(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekili, 12 Mayıs 2003 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaydına geçen dava dilekçesinde özetle; davacının, Etimesgut Ulaştırma Orta Oto Tabur Komutanlığı emrinde askerlik görevini ifa ederken ürolojik rahatsızlık geçirmesi üzerine Etimesgut Hava Hastahanesine sevkedildigini, Üroloji servisinde yapılan kontrollerden sonra yoğun psişik, Depresif ve uykusuzluk probleminden dolayı birliğine dönemediğini, iki gün boyunca -25C soğukta kendinden geçmiş bir halde dışarıda kaldığını, bilincini ve fiziki gücünü kaybetmiş bir halde yarı baygın olarak Etimesgut Köprüsünde polisler tarafından bulunduğunu, 14 Ocak 2002 tarihinde GATA Acil Cerrahi Polikliniğinde yapılan ilk tetkiklerin ardından Kalp Damar Kliniğine kaldırıldığını, müteakiben donma teşhisiyle GATA Yanık Merkezine yatırıldığını, GATA Plastik Cerrahi Bölümünde amputasyon uygulandığını, geçirdiği ameliyatlar neticesinde her iki ayağını topuk hizasından kaybettiğini, hayatını tekerlekli sandalyeye mahkum şekilde idame ettirecek hale geldiğini, birliğine 02 Aralık 2001 tarihinde katıldığını, askerliğini yaptığı kıt anın elverişsiz ortamı, geceli gündüzlü nöbetlerin uykusuzluk problemi yaşamasına neden olduğunu, problemi ile ilgili olarak revire çıktığında geri çevrildiğini, uykusuzluk, moral bozukluğu, halsizlik, olağanüstü şartlar ve bu nedenlerin getirdiği stresin arkadaşlarının kendisinden uzaklaşmasına neden olduğunu, usta birliğine sevk olduktan sonra daha da zor koşullarla karşı karşıya kaldığını, unutkanlığının artığını dikkatinin dağıldığını, açık tutulan ışıkların (florasanların) altında yatmak zorunda kalmasının uykusuzluğunu daha da arttırdığını ürolojik rahatsızlığı da bas gösterince sevkli olarak Hava Hastahanesine gittiğini, muayenesi yapıldıktan sonra kontrol ve sperm sayım testi için 12 Ocak 2002 tarihinde küçük bir tüp verilip mastürbasyon yapmasının istendiğini, başarılı olamadığı için bir an için erkekliğini yitirdiğini düşündüğünü, ne yaptığını ve ne yapacağını bilmez bir halde hastahaneden çıkarak bilmediği belirsiz bir yöne bilinçsizce yol aldığını, yorgunluk, bitkinlik ve aşırı uykusuzluk nedeniyle geldiği Etimesgut Köprüsünün altında kendinden geçtiğini, iki gün sonra yari donmuş ve her iki ayağı soğuktan yanmış bir vaziyette kendine gelebildiğini, kıt anın elverişsiz ortamı, askerlikle birlikte ortaya çıkan uykusuzluk problemleri ile ürolojik, cinsel, ruhi ve fiziki rahatsızlıklar, yapılması gerekli müdahalelerin üstlerince yapılmaması, problemlerinin giderilmesi konusundaki taleplerinin geri çevrilmesi, müdahalelerin oldukça geç yapılması master yapmış bir arkeolog olan davacının ruhsal ve fiziki sağlını bozduğunu, bu sorunlarının giderilmesinin İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliği hükümleri gereği amir ve tabiplerin görevleri olduğunu, görevlerin yerine getirilmemesinin bu elim kazaya sebebiyet verdiğini, idarenin davacının ruhen ve fizikken en üst düzeyde vazifesini yerine getirebilecek şartları oluşturulmadığı, sağlığını koruyup yakından takip etmediğini, hizmetin kötü işlediğini, zararın idari faaliyet ve hizmetin gereği gibi işlememesinden meydana geldiğini, olayda hizmet kusuru bulunduğunu, hizmet kusuru olmasa dahi olayın kamu hizmetinin ifası sırasında meydana gelmesi nedeniyle idarenin kusursuz sorumluluğunun da bulunduğunu belirterek 80 milyar TL maddi ve 20 milyar TL. manevi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile davacı hakkında Kara Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Mahkemesine mahal içi firar suçundan dolayı açılan davaya ilişkin suç dosyasının incelenmesinden; 283 ncü Kısa Dönem Er olarak Ankara Yeni kent Ulaştırma Orta Oto Tabur Yük Aktarma Bölük Komutanlığı emrinde Uls. Onb. olarak askerlik hizmetini yapan davacının, 11.01.2002 tarihinde ürolojik rahatsızlığı nedeniyle Etimesgut Hava Hastahanesine sevk edildiği, sperm testi yapılması için istenen materyalin temininde başarısız olması nedeniyle strese girmesi sonucu hastahaneyi terk ederek birliğine dönmediği, 14.01.2002 tarihine kadar geçen süre zarfında birlik dışında kaldığı, 14.01.2002 tarihinde Etimesgut Karakol Amirliği ekiplerince Merkez Komutanlığına ve buradan da birliğine teslim edildiği, sağlık durumunun iyi olmaması nedeniyle Etimesgut Hava Hastahanesine sevk edildiği, burada yapılan ilk müdahaleden sonra GATA Hastahanesine sevkinin yapıldığı, ayaklarının donması nedeniyle GATA Acil Cerrahi Kliniğine ve oradan Kalp Damar Cerrahi Kliniğine yatırılan davacıya sempatektomi operasyonu uygulandığı ve postoperatif olarak medikasyona tabi tutulduğu, muayenesinde her iki ayakta distal 1-3de ve tüm parmaklarda dolaşımın olmadığı, refill alınamadığı izlendiği, 04.02.2002 tarihinde bileteral ayak parmak amputasyonu, 08.02.2002 tarihinde her iki alt ekstremite chopart amputasyonu, 13.03.2002 tarihinde depritman + greftleme operasyonları uygulandığı, GATA Hastahanesinin 18.03.2002 tarih ve 2740 sayılı sağlık kurulu raporu ile Bileteral Ayak Frost Bite nedeniyle her iki alt ekstremi Chopant Amputasyonu + Depritman + Greftleme operasyonlusu teşhisiyle C/25 sonunda muayene kaydıyla bir ay hava değişimi kararı verildiği, 30.04.2002 tarihinde T.S.K leri Rehabilitasyon ve Bakim Merkezine yatırıldığı, her iki ayağa protez takılarak rehabilitasyonun tamamlandığı, T.S.K Rehabilitasyon ve Bakım Merkezinin 15.08.2002 tarih ve 142 sayılı sağlık kurulunun raporu ile Her iki ayak Chopant Amputasyonlusu teşhisiyle 1.D/57 F3 Askerliğe elverişli değildir. 2. Hayati tehlike geçirmiştir. 3. Uzuv tadili verdir. 4.45 gün iş gücünden kalmıştır. kararı verildiği, bu raporun 19.12.2002 tarihinde K.K.K.lığı Sağlık Daire Başkanlığınca onaylandığı, KKK. lığı Askeri Savcılığının 02 Mayıs 2002 tarih ve 2002/821-347 Esas ve Karar sayılı iddianamesi ile hakkında yakalanmakla son bulan mehil içi firar suçundan dolayı kamu davası açıldığı ve yargılanmasının devam ettiği anlaşılmıştır.
Davacı hakkında düzenlen ve yargılaması devam eden suç dosyasının tetkikinde; Bölük Komutanı tarafından düzenlenen vaka kanaat raporunda; hastanede doktorların istediği sperm tetkik sonucunu verememesinden dolayı strese girdiğinden bu suçu islediğinin belirtildiği, davacının 14.01.2002 tarihinde Merkez Komutanlığınca alınan ifadesinde 11.01.2002 tarihinde birliğinden hastahane servisi ile 600 Yataklı Hava Hastahanesine geldiğini, hastahanede doktorun istediği tahlil neticesini götürememesi nedeniyle strese kapıldığını, saat:12.30 gibi hastaneden ayrılarak Etimesgut İstikametine doğru yürüdüğünü, Etimesgutta bulunan .....Eczanesinden uyku ilacı olarak kullanılan Unicom adli reçetesiz verilen ilaçtan bir kutu aldığını, başka bir eczaneden de bir kutu aldığını, bir büfeden de bir kutu bira alarak görünmeyeceği Köprünün altında aldığı ilaçları bira ile içtiğini ve yaklaşık 3-5 gün burada kaldığını, 14.01.2002 tarihinde saat:14.30 sıralarında bilinci yerinde olmadan Köprü üstüne çıkarak dalgın dalgın yürürken oradan geçen polis ekiplerinin kendisini karakola davet ettiklerini, asker olduğunu anladıklarında Merkez Komutanlığına teslim ettiklerini belirttiği, 16 Ocak 2002 tarihinde Bölük Komutanlığına el yazısı ile verdiği ifadesinde daha öncesine dayanan bir takım psikolojik ve fiziki sorunları olduğunu, test yaptırmak için sevk edildiği Hava Hastanesinden çıktığını, Etimesgutta dışarıda kaldığını psikolojisinin yerinde olmadığını, ilaç alarak intihar girişiminde bulunduğunu belirtmiş davacının Kara Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Mahkemesince 20.03.2003 tarihinde yapılan sorgusunda Ürolojik rahatsızlığı nedeniyle randevulu olarak 11.01.2002 tarihinde Askeri Hastahaneye gittiğini, sperm testi için gerekli işlemleri yaptırdığını ancak başarılı olamadığı için testi yaptıramadığını, bunun verdiği Depresif ruh hali ve askerde oluşan uyuyamama rahatsızlığı nedeniyle kendini kaybettiğini, bunun etkisi ile birliğine dönemediğini, resmi elbiseli olarak 2-3 günü Hastahane civarında şuursuzca dolaşarak geçirdiğini, daha sonra hastahaneye doğru gelirken polis ekipleri tarafından Merkez Komutanlığına teslim edildiğini, buradan birliğine teslim edildiğini durumunun kötü olması nedeniyle hastahaneye götürüldüğünü, ayaklarının donma nedeniyle kangren olduğunun anlaşılması üzerine kesildiğini ve askerliğe elverişli olmadığına dair karar verildigini, birliği Komutanlığınca alınan ifadenin doğru olduğunu ancak ilaç alarak intihar girişiminde bulunmadığını bu ifadesini yanlış yazdığını, o dönemde yüksek düzeyde ilaç tedavisi gördüğünü beyan ettiği anlaşılmıştır.
İdare Hukuku ilkelerine ve Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararların ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak, Anayasada idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş, bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru, ister kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın, idarenin hukuki sorumluluğu için bir zararın varlığı, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması şarttır. İlliyet bağının kesilmiş sayılması için zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan dogması gerekmektedir.
Davacının, 11.01.2002 tarihinde Ürolojik rahatsızlığı nedeniyle sevk edildiği Etimesgut 600 Yataklı Hava Hastahanesinden, işlemlerin sonucunu beklemeden saat:12.30 da ayrıldığı, 14.01.2002 tarihine kadar birliğine dönmeyerek Etimesgutta dışarıda kaldığı, ayaklarının donması ve kesilmesine sebebiyet vererek askerliğe elverişsiz hale gelmesi olayının tamamen kendi eyleminden kaynaklandığı, zararlı sonucun askerlik hizmetinin sebep ve tesirinden meydana gelmediği, olayda idareye yüklenebilecek bir hizmet kusuru veya idarenin kusursuz sorumluluğunu gerektirecek şekilde zararlı sonuçla idarenin eylemi arasında illiyet bağının bulunmadığı, anlaşılmakla davacı vekilinin iddialarına itibar olunmayarak davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Davacı ......in, MADDİ ve MANEVİ TAZMİNAT istemiyle açtığı DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy