(2629 S. K. m. 1, 2, 3, 15)
Davacı vekilleri 19 Temmuz 2002 tarihinde Gölcük Asliye Hukuk Mahkemesine verdikleri ve 31 Temmuz 2002 tarihinde kayda geçen dava dilekçelerinde özetle; Denizaltıcılık bakımından yetersizdir. Kararının 15 Temmuz 2002 tarihinde tebliğ edildiğini, 1990 yılından beri kendisine verilen görev ve sorumlulukları en iyi şekilde yerine getirdiğini, not ortalamasının doksan olduğunu, böyle bir kararla statüsünün alınmasının adalet ve hakkaniyet ölçüleriyle bağdaşmadığını, komutanlarının değerlendirmelerini sübjektif olarak yaptıklarını, Gölcük depremi nedeniyle herkesin psikolojik yönden çöküş yaşadığını, bas çarkçılık ehliyetini hak ettigini, denizaltıcı olmaktan gurur duyduğunu, Ay sınıfı denizaltılarda görev yapmadığı halde bu sınıf gemilerde denemeye tabi tutulduğunu, çalışmadığı bir denizaltıda adaptasyon zorluğu nedeniyle bazı ufak tefek hatalar yapmış olabileceğini, oniki yıl yetersiz kalmayan ve takdirler alan bir insanin nasıl olup da birdenbire yetersiz hale geldiğinin düşündürücü olduğunu belirterek özellikle yürütmenin durdurulmasını ve işlemin iptali ile özlük haklarının hüküm altına alınmasını talep ve dava etmişlerdir.
Davacının yürütmenin durdurulması yönündeki talebi, AYİM Nöbetçi Dairesinin 28 Ağustos 2002 gün ve Esas No:2002/226 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava ve özlük dosyalarının incelenmesinde; davacının, 30 Ağustos 1990 tarihinde Deniz Harp Okulunu bitirip Dz.Tğm. nasbedilerek Denizaltı Eğt.K.lığına atandırıldığı, daha sonra sırasıyla, 08 Mart 1991 tarihinde katıldığı 26 hafta süreli Denizaltı Özel İhtisas Kursunu orta derece ile bitirdiği, TCG Piri reis K.lığı emrine staj için atandığı ve 19 Mart 1991 tarihinde bu gemiye katıldığı, stajdan sonra aynı geminin Y/S MBC Sb.lığına atandığı, 22.06.1992-26.06.1992 tarihleri arasında Denizaltı Eğitim Merkezi K.lığında açılan II.dönem Denizaltı Yara Savunma Kursunu çok iyi derece ile tamamladığı, 03.05.1993-07.05.1993 tarihleri arasında Denizaltı Eğitim Merkezi Komutanlığında devam ettiği Pasif Halliyat Metodları kursunu çok iyi derece ile tamamladığı, sonra TCG Pirireis K.lığı II.Çarkçılığı görevine atandığı ve 15 Haziran 1995 tarihinde bu görevine başladığı, 05 Temmuz 1996 tarihinde TCG Çanakkale K.lığı S/h.Sb.lığına atandığı, 05 Eylül 1997 tarihinde TCG İnönü Silah Subaylığına atandığı, 29 Aralık 1997 tarihinde aynı gemide Sey/Hrk Sb.lığına atandığı, 02 Mart 1998 tarihinde Denizaltı Filosu K.lığı emrine atandığı, daha sonra TCG Cerbe K.lığı Silah Subaylığı görevine atandığı ve 27 Temmuz 1998 tarihinde katıldığı, 23 Şubat 1998-24 Temmuz 1998 tarihleri arasında katıldığı I.dönem DSH İhtisas Kursunu birinci olarak (1/11) tamamladığı, 1 No.lu Denizaltıcılık Mesleki Yeterlilik Kıymetlendirme Kurulunun 23 Şubat 1999 tarihli kararı ile davacı hakkında oybirliği ile GUPPY/TANG Sınıfı Denizaltı Gemilerinde Bas çarkçılık Yapar kararı verildiği, atandığı TCG Hizirreis K.lığı Sey.Hrk.Sb.lığı görevine 02 Ağustos 1999 tarihinde katıldığı, Gemi Komutanı tarafından düzenlenen 29 Haziran 2001 tarihli kanaat raporunda; davacı hakkında özellikle seyir, harekat ve Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü bilgisi yönünden olmak üzere mesleki bilgi ve becerisi yönünden olumsuz kanaat belirtilerek davacının gemiden alınmasının istenildiği, bunun üzerine davacı hakkında 05 Temmuz 2000 tarihinde Komodor tarafından kanaat düzenlendiği ve Komodor kanaatinde; Gemi Komutanı tarafından düzenlenen kanaate iştirak edilmeyerek, davacının durumunun yeniden değerlendirilmesi ve yetiştirilmesinin istenildiği, Gemi Komutanının davacı hakkında 14 Aralık 2000 tarihinde yeniden düzenlediği kanaat raporunda; davacının mesleki bilgi ve becerisi yönünden olumsuz kanaat belirterek davacının gemiden alınmasını istediği, bunun üzerine davacının durumunu görüşen 1 No.lu Denizaltıcılık Mesleki Yeterlilik Kıymetlendirme Kurulunun 09 Ocak 2001 tarihinde davacı hakkında Bulunduğu görev kademesinde başka bir gemide üçer aylık dönemler halinde denenerek, hakkında tanzim edilerek Denizaltıcılık ehliyet belgesi ve ekindeki Komutan kanaatine havi mütalaa ile kesin hüküm verilmesi uygundur karari veridigi, söz konusu karar gereğince 26 Mart 2001 tarihinde atandığı TCG Pirireis Sey/Hrk.Sb.lığı görevine başladığı, 26 Haziran 2001 tarihinde davacı hakkında Gemi Komutanı tarafından düzenlenen 1 nci dönem 3 aylık deneme süresine ilişkin kanaat raporunda; geminin onarım için tersanede bulunmasından dolayı setir yapılmaması nedeniyle seyir durumu ile ilgili değerlendirme yapılamadığı, diğer durumlarında olumlu gelişmeler gözlemlenmekle birlikte, gelişmelerin yeterli seviyeye ulaşması için 2 nci dönem 3 aylık deneme süresine ihtiyaç olduğunun belirtildiği, 26 Haziran-26 Eylül 2001 tarihlerini kapsayan ikinci üç aylık deneme dönemine ilişkin 25 Eylül 2001 tarihli Gemi Komutanı kanaatinde; davacının durumunda olumlu gelişmeler gözlemlendiği, geminin 15 Nisan 2001 tarihinden itibaren onarım için tersanede olması nedeniyle seyir yapılamadığı ve bu nedenle davacının seyre yönelik durumunda değerlendirme yapılamadığı, davacıdaki olumlu gelişmelerin arzu edilen seviyeye ulaşması için üçüncü dönem üç aylık deneme süresine gerek olduğunu belirtildiği, üçüncü deneme dönemi sonunda Gemi Komutanı tarafından düzenlenen 21 Aralık 2001 tarihli kanaat raporunda; geminin onarım için tersanede olması nedeniyle seyir yapılamadığını ve bu nedenle davacının seyre yönelik durumunda değerlendirme yapılamadığını, davacının gözlemlenen durumlarının tamamın yeterli düzeyde olduğunu, davacının seyir/harekat subaylığı, vardiya subaylığı ve role görevleri yönünden değerlendirilebilmesi için dördüncü dönem üç aylık deneme süresine gerek olduğunun belirtildiği, bunun üzerine davacının 05 Mart 2002 tarihli atama kararı ile TCG Saldıray K.lığı Sey./Hrk.Sb.lığına atandığı ve 18.03.2002 tarihinde bu görevine katıldığı, üç aylık deneme süresinin sonunda Gemi Komutanı tarafından düzenlenen 26 Haziran 2002 tarihli Kanaat raporunda; davacının liman periyotlarında kendisine verilen görevleri iyi/çok iyi seviyede icra ettiği, seyir periyotlarında genellikle gemiyi iyi tanımaması, daha önce Ay Sınıfı Denizaltılarda hiç çalışmaması ve gemiye tam olarak adapte olamaması nedeniyle verdiği kumanda/kararlarda düzeltmelere ihtiyaç duyulduğu, ayrıca vardiya subaylığı görevlerinde mevcut rütbe ve denizaltıcılık tecrübesine uygun olmayan temel usûl hataları yaptığı belirtilerek TCG Saldıraydan bir başka göreve alınmasının teklif edildiği, bunun üzerine davacının durumunu görüşen 1 No.lu Denizaltıcılık Mesleki Yeterlilik Kıymetlendirme Kurulunun 11 Temmuz 2002 tarihli kararı ile davacı hakkında Dz.K.K.lığı Denizaltıcılık Vasıfları Yönergesi Bölüm 6, Kısım 2, Madde 2 ve 3 (a) gereğince Denizaltıcılık Bakımından Yetersizdir kararı verdiği, kararın 16 temmuz 2002 tarihinde Donanma Komutanı tarafından onaylandığı, davacının mesleki safahatında teğmenliğinde aldığı ilk sicilin iyi düzeyde, sonraki sicillerinin büyük çoğunluğunun çok iyi düzeyde bir kısmının ise çok iyiye yakın düzeyde olduğu, 03 Ağustos 1994, 01 Mart 1999 ve13 Kasım 2000 tarihlerinde görevinde başarısı nedeniyle takdire layık görüldüğü, 12.09.1991 tarihinde Kıyafeti Düzgün Olmamak disiplin tecavüzü nedeniyle şiddetli tevbih, 22 Ekim 1993 tarihinde cüzdanı ile birlikte kimlik kartını kaybetmesi nedeniyle şiddetli tevbih cezaları ile cezalandırıldığı anlaşılmıştır.
2629 sayılı Uçuş, Paraşüt ve Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağaadam Hizmetleri Tazminat Kanunu; 1 nci maddesi; Bu Kanun, Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup pilot, silah sistem operatörü uçuş ekibi personeli, paraşütçü, denizaltıcı, dalgıç ve kurbağa adamlar ile bunların adayları hakkında uygulanır., 2 nci maddesi; Bu Kanunun amacı, birinci maddede sayılanların niteliklerinin, hizmet sürelerinin, kendilerine ödenecek tazminatlar ile bu tazminatların ödenmesine ilişkin esas ve yöntemlerin düzenlenmesidir., 3 ncü maddesi; Bu Kanunda geçen kavramların anlamları aşağıda gösterilmiştir. ..e) Denizaltıcı, Dalgıç ve Kurbağa Adam ile Denizaltıcı, Dalgıç ve Kurbağa Adam adayı: Denizaltı, dalgıç ve kurbağa adam okul ve kurslarından diploma alan ve diploması usulüne göre onaylanan kimselere niteliklerine göre denizaltıcı, dalgıç ve kurbağa adam ... denir., 15 nci maddesi; Kuvvet Komutanlıklarınca teşkil edilecek yetkili kurullar tarafından uçucu, paraşütçü, denizaltıcı, dalgıç ve kurbağa adamlardan görevlerinin gerektirdiği nitelikleri kaybettikleri veya görev isteklerini yerine getirmedikleri anlaşılanların bu statülerine son verilir. şeklinde hükümler mevcuttur.
Dz.K.K.lığı Denizaltıcılık Vasıfları Yönergesi (DKY 51-10 A) Birinci Bölüm, Madde 3-i; 1 No.lu Denizaltıcılık Mesleki Yeterlilik Kıymetlendirme Kurulu; Denizaltı Filosu Komutanlığının bu Yönerge kapsamındaki en yüksek karar organıdır. Kurulun üyeleri ve görevleri yönergenin Altıncı Bölümünde belirtilmiştir. şeklinde; Altıncı Bölüm Görevleri başlıklı madde 2/(2)-(d) Denizaltı Gemisi Komutan ve Basçarkçıları ile Komutanlık ve Bas çarkçılık ehliyetine sahip subayların mesleki yetersizliklerinin Denizaltıcılık Ehliyet Belgesi ile saptanması durumunda haklarında kesin hüküm verir, aynı madde ve fıkranın (e) bendi; ... rütbe ve hizmet yılları itibari ile veya başka nedenlerle Denizaltı Filosu Komutanlığı kadrolarında görevlendirilemeyecek olanlar hakkında da karar alır. Alınan bu kararlar Deniz Kuvvetleri Komutanının onayına sunulmak üzere Donanma Komutanlığına gönderilir.,
Madde 3 (b); Denizaltıcılık Mesleki Yeterlilik Kıymetlendirme Kurulları varacakları kararlarda gerekçelerini açıklamak suretiyle kesin hükümlerini belirtmek ve aşağıdaki 3 ana hüküm üzerinde gerçeğe uygun sonuca varmakla yükümlüdürler; (1) Durumu incelenen kişi Denizaltıcılık Bakımından Yeterlidir, (2) Durumu incelenen kişi Denizaltıcılık Bakımından Yetersizdir,(3) Durumu incelenen kişinin 1 yıl daha görev kademesinde ve/veya rütbesinde uygun kadro görevlerinde (uygun görüldüğü takdirde aynı gemide olabilir) denenmesi ve bunun sonucunda hakkında kesin hüküm verilmesi uygundur şeklinde hükümler mevcuttur.
Denizaltıcılık ilgili düzenlemelerin özel olduğu, mesleğini sürdürebilmesi için personelin taşıması gerekli niteliklerin tek tek belirlendiği anlaşılmıştır. Denizaltıcılık hizmetini en iyi şekilde yürütebilmesini sağlamakla yükümlü idarenin bunun için gerekli olan özellikleri belirlemesi, görevlendirilecek ve görevde olan personelde aranmasını zorunlu kılacaktır. İdari Hizmeti sürdüren idarenin istihdam ettiği personelin bu görevi yerine getirmemesi halinde başka görevlere verilebileceği açıktır. Davacının Yönerge hükümleri uyarınca 1 yıllık deneme süresini periyotlar halinde istihdam edildiği denizaltılarda geçirdiği, yapılan bütün çalışmalara rağmen bazı durumlarında düzelme olan davacının bunca yıllık meslek hayatına rağmen bazı yönlerini hala daha geliştiremediği, mevcut rütbe ve denizaltıcılık tecrübesine uygun olmayan temel usul hataları yaptığı, deneme süresini geçirdiği gemilerdeki komutanlarınca yapılan değerlendirmelerin doğru olmadığı yönünde bir kanıt bulunmadığı gibi, aksine birbirine destekler nitelikte olduğu, denizaltıcılık görevinin tehlike ve riskleri göz önüne alındığında Bir Nolu Kıymetlendirme Kurulunca davacı hakkında verilen Denizaltıcılık Bakımından Yetersizdir kararının hukuka ve mevzuata uyarlı olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,
Davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy