(1602 S. K. m. 43, 44)
Davacı vekili 11 Eylül 2002 tarihinde AYİM kaydına giren dilekçesinde; müvekkilinin BİNGÖL/Genç İlçe J.K.lığında görevli iken 25.4.1994 tarihinde GENÇ Kırsalı Büyükdağ mevkiinde terör örgütü ile giriştiği silahlı çatışmada sol bacağından yaralandığını, bir çok operasyon ve sıhhi işlemden sonra GATA Asker Hastanesinin 03.1997-1481 nolu raporu ile çalışma gücü % 40 kaybettiğinin belirtildiğini, müvekkilinin şikayetlerinin devam ettiğini, ameliyat yerindeki ağrı ve şişlik sebebiyle Haydarpaşa Asker Hastanesinde 18.9.2001 tarihinde depritman yıkama operasyonu uygulanarak önceki ameliyattan kalan hemovak ucunun da çıkarıldığını, sonunda 28.01.2002 tarihli raporun düzenlendiğini, böylece tedavi bittiğinden yargı yoluna başvurmak için hak doğduğunu, objektif sorumluluk esasına göre müvekkilinin zararının karşılanmasının icap ettiğini, 9 Mayıs 2002 tarihinde Noter marifetiyle yaptıkları tazminat talebinin davalı idarenin 25.7.2002 tarihli yazısıyla reddedildiğini beyanla, davalı idarenin olay tarihinden itibaren yürütülecek faiziyle birlikte 40 milyar TL. maddi ve 20 milyar TL. manevi tazminat ödenmesine hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacının özlük dosyaları, tahsis dosyası ve dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davacı Em.Uzm.J.4.Kad.Çvş.un BİNGÖL/Genç İlçe J.K.lığı emrinde görevli iken terör örgütüne yönelik operasyonlar esnasında 25 Nisan 1994 tarihinde girilen silahlı çatışmada sol bacağından yaralandığı, ilk müdahaleyi müteakiben 5.5.1994 tarihinde DİYARBAKIR Asker Hastanesinde yapılan operasyondan sonra 13 ncü Sağlık Kurulu işleminde GATA Asker Hastanesinin 7.3.1997 gün ve 1481 sayılı D/59 F-3 TSK da görev yapamaz. Hali 120 (Yüzyirmi) gün iş gücüne manidir. Hayati tehlike geçirmiş olup uzuv kaybı mevcuttur. Çalışma gücü kaybı % 40dır. kararlı raporun düzenlendiği, bu rapora istinaden T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü 13.5.1997 tarihli kararı ile 6 ncı dereceden vazife malulü kabul edildiği, J.Gn.K.lığı Nakdi Tazminat Komisyonun 30.06.1994 gün ve 1994/869 ile 30.6.1997 gün ve 1997/94-869 sayılı kararlarıyla 472.380.000.TL. nakdi tazminat ödendiği, ancak davacının göreve devam etmek istemesi üzerine sevk edildiği GATA Hastanesi Profesörler Kurulunun 15.09.1997 tarih ve 1143 no.lu raporu ile TSK SYYnin 31. maddesi gereği ilgi emir ekinde belirtilen görevleri yapar kararının verilmesi üzerine Gnkur. Bşk.lığının 22.12.1997 gün ve PER: 9050-27-97 sayılı yazısı ile göreve devamının uygun bulunduğu, bu sebeple emeklilik işleminin yapılmadığı, Tekirdağ İl J.K.lığında görevlendirilen davacının mevcut arızasından dolayı GATA Haydarpaşa Asker Hastanesine yattığı, 18.9.2001 tarihinde depritman yıkama operasyonu uygulandığı, 10.10.2001 tarihinde 1,5 ay ve 28.11.2001 tarihinde 2 ay istirahat verildiği, son olarak aynı hastanenin 05.04.2002 tarih ve 281 sayılı sol femur kırık ameliyatlısı tanı ve c/59 SMK ile 2 (iki) ay istirahat kararlı raporun düzenlendiği, davacının 13.2.2002 tarihinde emekliliğini talep etmesi üzerine İçişleri Bakanlığının 17.04.2002 tarihli onayı ile 3713 sayılı TMK kapsamında vazife malulü olarak emekliye sevk edilerek 15.5.2002 tarihinde ilişiğinin kesildiği, T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce de buna göre işlem tesis edildiği, davacının vekili aracılığıyla maddi ve manevi tazminat ödenmesi için davalı idareye 09.05.2002 tarihinde yaptığı müracaata İçişleri Bakanlığının 25.7.2002 tarihli yazısıyla olumsuz cevap verildiği, bunun üzerine 11.9.2002 tarihinde 40 milyar TL. maddi ve 20 milyar TL. manevi tazminat istemli işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
1602 sayılı Askerî Yüksek idare Mahkemesi Kanununun 44 ncü maddesinde davanın süresinde açılıp açılmadığı ilk incelemede irdelenecek hususlar arasında sayılmıştır. Ayrıca, dava açma süresinin kamu düzenine ilişkin olmasından dolayı davanın her safhasında dikkate alınmasının gerektiğinde ihtilaf yoktur. Bu sebeple işin esasına girilmeden öncelikle süre konusu incelenmiştir.
1602 sayılı AYİM Kanununun 43 ncü maddesinin birinci fıkrasında İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açmadan önce, bu eylemlerin yazılı bildirimi üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve herhalde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yetkili makama başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri lazımdır. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliği tarihinden ve altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açabilirler İkinci fıkrasında Görevli olmayan adli yargı mercilerine açılan tam yargı davasının görevden reddi halinde sonradan Askeri Yüksek İdare Mahkemesine açılan davalarda birinci fıkrada öngörülen idareye başvurma şartı aranmaz hükmünü amirdir.
Davacının 25.4.1994 tarihinde yaralanmasından sonra GATA Gülhane Askerî Hastanesinin 7.3.1997 tarih ve 1481 sayılı raporu ile Sol Femur ASYne bağlı sol alt exremitede kısalık tanısıyla TSKda görev yapamaz. Mevcut yaralanmadan dolayı 120 gün iş ve gücünden kalmıştır. Çalışma gücü kaybı % 40dır kararlı raporun düzenlendiği, bu raporun 17.03.1997 tarihinde onaylandığı, bunun yanı sıra 24.4.1997 tarihinde vazife malulü olarak emekliye ayrılabileceğinin kararlaştırıldığı, 5.4.2002 tarihli son istirahat raporunda da sol femur kırık ameliyatlısı tanısının bulunduğu belirlenmiştir.
Mahkememizin yerleşik içtihatlarına göre, T.C.Emekli Sandığı iştirakçisi olmayan er ve erbaşlar için idari eylemden doğan zararların öğrenilme ve dolayısıyla dava açma süresinin başlama tarihi olarak ilgili hakkındaki kesin sağlık kurulu raporunun onaylandığı tarih kabul edilmektedir.T.C.Emekli Sandığı iştirakçisi olan subay- astsubay, uzman çavuş ve uzman erbaşlar ile sivil memurlar için ise, zararın öğrenilme tarihi olarak Silahlı Kuvvetlerden ilişiğin ve görev aylığının kesildiği tarih esas alınmaktadır. Ancak, Davacının TSKde görev yapamayacağını belirten ve sağlık durumunu gösteren kesin rapor 17.03.1997 tarihinde onaylanmış, 24.4.1997 tarihinde davacının malulen emekliye ayrılabileceğine karar verilmiş, emekliye ayrılmayan davacı isteği üzerine GATA Profesörler Kurulunun kararı gereğince görevine devam etmiştir. Davacının göreve devam edip bilahare eski ameliyatına bağlı olarak yapılan sıhhi işlem ve istirahat raporlarının sona ermiş bulunan dava açma süresini ihya etmeyeceği değerlendirildiğinden bir yıllık süre geçirildikten sonra 9.5.2002 tarihli dilekçeyle idareye yapılan başvurunun 1602 sayılı Kanununun 43 ncü maddesinde öngörülen süre içinde yapılmadığı ve açılan tam yargı davasında süre aşımı bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla;
Davanın süre aşımı yönünden REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy