(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekili, 08 Nisan 2003 tarihinde İzmir Nöbetçi İdare Mahkemesi Başkanlığına verdiği ve 11 Nisan 2003 tarihinde AYİM kayıtlarına giren dava dilekçesinde özetle; davacının askerlik hizmeti sırasında katıldığı spor eğitiminde yaralandığını belirterek, davacı lehine 5.000.000.000 TL. maddi ve 20.000.000.000 TL. manevi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Amasya 12 nci Piyade Er Eğitim Alay Komutanlığı emrinde temel askerlik eğitimini yapmakta olan davacının, 11 Ocak 2001 tarihinde temel beden eğitimi saatinde uzun atlama faaliyetine iştirak ettiği, bu sırada travmaya maruz kalarak sol dizinden sakatlandığı, GATAda yapılan muayenesi sonucu sol bacak yan bağlarının yırtıldığı belirlenen davacının ameliyat edildiği ve ameliyat sonrası GATA Sağlık Kurulunun 09 Şubat 2001 gün ve 1359 sayılı raporu ile SMKlı iki ay hava değişimine gönderildiği, tedavi süreci sonunda GATA Sağlık Kurulunun 01 Temmuz 2002 gün ve 6548 sayılı raporuyla hakkında Askerliğe Elverişli Değildir. kararı verilmesi üzerine aynı gün terhis edildiği anlaşılmıştır.
İdarenin Hukuki sorumluluğunun dayanağı Anayasanın 125. maddesidir. Bu maddeye göre İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa Prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak gerek Anayasada gerekse 1602 Sayılı Kanunda idarenin sorumluluğunun hangi esaslara dayanacağı belirlenmemiştir. Bu meselenin halli doktrin ve yargı içtihatlarına bırakılmıştır. Bu gün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru isterse kusursuz sorumluluk ilkelerine dayansın genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için, bir zararın mevcudiyeti ile zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması zorunludur.
Zararın meydana gelmesinde idareye atfı kabil bir hizmet kusurunun bulunmadığı anlaşılmakta ise de bir kamu hizmeti olduğunda şüphe bulunmayan askerlik hizmetini yaparken temel beden eğitimi sırasında yaralanması olayının hizmetten soyutlanamayacağı, meydana gelen zarar ile hizmet ifası sırasındaki eylem arasında illiyet bağının bulunduğunun kabulü gerekir. Zararın sadece zarar görenler üzerinde bırakılmayıp kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca kamu hizmetlerinden yararlananlara dağıtılması hakkaniyet gereğidir.
Davacıya T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyeleri Mahkememizce yarar kabul edilerek maddi zararından düşüldüğünden, bu husus araştırılmış, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 22 Eylül 2003 gün ve B.07.1.EMS.0.10.09.01/80.498.014 sayılı yazısından, davacıya 01 Nisan 2003 tarihinden itibaren 451.220.000 TL. vazife malullüğü aylığı bağlandığı, bu miktarın değişen katsayılar itibariyle yükseltilerek en son 01 Temmuz 2003 tarihi itibariyle davacıya 511.940.000 TL. vazife malullüğü aylığı ödendiği ve ayrıca tütün ikramiyesi tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.
Davacının uğradığı maddi zararları tespit için resen seçilen bilirkişinin hazırladığı 03 Haziran 2004 tarihli raporda, davacının gerçek maddi zararının 114.866.301.694 TL. fazlasıyla karşılandığı, maddi tazminat hak edişinin mevcut olmadığı belirtilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna itiraz olunmamış, Mahkememizin tespit ettiği kıstaslara, yerleşik içtihatlarına ve ilmi verilere uygun olan bilirkişi raporu doğrultusunda uygulama yapılmıştır.
Davacının olay nedeniyle çektiği ve ömür boyu çekmeye devam edeceği acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla, olayın vukua geliş şekli ve tarihi, davacının askerlik statüsü ve sosyal durumu, paranın alım gücü ve işleyecek yasal faiz gözönünde bulundurularak davacıya uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Bilirkişi raporu uyarınca davacı
..nun MADDİ TAZMİNAT İSTEMİNİN REDDİNE,
2. Takdiren davacıya 3.000.000.000 TL. (üçmilyar TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3. Hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 11 Ocak 2001 tarihinden 30 Haziran 2002 tarihine kadar yıllık %60 (yüzdealtmış), 01 Temmuz 2002 tarihinden 31 Mart 2003 tarihine kadar yıllık %55 (Yüzdeellibeş), 01 Nisan 2003 tarihinden 31 Aralık 2003 tarihine kadar yıllık %30 (yüzdeotuz), 01 Ocak 2004 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %15 (yüzdeonbeş) YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE,
6. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 90.000.000 TL. (doksanmilyon TL.) bilirkişi ücretinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy