Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Daire 2003/377 Esas 2004/438 Karar

(2709 S. K. m. 125)

Davacılar vekili, 17 Mart 2003 tarihinde AYİM kaydına geçen dava ve cevaba cevap dilekçelerinde özetle; davacıların yakını J.Er ……..’ın Mardin/Savur İlçe J.K.lığı Merkez J.Karakol K.lığında askerlik hizmetini yaparken 23 Mart 2002 tarihinde sabah spor eğitimi esnasında eğitimin etkisiyle ve harcamış olduğu aşırı efor yüzünden yere düşerek öldüğünü, ölüm olayının hizmetin sebep ve tesiri ile meydana geldiğini, AYİM’in yerleşik içtihatlarının bu yönde olduğunu belirterek davacılardan anne ve babaya onyedi milyar beşyüz’er milyon TL. maddi tazminat, bütün davacılara iki milyar beşyüz’er milyon TL. manevi tazminat ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davacıların yakını J. Er ……….’ın Mardin/Savur İlçe J.K.lığı Merkez J Karakol K.lığında askerlik hizmetini yaparken 23 Mart 2002 tarihinde saat 09.15 sularında sabah sporu esnasında tüfekli hareketleri yaparken aniden yere yığılarak vefat ettiği, Adli Tıp Kurum Başkanlığının 11 Eylül 2002 tarih ve 110/12032002/43261-1421 sayılı raporunda ve 7 nci Kor.K.lığı Askeri Savcılığının 27.12.2002 tarih ve 2002/1372 E.K. sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararında J.Er ......'nın kesin ölüm sebebinin belirlenemediğinin belirtildiği davacıların yakınına ait terhis belgesinde; Savur İlçe J.K.lığının 23 Mart 2002 gün ve PER:7200-131-02/829 sayılı ilk kaza raporu ile 23.03.2002 günü günlük eğitim raporuna göre Merkez J.Karakol K.lığı emrinde erbaş ve erlere saat 09:15 sıralarında spor esnasında J.Er .....'nın kendinden geçerek bulunduğu yere düştüğünün, birlik tabipliğinde görevli 2 doktorun müdahele ettiğinin ve ilgilinin Savur Sağlık Ocağı’na oradan da Mardin Devlet Hastanesine sevk edildiğinin ancak kurtarılamayarak vefat ettiğinin belirtildiği, davacıların maddi ve manevi tazminat ödenmesi talebiyle 14.01.2003 ve 06.02.2002 tarihli dilekçelerle idareye başvurdukları, idare tarafından bu başvurularına 12 Mart 2002 tarihli yazısıyla olumsuz cevap verildiği bunun üzerine davacıların vekilleri aracılığıyla bir miktar maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle AYİM’de dava açıldığı anlaşılmaktadır.

Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinde doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu açıdan idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak Anayasada idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş olup bu sorunun çözümü öğreti ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Genel kabule göre idarenin sorumluluğu hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk esaslarına dayandırılmaktadır. Hangi esas üzerinde temellendirilirse temellendirilsin genel olarak idarenin tazminle sorumlu tutulabilmesi için, bir zararın varlığı, zararı doğuran eylemin idareye yüklenebilir olması, zararlı sonuç ile eylem açısından doğrudan doğruya bir nedensellik bağının bulunması zorunludur.

Somut olayda davacıların yakını J.Er ………’ın Savur ilçe Jandarma K.lığı emrinde askerlik hizmetini yaparken 23 Mart 2002 tarihinde sabah sporu esnasında birden bire yere yığılarak düştüğü ve vefat ettiği, daha sonra yapılan otopsi neticesinde kesin ölüm sebebinin tespit edilemediği anlaşılmaktadır.

Davacının askerlik hizmetinin gerektirdiği zorunlu bir faaliyetin ifası sırasında sarf edilen özel ve aşırı eforun etkisiyle aniden gelişen ve tanımlanamayan rahatsızlığı nedeniyle vefat etmesi olayında, ölüm olayı ile askeri hizmet arasında illiyet bağı bulunduğu, davalı idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu değerlendirilmiştir. AYİM’in yerleşik ve istikrar bulmuş kararları da bu yöndedir. Bu nedenle müteveffanın yakınları olan davacıların zararlarının kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca davalı idare tarafından tazmini gerektiği sonucuna varılmıştır.

Maddi tazminat isteminde bulunan davacı anne ve babanın maddi zararlarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek Mahkememize ibraz edilen 14.04.2004 tarihli bilirkişi raporunda, davacı anne ..……..’ın maddi tazminat hak edişinin 6.675.000.000 TL., baba ………’ın maddi tazminat hak edişinin 6.276.000.000 TL. olduğu bildirilmiştir.

Taraflara tebliğ edilen ve itiraz edilmeyen bilirkişi raporu, Mahkememizce kabul edilen kıstaslara ve ilmi verileri uygun bulunduğundan, bilirkişi raporu doğrultusunda uygulama yapılmıştır.

Tüm davacılara olay sebebiyle duydukları ömür boyu duyacakları acı ve ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla olayın meydana geliş şekli, tarihi, müteveffanın askerlik statüsü paranın alım gücü ve işletilecek yasal faiz dikkate alınarak uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle;

1. Bilirkişi raporu uyarınca davacı anne ………’a 6.675.00.000 TL. (ALTIMİLYARALTIYÜZYETMİŞBEŞMİLYON TL.), davacı baba …...’a 6.276.000.000 TL. (ALTIMİLYARİKİYÜZYETMİŞALTIMİLYON TL.) MADDİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemlerinin REDDİNE,

2. Davacı anne …….. ile davacı baba …………’a takdiren ve istemlerine bağlı kalarak ayrı ayrı 2.500.000.000’er TL. (İKİMİLYARBEŞYÜZERMİLYON TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE,

3. Davacı kardeşler …….. ve ……….’a takdiren ve ayrı ayrı 1.700.000.000’er TL. (BİRMİLYARYEDİYÜZERMİLYON TL. ) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ait istemlerinin REDDİNE,

4. Hükmedilen maddi tazminat miktarlarına müteveffanın yeniden gelir elde edeceği, varsayılan 13.11.2002 tarihinden 31.03.2003 tarihine kadar yıllık %55 (YÜZDEELLİBEŞ), 01.04.2003 tarihinden 31.12.2003 tarihine kadar yıllık %30 (YÜZDEOTUZ). 01.01.2004 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %15 (YÜZDEONBEŞ) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,

5. Hükmedilen manevi tazminat miktarlarına olay tarihi olan 23.03.2002 tarihinden 30.06.2002 tarihine kadar yıllık %60 (YÜZDEALTMIŞ). 01.07.2002 tarihinden 31.03.2003 tarihine kadar yıllık %55 (YÜZDEELLİBEŞ), 01.04.2003 tarihinden 31.12.2003 tarihine kadar yıllık %30 (YÜZDEOTUZ), 01.01.2004 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %15 (YÜZDEONBEŞ) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE (¤¤)

Full & Egal Universal Law Academy