(2709 S. K. m. 125)
Davacılar vekili, 10.03.1999 tarihinde İstanbul Nöbetçi İdare Mahkemesine müracaatla bu kanalla gönderilip 15 Mart 1999 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle; davacıların kardeşleri olan .........................un askerlik hizmetini yapmakta iken tatbikat sırasında rahatsızlanarak vefat ettiğini, bu olay nedeniyle müvekkillerinin acı ve ızdırap çektiklerini ruhsal dengelerinin bozulduğunu belirterek her kardeş için 200 milyon TL. olmak üzere toplam 1.400.000.000.TL. manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir. Yapılan yargılama sırasında AYİM İkinci Dairesinin 27 Mart 2002 tarih ve Gensek No:1999/399, Esas No:1999/348, Karar No:200/256 sayılı kararı ile davanın görev yönünden reddine oyçokluğu ile karar verilmiş, bu karara karşı davalı idare tarafından karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine yapılan incelemede; AYİM İkinci Dairesinin 02 Ekim 2002 tarih ve Gensek No:2002/1158, Esas No:2002/584 sayılı kararıyla karar düzeltme isteminin kabulüyle, davanın görev yönünden reddine ilişkin kararın kaldırılarak davaya kalındığı yerden devam edilmesine karar verilerek esasın incelenmesine geçilmiştir. Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacıların kardeşleri olan müteveffa Tnk.Er .........................un , 22.05.1997 tarihinde askere sevkedildigi, eğitimini müteakip 16.08.1997 tarihinde Kıbrıs 28 nci Mot.P.Tüm.28 nci Zh.A.2 nci Tnk.Tb.3 ncü Tnk.Bl.K.lığı emrine katıldığı, 12.12.1997 tarihinde 3 ncü Tnk.Bölük Komutanlığında ağır araç şoförü olarak görevlendirildiği, rahatsızlığı nedeniyle 08 Mayıs 1998 tarihinde birliğinde viziteye çıktığı, 3 gün istirahat raporu verildiği, iyileşmemesi üzerine 11.05.1998 tarihinde tekrar viziteye çıktığı, ilaç tedavisine devam edildiği, rahatsızlığının devam etmesi üzerine 17.05.1998 tarihinde tekrar viziteye çıktığı, Tatarcık Humması teşhisi ile 24 saat istirahat verildiği, 19.05.1998 tarihinde tekrar viziteye çıktığı, Revir Tabipliğince 20.05.1998 tarihinde ambulansla Girne Askeri Hastanesi İntaniye Kliniğine yatırılarak tedaviye devam edildiği, 22.05.1998 tarihinde Bakteriyel Menenjit tanısıyla Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanlığına ambulans uçakla sevk edilip tedavi altına alındığı, Tüberküloz Menenjit tanısı ile tedavisi devam ederken 28.05.1998 tarihinde dolaşım ve solunum yetmezliğinden öldüğü anlaşılmıştır.
İdare Hukuku İlkelerine ve T.C. Anayasanın 125 nci maddesine göre, idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak Anayasada idarenin sorumluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş, bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır, Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru, ister kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması zorunludur.
Davacıların kardeşlerinin ölümü nedeniyle idarenin tazmin sorumluğunun bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla; tüm tıbbi kayıtlar getirilerek, hastalığın bünyesel olup olmadığını, askerlik hizmetinin sebep ve tesiri ile meydana gelip gelmediğinin, müteveffanın ilk defa revire çıktığı tarih ile ölüm tarihi arasındaki sürede yapılan işlemler, teşhis, tedavi ve bakim hizmetlerinde herhangi bir gecikme, eksiklik ve hata bulunup bulunmadığının, işlemlerin yeterli ve usulüne uygun olup olmadığının tespiti için tıbbi bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Bu maksatla resen bilirkişi seçilen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyeleri olan Genel Dahiliye Ünitesinde görevli Uzm.Dr. ..............., Enfeksiyon Hastalıkları Ünitesinde görevli Doç. Dr. ................... ve Genel Dahiliye- Yoğun Bakım Ünitesinde görevli Doç. Dr. ..................... tarafından düzenlenip Mahkememize ibraz edilen 21.05.2003 tarihli bilirkişi raporunda tedavi ve bakım hizmetlerinde hata olduğu belirtilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna taraflarca itiraz edilmemiştir.
Devlet adına kamu hizmetini yürüten idarenin, halin icaplarına ve ihtiyaçlara göre hizmeti devamlı ve en iyi şekilde topluma arz etmesi, hizmeti yürütürken kimsenin zarara uğramaması için gerekli önlemleri alması zorunludur. Bu zorunluluğun gereği gibi yerine getirilmemesi hizmetin kusurlu işlediğinin açık delilidir.
Davacıların kardeşlerinin ölüm olayında, bilirkişi raporunda belirtildiği, üzere idare ajanları olan doktorların tedavi ve bakım hizmetlerinde hata olduğu anlaşıldığından davacıların uğradıkları zararın, hizmet kusuru ilkesi gereğince davalı idare tarafından karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Davacılara kardeşlerini kaybetmeleri nedeniyle duydukları ve ömür boyu duyacakları acı ve ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla olayın meydana geliş şekli, paranın alım gücü dikkate alınarak olay tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte istemleri gibi takdir edilen manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı kardeşler ........................., ........................., ........................., ........................., ........................., ......................... ile .........................a takdiren ve istemleri gibi ayrı ayrı 200.000.000 er TL.( İKİYÜZERMİLYON TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE,
2. Hükmedilen manevi tazminat miktarlarına olay tarihi olan 28.05.1998 tarihinden 31.12.1999 tarihine kadar yıllık %50 (YÜZDEELLİ), 01.01.2000 tarihinden 31.12.2002 tarihine kadar yıllık %60 (YÜZDEALTMIŞ), 01.01.2003 tarihinden 31.03.2003 tarihine kadar yıllık %55 (YÜZDEELLİBEŞ), 01.04.2003 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %30 (YÜZDEOTUZ) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
3. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin DAVALI İDAREYE YÜKLETİLMESİNE, ancak 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca muaf tutulan idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
4. Davacılar tarafından peşin yatırılan 14.680.000 TL. (ONDÖRTMİLYONALTIYÜZ SEKSENBİN TL.) harcın istemleri halinde DAVACILARA İADESİNE,
5. Davacılar tarafından yatırılan ve sarf edilen 90.000.000 TL. (DOKSANMİLYON TL.) bilirkişi ücretinin DAVALI İDAREDEN ALINARAK, DAVACILARA VERİLMESİNE,
6. Davacılar tarafından yatırılan ve sarf edilen 20.000.000 TL. (YİRMİMİLYON TL.) posta ücretinin DAVALI İDAREDEN ALINARAK, DAVACILARA VERİLMESİNE,
7. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince nispi olarak hesap edilen 59.400.000 TL. (ELLİDOKUZMİLYONDÖRTYÜZBİN TL.) avukatlık ücretinin DAVALI İDAREDEN ALINARAK DAVACILARA VERİLMESİNE,
07 Temmuz 2003 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy