(211 S. K. m. 76, 77)
Davacı, 09 Şubat 2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 1998 yılında doktora öğrenimini tamamlayarak Etimesgut- Ankara 600 Yataklı Hava Hastanesine atandırıldığını, daha önceki görev yerlerinde dış hekimleri acil nöbet hizmeti, nöbetçi subaylığı nöbet hizmeti ve icapçı nöbet hizmetine dahil edildiğini, Dış tabiplerinin nöbetleri konusunda Ankara ve diğer garnizonlarda farklı uygulamalar yapıldığını, Hava Hastanesinde acil nöbet hizmeti olmayıp, nöbetçi subaylığı ve es zamanlı olarak icabet nöbeti tutturulduğunu, İç Hizmet Yönetmeliğinin 394 ncü maddesine göre nöbetçi subaylığı tutturulmaması için 16.11.2000 tarihli başvurusunun, 600 Yataklı Hava Hastanesi Baştabipliğinin 07.12.2000 tarihli yazısı ile reddedildiğini, mevzuata aykırı şekilde dış tabibi olarak kendi vazifesi ile ilgili nöbet hizmetine dahil edilmesi gerekirken nöbetçi subaylığı hizmetine dahil edilmesi işleminin iptalini ve yargılamanın duruşmalı olarak yapılmasını talep ve dava etmiştir.
AYİM İkinci Dairesinin 21 Şubat 2001 tarih ve GENSEK NO: 2001/267, ESAS NO: 2001/136, KARAR NO: 2001/270 sayılı kararı ile davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiş ise de, davacının karar düzeltme isteminde bulunması üzerine yapılan incelemede; davacının 16.11.2000 tarihli müracaatına idarece verilen 07.12.2000 tarihli cevabı yazının, davacının bu tarihten itibaren iki kez istirahat raporu alması, Ramazan Bayramı ve Yılbaşı tatilinin araya girmesiyle davacıya 02 Ocak 2001 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla davanın süresinde açıldığı sonucuna ulaşılarak AYİM İkinci Dairesinin 11 Temmuz 2001 tarih ve GENSEK NO: 2001/792, ESAS NO: 2001/448 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin kabulü ile AYİM İkinci Dairesinin 21 Şubat 2001 tarihli davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İç Hizmet Yönetmeliğindeki özel düzenlemeler dikkate alındığında dış tabiplerinin, kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet tutacakları vazifeleri ile ilgili olmayan nöbet hizmetine dahil edilemeyecekleri anlaşılmaktadır. Her ne kadar İç Hizmet yönetmeliğinin 390 nci maddesinde Hastane Nöbetçi Subaylığının o hastanede görevli yarbay veya daha küçük rütbeli subaylar arasında tutulacağı belirtilmiş ise de bunun, Yönetmeliğin 394 ncü maddesinde belirtilen sınıfların dışındaki diğer sınıf subaylarını kapsayacağı, dolayısıyla dış tabiplerine vazifeleri dışındaki nöbetçi subaylığı nöbeti tutturulamayacağı çok açıktır.
MY 33- 1(A) Askerî Hastaneler Yönetim Yönergesinin 2 nci Bölüm 2 nci Kısım 2/f- 7 nci maddesinde Hastanedeki dış tabipleri nöbetçi subaylığı çizelgesine dahil edilir şeklinde düzenleme yapılmış ise de bu düzenlemenin İç Hizmet Yönetmeliğinin 390 ve 394 ncü maddelerindeki düzenlemelere aykırı olduğu sonucuna varılarak AYİM İkinci Dairesinin 06 Şubat 2002 gün ve GENSEK NO: 2001/792, ESAS NO: 448, KARAR NO: 2002/313 sayılı kararıyla davacıya nöbetçi subaylığı nöbeti tutturulması işleminin iptaline karar verilmiş, davalı idare tarafından bu karara karsı süresinde karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.
Askerlikte nöbet hizmetleri TSK. leri İç Hizmet Kanununun 76 ve müteakip maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 76 nci maddesinde Nöbet; askerlikteki müşterek hizmetlerin yapılmasını ve devamını sağlamak maksadı ile bu hizmetlerin belli bir sıra ve süre ile subay, askerî memur, astsubay, askerî öğrenci, erbaş ve erler ile Silahlı Kuvvetler Teşkilatı içinde vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından yapılmasıdır. Nöbetçi: Nöbet hizmetinin yapılması için görevlendirilen şahıstır. Aynı Kanunun 77 nci maddesinde Kıtalarda, karargahlarda ve askerî kurumlarda nöbet hizmetine tabi tutulacak personelin kimler olacağı, nöbet hizmetlerinin yapılış tarzı ile sekli ve nöbetçilere ait vazifeler talimatname ile tayin ve tespit olunur. hükmü öngörülmüştür.
TSK. leri İç Hizmet Yönetmeliğinin 382 nci ve müteakip maddelerinde de askerlikte nöbet hizmetlerine ilişkin hükümler yer almış bulunmaktadır. Yönetmeliğin 382 nci maddesinde Kıtalar, karargahlar ve kurumlarda belirli bir sıra ve süre ile subay, askerî memur, astsubay, askerî öğrenci, erbaş ve erler ile Silahlı Kuvvetler Teşkilatı içinde vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından nöbet tutulur. Nöbetler Karargah ve Kurumlarda sabah saat: 09.00dan ertesi günü saat: 09.00a kadardır.
Kıtalarda kıtanın özelliğine göre, komutanının münasip göreceği zamanda baslar ve nöbet 24 saati geçemez. Nöbet hizmetine aşağıdaki rütbe ve makam sahipleri dahil edilmezler. a. Albay ve birinci sınıf askerî memurlar, - c. Alay (Deniz ve Havada eşidi) komutan muavini ile kurum amiri muavinleri, (Askerlik dairesi ile ayni bina veya kışla içindeki askerlik şubesi başkanları ile bir kışla nizamında konuşlu bulunan kışla komutanı dışındaki askerlik şubesi başkanları hariç) d. Kurmay Başkanları veya vekilleri, askerî hakimler, disiplin subayları ile kadrosunda emir subayı bulunan komutanlık emir subayları, e. Birlik Komutanları veya Kurum amirlerince görevleri ve sorumlulukları icabı nöbete dahil edilmemesine karar verilen mal saymanı ve mal sorumluları ile aynı şekilde ek görev olarak mal saymanlığı ve mal sorumluluğu yapanlar, - f. Aldığı görevin özelliği sebebiyle nöbet hizmetinden affedilenler, g. Uzman tabip raporuyla belgelenmek koşulu ile hamileliğin tespit edilmesinden itibaren süt izninin sonuna kadar olan subaylar. hükmüne yer verilmiş, Askerî Hastanede Nöbet başlığını taşıyan Yönetmeliğin 390 ncı maddesinde Askerî hastanelerde nöbet hizmetleri hastane hizmetlerinin aksamadan devamını sağlamak maksadıyla, (Askerî Hastaneler İdare Talimatına) göre yürütülür. a. Nöbetçi tabipliği askerî hastanenin fiili kadrosunda mevcut askerî ve sivil tabipler arasından sıra ile tutulur. Ancak, bu nöbetin tutulabilmesi için hastanede baştabipten başka üç tabibin bulunması şarttır (lazımdır), b. Hastane nöbetçi subaylığı, o hastanede görevli Yarbay veya daha küçük rütbeli subaylar arasında tutulur. Subay mevcudu üç kişiden az ise, bu nöbet tutulmaz ve bu vazifeyi de nöbetçi astsubaylar yapar. c. Nöbetçi astsubaylığı, hastanede mevcut astsubaylar arasında tutulur. d. Nöbetçi heyetinin vazifeleri ve birbirleriyle münasebetleri bas tabip tarafından düzenlenir. e. Hastanede tutulması lazım gelen diğer nöbetler, Askerî Hastaneler idare Talimatına göre tutulur. f. Hayvan hastanelerindeki nöbet hizmeti hastanelerdeki nöbet hizmetine kıyasen tutulur. hükmü yer almıştır.
İç Hizmet Yönetmeliğinin Tabip, dış tabibi, veteriner hekim ve askerî hakimlerin nöbet hizmeti başlığını taşıyan 394 ncü maddesinde ise Tabip, dış tabibi ve veteriner hekimler ile askerî hakimler kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetine girerler. Askerî hakimler kışlada yatmazlar, lüzumu halinde vazifeye çağrılırlar. Bir garnizon içinde konuşlandırılmış; kıta karargah ve kurumların (askerî hastaneler hariç) tamamında baştabip dışındaki tabip, dış tabibi ve veteriner hekim mevcudu; 1) Üçten az olduğu takdirde, ayrı ayrı garnizon tabipliği, garnizon dış tabipliği ve garnizon veterinerliği ihdas edilir ve kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetine girerler. Kışlada yatmazlar, lüzumu halinde vazifeye çağrılırlar. 1) Üç ve daha fazla ise, garnizon komutanlığınca alınacak tertibe göre kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetine girerler ve kışlada bu maksat için ayrılmış yerde yatarlar. 3) Birden fazla kışla grubunun bulunduğu garnizonlarda bu hizmet, yukarıdaki esaslara göre garnizon komutanlarınca düzenlenir. hükmü öngörülmüştür.
MY 33-1(A) Askerî Hastaneler Yönetim Yönergesinin 2 nci Bölüm 2 nci Kısım 2/b-1 maddesinde, nöbetçi subayı nöbetinin 211 sayılı İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliği gereğince hastanede görevli çeşitli sınıf subayları tarafından tutulacağı belirtilmiş, aynı Yönergenin 2/f-7 nci maddesinde ise Hastanedeki mevcut dış tabipleri nöbetçi subaylığı çizelgesine dahil edilir. Dış tabibi sayısı 2 veya daha fazla ise ayrıca çağrılma çizelgesi yapılır. hükmü öngörülmüştür.
Dava konusu uyuşmazlık; Etimesgut 600 Yataklı Hava Hastanesinde dış tabibi olarak görevli Kd.Yzb.rütbesindeki davacıya mevcut mevzuat hükümleri gereğince Nöbetçi Subaylığı nöbeti tutturulup tutturulmayacağı hususundan ibarettir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri incelendiğinde; İç Hizmet Kanununda genel olarak nöbet ve nöbetçi tanımlanmış, nöbet hizmetine tabi tutulacak personel, hizmetin yapılış tarzı ile şekli ve nöbetçilere ait vazifelerin talimatname ile tespit edileceği öngörülmüştür.
İç Hizmet Yönetmeliğinin 382 nci maddesinde de genel olarak kimler tarafından nöbet tutulacağı, nöbetin süresi ve nöbet hizmetine dahil edilmeyecek rütbe ve makam sahipleri belirtilmiştir.
Askerî Hastanelerdeki nöbet hizmetleri ise İç Hizmet Yönetmeliğinin 390 nci maddesinde özel olarak düzenlenmiş olup,
Aynı Yönetmeliğin 394 ncü maddesindeki özel düzenleme ile de, Tabip, dış tabibi ve veteriner hekimler ile askerî hakimlerin kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetine girecekleri öngörülmüştür.
İç Hizmet Yönetmeliğinin 390 nci maddesinde; Askerî Hastanelerde Nöbet hizmetlerinin, hastane hizmetlerinin, hastane hizmetlerinin aksamadan devamını sağlamak için Askerî Hastaneler İdare Talimatına göre yürütüleceği, Hastane nöbetçi subaylığının o hastanede görevli yarbay veya daha küçük rütbeli subaylar arasında tutulacağı öngörülmüştür. İç Hizmet Yönetmeliğinin 394 ncü maddesinde; tabip, dış tabibi ve veteriner hekimler ile askerî hakimlerin kendi aralarında vazifeleri ile ilgili nöbet hizmetlerine gireceklerine dair hüküm, Aynı yönetmeliğin 382 nci maddesinde belirtilen nöbet hizmetine dahil edilemeyecek rütbe ve makam sahipleri dikkate alındığında dış tabiplerinin hastane nöbetçi subaylığı nöbetinden muaf tutulmadıkları anlaşılacaktır. Sadece Yönetmeliğin 394 ncü maddesindeki düzenleme dikkate alınarak bunların Nöbetçi Subaylığı nöbeti tutamayacakları sonucuna varılmaması gerekir, İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinde dış tabiplerinin Nöbetçi Subaylığı nöbeti tutamayacaklarına dair bir düzenleme ve muafiyet getirilmeyip Hastanedeki Nöbet hizmetlerinin aksamadan devamını sağlamak için nöbet hizmetlerinin Askerî Hastaneler İdare Talimatına göre yürütüleceğine dair 390 nci madde gereğince MY. 33- 1(A) Askerî Hastaneler Yönetim Yönergesinin 2 nci Bölüm 2 nci Kısım 2/f-7 nci maddesindeki Dış tabiplerinin nöbetçi subaylığı nöbeti tutacaklarına dair açık hüküm nedeniyle Kd.Yzb.rütbesinde ve dış tabibi olarak görevli bulanan davacıya Hastane nöbetçi subaylığı nöbeti tutturulması işleminin mevzuata ve hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Mevcut mevzuat hükümleri doğrultusunda davacının durumu değerlendirildiğinde; Etimesgut 600 Yataklı Hava Hastanesinde Hv.Dis.Tbp.Kd.Yzb.olarak görevli davacıya vazifesi dışında Nöbetçi Subaylığı nöbeti tutturulması işleminin mevzuata ve hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, davalı idarenin karar düzeltilmesi isteminin kabulüyle, işlemin iptaline ilişkin kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin karar düzeltme isteminin KABULÜNE, Askerî Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 06 Şubat 2002 tarih ve GENSEK NO: 2001/792, ESAS NO: 2001/448, KARAR NO: 2002/313 sayılı işlemin iptaline ilişkin KARARIN KALDIRILMASINA,
2. Davacı Hv.Dis.Tbp.Kd.Yzb. .........................nin, Nöbetçi Subaylığı nöbeti tutturulması işleminin iptali istemiyle açtığı DAVANIN REDDİNE,
KARŞI OY GEREKÇEMİZ
Davacı Hv.Dis.Tbp.Kd.Yzb. .......................... 'ya nöbetçi subaylığı nöbeti tutturulması işleminin iptaline ilişkin AYİM 2nci Dairesinin 06.02.2002 tarihli ve 2001/444 E., 2002/313 K. sayılı ilamında açıklanan gerekçelerle, davalı idarenin kararın düzeltilmesi isteminin reddine karar verilmesi gerekirken kararın düzeltilmesi isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin çoğunluk kararına katılmadık. 25.09.2002 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy