(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekilleri 18 Eylül 2002 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının Kayseri 1 nci Komd. Tuğ. K.lığı emrinde askerlik hizmetini yapmakta iken 05.07.2001 tarihinde paraşütle atlama eğitimi sırasında yere sert çarpma sonucu belinden sakatlandığını, üç ay tedavi gördükten sonra askerliğe elverişli olduğuna ilişkin karar verilmesi nedeniyle askerlik hizmetine devam ettiği ancak davacının bünyesinde kalan sakatlık nedeniyle işgücü kaybına uğradığını belirterek 14.000.000.000 TLsi maddi ve 1.000.000.000 TLsi manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişler, ayrıca adli yardım isteminde bulunmuşlardır. Davacı vekillerinin adli yardım istemi AYİM İkinci Dairesinin 09 Ekim 2002 gün ve Gensek No:2002/2369, Esas No:2002/746 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının Kayseri 1 nci Komando Tugayı Hava İndirme Tabur Komutanlığı emrinde P.Komd. Er olarak askerlik hizmetini yaparken 05.07.2001 tarihinde icra edilen paraşüt atlayışı esnasında yere vuruş pozisyonu kaybetmesi neticesinde belinden rahatsızlandığı, olayı müteakip Kayseri Asker hastanesi ve buradan da Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine sevk edildiği, yapılan muayene ve tetkikler sonucunda Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin 06.07.2001 gün ve 782039 sayılı raporuyla davacıya L3 kompresyon fraktürü tanısı konulup, hakkında SMK ile 45 gün istirahatı uygundur. kararı verildiği, GATA K.lığı Sağlık Kurulunun 22.08.2001 gün ve 9080 sayılı raporuyla T8-L3 kompresyon kırıklısı tanısı konulup, hakkında C/63 SMK ile 1,5 ay hava değişimi kararı verildiği, hava değişimi sonrasında sevk edildiği GATA Hastanesi tarafından hakkında T8-L3 kompresyon kırığı olan hastanın ortopedik tedavisi tamamlanmış olup, ağır spor ve egzersizler ile uzun yürüyüşlerden muafiyeti ile kıtasına sevki uygundur. kararı verildiği, Kayseri Asker Hastanesi Beyin Cerrahi Servisinin 30.10.2001 gün ve 1280 sayılı raporuyla hakkında 3 gün istirahatla kıtasına taburcu olması uygundur. kararı verildiği, Kayseri Askeri Hastanesi Beyin Cerrahi Kliniği tarafından düzenlenen 08.07.2002 tarihli raporda, sırtın 8 nci ve belin 3 ncü omurlarında az miktarda ezilme olduğunun, omurganın tamamen kırılmasının söz konusu olmadığının, bu tür vakalarda ameliyata gerek olmadığının, bir iki aylık istirahat önerildiğinin belirtildiği, davacının 13.09.2002 tarihinde askerlik hizmetini tamamlayarak terhis edildiği, davacının yedekte askerliğe elverişli olup olmadığının. tamamen iyileşmiş olup olmadığının tespiti için Mahkememizin ara kararıyla Sağlık Kurulu raporu düzenlenmesi için GATA K.lığına sevk edildiği, GATA K.lığının 25.07.2003 gün ve 5337 sayılı Sağlık Kurulu raporuyla davacıya T8 vertebra eski kırığı tanısı konulup hakkında A/63 F3 Askerliğe Elverişlidir. Komando olamaz. T8 vertebra minimal şekil bozukluğu ile iyileşmiştir. kararı verildiği anlaşılmıştır.
İdare Hukuku ilkelerine ve T.C.Anayasasının 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. İdarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği Anayasada belirtilmemiş olup bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bu gün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru ister kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın idarenin tazminle sorumlu tutulabilmesi için bir zararın varlığı, zararı doğuran eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zararlı sonuçla eylem arasında doğrudan bir illiyet bağının bulunması, zarara yol açan eylemin bir hizmet kuram ve ilkelerinin uygulanmasına elverir nitelikte olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur.
Davacının paraşütle atlama eğitimi esnasında yere sert çarpması sonucu belinden rahatsızlanıp sakatlanması olayında, idareye atfı kabil bir hizmet kusuru bulunmamakla birlikte zararın, askerlik hizmetinin ifası esnasında verilen bir görevin yapılması sırasında meydana geldiği görevden kaynaklandığı, davacının da bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla zararın sadece zarar geren üzerinde bırakılmayıp tüm topluma yansıtılması adalet eşitlik ve hakkaniyet prensiplerine uygun düşeceğinden, uğranılan zararın idarece kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince karşılanmasının gerektiği sonucuna varılmıştır. Davacının sakatlığının GATA K.lığı Sağlık Kurulunun 25.07.2003 gün ve 5375 sayılı raporunda belirtildiği gibi T8 vertebra eski kırığı olması ve askerliğe elverişli olması nedeniyle T.C. Emekli Sandığı tarafından vazife malullüğü aylığı bağlanmayacağı düşünüldüğünden T.C. Emekli Sandığına müracaat ettirilmemiştir. Davacı olay sebebiyle herhangi bir yarar sağlanmamıştır.
Maddi tazminat isteminde bulunan davacının maddi zararlarının tespiti amacıyla resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek Mahkememize ibraz edilen 13.11.2003 tarihli bilirkişi raporunda; davacının maddi tazminat hak edişinin 21.955.280.962 TL. olduğu anlaşılmıştır.
Taraflara tebliğ edilen ve itiraz edilmeyen bilirkişi raporu Mahkememizin yerleşmiş içtihatlarına, Mahkememizce kabul edilen kıstaslara ve ilmi verilere uygun bulunduğundan bilirkişi raporu doğrultusunda tatbikat yapılmış ancak davacının istemiyle bağlı kalınmıştır.
Davacının olay nedeniyle çektiği acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla olayın vukua geliş şekli, yasal faizin işlemeye başladığı olay tarihi, paranın alım gücü ve davacının askerlik statüsüyle sosyal durumu göz önünde bulundurularak uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Bilirkişi raporu uyarınca ve istemine bağlı kalınarak davacı ......................e 14.000.000.000 TL. (On dört milyar TL.) Maddi Tazminat VERİLMESİNE,
2- Takdiren ve istemi gibi davacıya 1.000.000.000 TL. (Bir milyar TL.) Manevi Tazminat VERİLMESİNE,
3- Hükmedilen maddi tazminat miktarına davacının yeniden gelir elde edileceği varsayılan 13 Kasım 2002 tarihinden 31 Aralık 2002 tarihine kadar yıllık %60 (Yüzde altmış), 01 Ocak 2003 tarihinden 31 Mart 203 tarihine kadar yıllık %55 (Yüzde elli beş), 01 Nisan 2003 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %30 (Yüzde otuz) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
4- Hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 05 Temmuz 2001 tarihinden 31 Aralık 2002 tarihine kadar yıllık %60 (yüzdealtmış), 01 Ocak 2003 tarihinden 31 Mart 2003 tarihine kadar yıllık %55 (yüzdeellibeş), 01 Nisan 2003 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %30 (yüzdeotuz) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
5- 1602 sayılı Askeri Yüksek idare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerini davalı idareye yükletilmesine, ancak 792 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine Harca Hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
6- 492 sayılı Harçlar Kanunun uyarınca davacı tarafından peşin yatırılan 210.100.000 TL. (İki yüz on milyon yüz bin TL.) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
7- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 20.000.000 TL. (Yirmi milyon TL.) posta giderinin Davalı İdareden Alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 60.000.000 TL. (Altmış milyon TL.) bilirkişi ücretinin Davalı İdareden Alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
9- Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarı üzerinden hükmün verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 1.620.000.000 TL. (Bir milyar altı yüz yirmi milyon TL.) avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
24 Aralık 2003 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy