gördüğü, bu ampulü sökmeye ya da sıkmaya çalışırken ampulün elinde kırıldığı ve elektrik akımına kapılması sonucunda müdahalelere rağmen kurtarılamayarak hayatini kaybettiği, yapılan adli tahkikat sonucunda Ege ordu Komutanlığı Askerî Savcılığının 25.06.2001 gün ve E.2001/14, K. 2001/456 şayili kararı ile Onb. ......................in kendisine emir verilmemesine ve yetkili olmamasına rağmen ampulü değiştirmeye çalışırken elektrik akımına kapılarak öldüğü ve olay nedeniyle kimseye atfedilecek bir kasıt kusur ya da ihmalin bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davacı anne ve babaya durumları T.C.Emekli Sandığı Kanununun 72 nci maddesi kapsamında bulunmadığından aylık bağlanmadığı ve tütün ikramiyesi de ödenmediği anlaşılmaktadır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir.
Ancak, Anayasada idarenin sorumluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş, bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru isterse kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte bulunması zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması sorunludur.
Davacıların yakini olan P.Onb. ......................in ölümü sonucunu doğuran maddi olayın askerlik gibi özellikli bir kamu görevinin ifası sırasında dekoratif ışıklı tesisattaki yanmayan bir ampulün yanmasını sağlamak için ampulü sıkıştırırken meydana gelen zararın doğrudan hizmetin içinden geldiği, hizmet ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğu, zararın zarar gören üzerinde bırakılmayarak topluma yayılması adalet, eşitlik, hakkaniyete esaslarına daha uygun düşeceğinden davacıların zararlarının kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca idarece karşılanmasının gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Özel Eğitim Merkez Komutanlığında askerliğini müzisyen olarak yapan ses düzeninin kurulması ve isletilmesinden sorumlu kılınan P.Onb. ......................in dekor aydınlatma tesisatındaki yanmayan ampulü kontrol etmesi müterafik kusuru olarak kabul edilmemiştir.
Davacı anne ve babanın maddi zararlarının tespiti için resen seçilen bilirkişi tarafından tanzim olunup Mahkememize ibraz edilen 07.11.2002 tarihli bilirkişi raporunda anne ......................in maddi tazminat hak edişinin 3.356.733.486.TL., baba ......................in 3.157.561.875.TL. olduğu belirtilmiştir.
Taraflara tebliğ olunan bilirkişi raporuna süresi içerisinde taraflarca itiraz olunmamış olup ilmi verilere ve Mahkememizin yerleşik içtihatlarına uygun bulunan bilirkişi raporu uyarınca tatbikat yapılmıştır.
Davacı anne, baba ve kardeşe yakınlarını kaybetmeleri nedeniyle duydukları ve yaşamları boyunca duyacakları acı ve üzüntülerini kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla kendilerine uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Davacı nisanlı ...................... müteveffanın yakınlarından sayılacağı, nisanlısının ölümü nedeniyle üzüntü duyacağı ve evlenme sansının bir miktar azalacağı Kurulumuzca kabul edilmiştir. Ancak söz konusu davada evlilik akdi tesis edilmediğinden çekirdek aile kurulmamıştır. Manevi tazminat ise çekirdek aileyi teşkil eden aile fertleri (anne, baba, es, çocuklar ve kardeşler) için takdir edildiğinden (kaldı ki böyle bir ölüm olayında acı ve ızdırap duyacağından kuşku bulunmayacak, büyükbaba, büyükanne, amca, dayı gibi yakin akrabalar dahi çekirdek aile kavramı dışında bırakılmıştır.) ve nisanlı çekirdek aile içinde bulunmadığından davacı nisanlıya manevi tazminat takdir edilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Bilirkişi raporu uyarınca davacı anne ......................e 3.357.000.000.TL. (ÜÇMILYARÜÇYÜZELLIYEDIMILYON TL.), davacı baba ......................e 3.158.000.000.TL.(ÜYMILYARYÜZELLISEKIZMILYON TL.) MADDI TAZMINAT VERILMESINE, fazlaya ait istemlerinin REDDINE,
2. Takdiren davacı anne ...................... ile davacı baba ......................e ayrı ayrı 3.000.000.000.er TL. (ÜÇERMILYAR TL.) MANEVI TAZMINAT VERILMESINE, fazlaya ait istemlerinin REDDINE,
3. Takdiren davacı kardeş ......................a 1.200.000.000.TL. (BIR MILYAR IKI YÜZ MILYON TL.) MANEVI TAZMINAT VERILMESINE, fazlaya ait isteminin REDDINE,
4. Davacı nişanlı ......................in MANEVI TAZMINAT ISTEMININ REDDINE,
5. Hükmedilen maddi tazminat miktarına müteveffanın yeniden gelir elde edeceği varsayılan 01.02.2001 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık % 60 (YÜZDE ALTMIS) yasal faiz YÜRÜTÜLMESINE,
6. Hükmedilen manevi tazminat miktarlarına olay tarihi olan 21.05.2000 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık % 60 (YÜZDE ALTMIS) yasal faiz YÜRÜTÜLMESINE,
18 ARALIK 2002 tarihinde davacı nişanlı ......................a manevi tazminat verilmesi gerektiği ayrıca hükmolunan manevi tazminata faiz başlangıç yönünden Üye Hak.Kd.Alb.Ertugrul Takanın karşı oyu üzerine OYÇOKLUGU, diğer hususlarda OYBIRLIGI ile karar verildi.
KARSI OY GEREKÇEM
Türk örf ve adetler gereğince kendi muhitinde müteveffa ile nişanlı olarak bilinen davacıya nişanlısının ölümü nedeniyle büyük yeise düşeceği ve hatta ileride evlenme şansının azalacağı endişesini duyacağı nazara alınarak ölüm anında duyduğu ve ölümü müteakip duyacağı acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla uygun miktarda manevi tazminat verilmesi gerektiği görüsünde olduğumdan ve davacılar manevi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesini talep etmişler ise de; takdir olunan manevi tazminat miktarı paranın karar tarihindeki alim gücü, olay tarihinden karar tarihine kadar geçen süredeki değişen sosyal ve ekonomik koşullar nazara alınarak davacıların olay tarihindeki manevi zararlarının tamamını kapsayacak şekilde tespit ve takdir edildiğinden, manevi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi isteminin reddine karar verilmesi, ancak karar tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz yürütülmesi gerektiği görüsünde bulunduğumdan çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılmıyorum. 18.12.2002 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy