(765 S. K. m. 452) (1602 S. K. m. 41)
Davacılar vekili 07 Şubat 2003 tarihinde Doğubeyazıt Asliye Hukuk Mahkemesinde kayda ve 18 Şubat 2002 tarihinde AYİM de kayda geçen dava dilekçesinde özetle ; 23.10.2001 günü müvekkillerinin yakını Ulş. Onb. ...................... ın mıntıka temizliğine geç gelmesi sebebiyle Ulş.Onb. .................... ile tartıştıkları ve aynı gün 19.00 sıralarında koğuşların bulunduğu bina girişinde Onb. ...................... ile Onb. .................... nin kavga etmeleri sonucunda Onb. ......................ın öldüğünü belirterek müteveffanın babası ...................... için 15.000.000.000 TL.(onbeşmilyar TL.). manevi, eşi ...................... için 30.000.000.000 TL. (otuzmilyar TL.) manevi, 45.000.000.000 TL. (kırkbeşmilyar TL.) maddi, kızı .................... için 15.000.000.000 TL. (onbeşmilyar TL.) manevi ve 30.000.000.000 TL. (otuzmilyar TL.) maddi tazminatın verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden; 1 nci Mknz. P. Tug. Ds. Kt. Ulş. Hf. Oto Bl. K.lığında askerlik hizmetini yerine getiren Ulş.Onb. ...................... ın 23.10.2001 günü sabah mıntıka temizliğine geç gelmesi sebebiyle mıntıka temizliğine katılan diğer erlerden Onb. .................... nin müteveffa Onb. Fatihe kızdığı ve aynı gün 19.30 sıralarında Onb. .................... koğuşların bulunduğu bina girişindeki merdivenlerden çıkarken orada bulunan müteveffa Onb. Fatihin tekme attığı ve tekmenin etkisiyle Onb. ....................nin merdivenlerden yuvarlandığı akabinde merdiven sahanlığında Onb. .................... ile müteveffanın birbirlerini darp ettikleri ve gürültü üzerine olay yerine gelen Onb. ...................... ile Çvş. ......................nun tarafları ayırdıkları ve bu sırada Onb. ......................in bir anda yere yığılarak vefat ettiği ve olay hakkında 12. Mknz.P.Tug. K. lığı Askeri Mahkemesinde açılan kamu davasındaki yargılama safhasında alınan Adli Tıp Kurumu Bşk. lığının 18.12.2002 tarihli raporunda müteveffanın ölüm sebebinin olayın (kavganın) stresi ve eforu ile travmanın etkisi sonucu nürokümoral değişimlere bağlı solunum ve dolaşım durmasından ileri geldiği ve olayın bir müessir fiil olarak kabulü ve sübutu halinde olay ile ölüm arasında illiyet bağı bulunduğu, kişinin bedensel yatkınlığının ölümde etkisi ve katkısı bulunduğu şeklinde görüş bildirildiği ve 12. Mknz.P.Tug. K.lığı Askeri Mahkemesinin 5.3.2003 tarih ve 2003/296-79 sayılı kararında Onb. .................... nin eyleminin TCK. 452/1 maddesinde düzenlenen kastı aşan adam öldürme niteliğinde olduğu belirtilerek Onb. .............. in terhis olmasından dolayı görevsizlik kararı verildiği, davacıların vekilleri aracılığıyla uğradıkları zararların tazmini için iş bu davayı açtıkları anlaşılmaktadır.
Davalı idare ilk savunmasında eylemden doğan tam yargı davasının süresi içerisinde açılmadığı yönünde itirazda bulunulduğundan, Kurulumuzca öncelikle tam yargı davasının süresi içerisinde açılıp açılmadığı hususu incelenmiştir. Zira 1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununa göre, davanın süresinde açılıp açılmadığı ilk inceleme sırasında davanın esasına girilmeden incelenecek hususlar arasında sayılmıştır. Zira dava açma süresi kamu düzeni ile ilgili olup davanın her safhasında dikkate alınması hukuk alanında ihtilafsız kabul edilen bir keyfiyettir. Bu nedenle Kurulumuzca davanın süresi içersinde açılıp açılmadığı hususu incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 1602 Sayılı Kanunun 41 nci maddesine göre, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevine giren uyuşmazlıklarda, askeri, idari ve adli Yargı mercilerinde açılan davaların görev noktasından reddi halinde, bu husustaki kararların ve bunlara karşı kanun yolları varsa süresi içinde olmak şartıyla bu yollara başvurulması üzerine, verilen kararların tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesine dava açılabilir. Bu mercilere başvurma tarihi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesine müracaat tarihi olarak kabul edilir.
Bu açıklamalar ışığında dava dosyası ve Erzurum İdare Mahkemesinin E:2002/1575 sayılı dosyasının tetkikinden davacılar vekilinin daha önce aynı konuda Erzurum İdare Mahkemesinde açtığı davanın 10 Aralık 2002 tarih ve E.2002/1575, K.2002/1610 sayılı kararla görev yönünden reddedildiği ret kararının davacı vekiline 27 Aralık 2002 tarihinde tebliğ edildiği 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin Kanununun 41 nci maddesine göre karar kendisine tebliğ edildiği, tarihten itibaren 30 gün içinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesine dava açması gerekirken süreyi geçirerek 07 Şubat 2003 tarihinde bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
Davanın süre aşımı yönünden REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy