(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekili 23.05.2003 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin askerlik hizmetini yaparken muayenesi neticesinde böbreğinde taş olduğunun teşhisine rağmen hastaneye sevk edilmediğini, eğitimini almadığı ve hiç bilmediği çamaşır makinesini kullanırken müvekkilinin yaralandığını, çamaşır makinesinin birkaç kez arıza yapmasına ve arizalı olduğunun bilinmesine karşın kullanımına devam edildiğini ve müvekkilinin sevk edildiği İzmir Mevki Kara Hastanesinde ve GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesinde gerekli tıbbi bakım ve tedavinin yapılmaması sebebiyle sol dirsek üstünün kesildiğini bu nedenle tedavi masrafları ve yol gideri olarak 3 milyar TL. ve çalışma gücünün azalması (efor tazminatı) ile birlikte ekonomik geleceğinin sarsılmasına karşılık 27 milyar TL. olmak üzere 30 milyar TL. maddi tazminatın, 30 milyar TL. manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazminini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden; davacının Muğla/Marmaris İlçe J.K.lığında askerlik hizmetini yaparken 24.12.1999 günü saat 16.00 sıralarında görev yaptığı çamaşırhanede, çamaşır sıkma ve yıkama makinesine sol kolunu kaptırması neticesinde yaralandığı ve ilk müdahalenin Marmaris Devlet Hastanesinde yapılmasını müteakiben İzmir Mevki Askeri Hastanesine sevk edildiği ve 05.01.2000 tarihinde 1,5 ay hava değişimi verildiği, bilahare İstanbul GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesince tedavisinin devam ettirildiği ve değişik tarihlerde hava değişimi verildiği, 26.07.2001 tarihinde sol koldaki enfeksiyonun giderilememesi üzerine sol dirsek üstü ampütasyonunun uygulandığı, GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Sağlık Kurulunca düzenlenen 08.02.2002 tarih ve 868 sayılı rapor ile davacının askerliğe elverişli olmadığına, % 50 çalışma gücü kaybı olduğuna ve uzuv tadilinin mevcut olduğuna karar verildiği ve davacının vekili aracılığıyla uğramış olduğu maddi ve manevi zararların tazmini için bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
Davalı idare savunması ve Başsavcılık düşüncesinde öne sürülen husumetin MSB. lığına da yöneltilmesi görüsü, olay öncesinde davacının başka rahatsızlığı sebebiyle tedavisinin sürmekte iken çamaşırhanede görevlendirildiği, olaydan sonra önce Marmaris Devlet Hastanesine, bilahare İzmir Mevki Asker Hastanesine, son olarak ta GATA Haydarpaşa Askeri Hastanesine sevk edilerek muayene ve tedavilerinin yapıldığı, davacı vekilinin tedavideki gecikme ve hızlı muayene yapılmayarak bekletilme yönündeki iddialarının, esasen yaralı halde bulunan davacıyı en kısa sürede en etkili ve yetkili tedavi merciine göndermekte kusurlu ve ağır davranan birliğine yönelik yakınmaları içerdiği görülmekle husumetin M.S.B.lığına yöneltilmesi hususundaki görüşe itibar edilmemiştir.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. İdarenin hukuki sorumluluğunun oluşumu için bir zararın mevcudiyeti zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir olması, zararla eylem arasında illiyet bağının bulunması yeterlidir. İlliyet bağının kesilmiş sayılması için de zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan dogması gerekmektedir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden davacının birlik çamaşırhane sorumlusu olarak görev yaptığı, olay öncesinde başka bir rahatsızlığı sebebiyle hastaneye sevk edilmiş ve kontrollerinin yapılmakta olduğu, olay günü çamaşır sıkma makinesinin tamamen durmasını beklemeden makineden çamaşır almak istemesi neticesinde kazaen sol kolunun yaralandığı anlaşılmaktadır. Birliğin idari tahkikat raporundan da olayın tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu gelişen kaza olduğu açıklanıp, olayla ilgili suç dosyası tanzim edilmediği belirtilmektedir.
Bu duruma göre olayın, hizmetin ifası esnasında, gerek tedavi için hastaneye sevki gereken personelin çalıştırılması, gerekse tamamen durmadan açılarak çamaşır almaya imkan veren makinenin kullanılması seklinde bir hizmet kusurunun gerçekleştiği, bu nedenle davacının zararlarının giderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Mahkememizin yerleşik içtihatları uyarınca Emekli Sandığı iştirakçisi olmayan kimselere yaralanma olayı sebebiyle T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce bağlanan aylıklar ve ödenen tütün ikramiyeleri yarar kabul edilerek davacıların maddi zararlarından düşülmektedir.
T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 05.12.2003 gün ve SAYI: B.07.1.EMS.0.10.01.01/ 79.948.032 sayılı yazısıyla davacıya 01.04.2002 tarihinden itibaren 2 nci derece vazife malullüğü aylığı olarak 417.060.000.TL. aylık bağlandığı, bağlanan bu aylığın değişen katsayılar itibariyle yükseltilerek 01.07.2003 tarihinde 677.860.000.TL.ye yükseltildiği, diğer taraftan 3480 sayılı Kanun uyarınca 2002 yılı için 926.100.000.TL. tütün ikramiyesi ödendiği bildirilmiştir.
Maddi tazminat isteminde bulunan davacının maddi zararlarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek Mahkememize ibraz edilen 15.04.2004 tarihli bilirkişi raporuna; davacının 121.208.849.554.TL. maddi zararına karşılık, 205.479.372.854.TL. maddi yarar sağladığı, bu nedenle maddi tazminat hak edişinin bulunmadığı belirtilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davacı vekilleri tarafından itiraz edilerek, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması talep edilmişse de, mevcut bilirkişi raporunun Mahkememizce kabul edilen kıstaslara, ilmi verilere uygun bulunduğu görülerek, bilirkişi raporu doğrultusunda uygulama yapılmasına karar verilmiştir.
Davacının olay nedeniyle duyduğu ve ömür boyu duyacağı ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla, olayın oluş şekli, tarihi, davacının statüsü ve sosyal durumu, müterafik kusuru ve isleyecek yasal faiz dikkate alınarak uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Bilirkişi raporu uyarınca davacının MADDİ TAZMİNAT İSTEMİNİN REDDİNE,
2. Davacıya takdiren 5.000.000.000.TL. (BEŞMİLYAR TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE,
3. Hükmedilen manevi tazminat miktarlarına olay tarihi olan 22 Aralık 1999 tarihinden 31 Aralık 1999 tarihine kadar yıllık % 50 (YÜZDE ELLİ), 01 Ocak 2000 tarihinden 30 Haziran 2002 tarihine kadar yıllık % 60 (YÜZDE ALTMIŞ), 01 Temmuz 2002 tarihinden 31 Mart 2003 tarihine kadar yıllık % 55 (YÜZDE ELLİBEŞ), 01 Nisan 2003 tarihinden 31 Aralık 2003 tarihine kadar yıllık % 30 (YÜZDE OTUZ), 01 Ocak 2004 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %15 (YÜZDE ONBEŞ) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
KARŞI OY GEREKÇESİ
Manevi tazminata hükmedilirken davacının müterafik kusuru da dikkate alınması gerektiğinden çoğunluk kararına katılmadım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy