(1111 S. K. m. 41, Ek m. 5) (Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği m. 15)
Davacı vekillerinin 09 Eylül 2003 tarihinde Sivas İdare Mahkemesine müracaatla, bu kanalla gönderilip 12 Eylül 2003 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaydına geçen dava dilekçesinde özetle; davacının 27 Mayıs 1991 tarihinde askere alındığını, Manisa 8.P.A.1.Tb.K.lığında askerlik hizmetini yaptığı sırada gözlerindeki rahatsızlık nedeniyle Manisa 100 Yataklı Asker Hastanesi Baştabipliğine sevk edildiğini yapılan muayene sonunda sağlık kurulunun 18 Haziran 1991 gün ve 324 sayılı raporu ile hakkında Askerliğe Elverişli Değildir. kararı verildiğini, birliğince terhis belgesinin şubesine gönderileceği söylenerek memleketine gönderildiğini , bu şekilde askerliğinin bittiğini düşünen davacının evlenip çocuk sahibi olduğunu, aradan 12 yıl gibi uzun bir zamanın geçtikten sonra davacının Sivas Askerlik Şubesine çağrılarak 12 yıl önce verilen raporun ve terhis belgesinin şubeye ulaşmadığının, bu nedenle Ankara GATA Hastanesine sevk edileceğinin söylendiğini, bunun üzerine davacının GATA Hastanesine gittiğini, buradan verilen raporda davacının askerliğe elverişli olduğunun belirtildiğini, bu arada davacı hakkında 1991 yılında Manisa 100 Yataklı Asker Hastanesi tarafından verilen raporun şubeye ulaştırıldığını, buna rağmen Sivas Askerlik Şubesinden yapılacak bir şey olmadığının davacının askere alınacağının söylendiğini, olayda davacının bir kusurunun bulunmadığını, yeniden askere alınma işleminin davacıyı ve ailesini zor durumda bıraktığını, davalı idarenin, Manisa 100 Yataklı Asker Hastanesince tanzim edilmiş 19 Haziran 1991 gün ve 324 sayılı raporun davacı tarafından elden şubeye getirildiği yönündeki ifadelerinin gerçek dışı olduğunu, davacının Manisaya gitmediği gibi raporda elden şubeye getirmediğini belirterek, dava konusu işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve işlemin telafisi güç zararlara yol açacağı aşikar olduğundan öncelikle yürütmenin durdurulmasını, davacı hakkında tesis edilen askere alınma işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi AYİM İkinci Dairesinin 01 Ekim 2003 gün ve Gensek No:2003/2130, Esas No:2003/820 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Dava dosyasındaki mevcut bilgi ve belgeler ile davacının şube şahsi dosyasının incelenmesinde; 1971 doğumlu olup, 01 Ocak 1990 tarihinde askerlik çağına giren davacının 13 Eylül 1990 tarihinde yapılan son yoklaması esnasında gözünden rahatsız olduğunu beyan etmesi üzerine, Sivas Askerlik Şubesi Başkanlığınca muayene için Sivas Asker Hastanesi Baştabipliğine sevk edildiği, zamanında hastaneye giderek işlemlerini tamamlatmayan davacının bu defa 07 Mart 1991 tarihinde Ankara GATA K.lığına sevk edildiği, GATA Komutanlığına müracaat eden davacının yapılan muayenesi sonucunda Her iki göz hipermetrop astigmat+nistagmus tanı ve A/5 F-3, 7 F-2 Askerliğe elverişlidir. kararlı 13 Mart 1991 tarih ve 2259 sayılı sağlık kurul raporu verildiği, bu rapora istinaden 19 Eylül 1990 tarihinde, 1111 sayılı Askerlik Kanunun 28 nci maddesi gereğince davacının askerliğine karar alındığı, bu arada davacının babası
..nun 21 Mart 1991 tarihli bir dilekçe ile davacı hakkındaki Askerliğe elverişlidir kararlı rapora itiraz ettiği, itirazın KK.Sağlık ve Veteriner Daire Başkanlığınca incelenerek, yükümlünün aklen bir maluliyeti bulunmadığından sağlık kurulu raporunu bizzat kendisinin itiraz etmesi gerektiği gerekçesi ile itirazın kabul edilmediği, durumun 30 Nisan 1991 tarihli bir yazı ile Sivas Askerlik Şubesi Başkanlığına bildirildiği, bunun üzerine askere sevk edilmek üzere 26 Mayıs 1991 tarihinde şubeye celbedilen davacının, sağlık kurul raporu ile askerliğe elverişli olduğuna karar verilmesine rağmen bünyesinin askerlik yapmaya uygun olmadığını belirterek yeni bir sağlık raporu çıkartılması için dilekçe verdiği, dilekçesine istinaden davacının 27 Mayıs 1991 tarihinde Sivas Asker Hastanesine sevk edildiği, Sivas Asker Hastanesinde muayene edilmeyen davacı hakkında GATA Baştabipliğinin 13 Mart 1991 tarih ve 2259 sayılı raporu doğrultusunda işlem yapılmasının uygun olacağının bildirildiği, bunun üzerine davacının 27 Mayıs 1991 tarihinde askerlik hizmetini yapmak üzere Manisa 1.P.Er Eğt.Tug.K.lığına sevk edildiği, eğitim birliğine katılan ve askerlik hizmetine başlayan davacının, rahatsızlığı nedeniyle sevk edildiği Manisa 100 Yataklı Asker Hastanesinde yapılan muayenesi sonunda, 19 Haziran 1991 tarih ve 324 sayılı sağlık kurul raporu ile Sağ-Sol Nistagmus tanısı konarak D/1 F-1, D/5 F-2 Askerliğe Elverişli Değildir. kararı verildiği, raporun 08 Temmuz 1991 tarihinde Ege Ordu Komutanlığı Sağlık Şube Müdürlüğünce onaylandığı, askerliğe elverişsiz olduğuna dair verilen rapor nedeniyle davacının rapor tarihi itibariyle terhis işlemi yapılarak birliğinden ilişiğinin kesildiği, ancak davacının terhis belgesinin tanzim edilmediği ve askerliğe elverişsiz olduğunu dair raporun şubesine ulaşmadığı, bu nedenle 23 Ekim 1997 tarihinden itibaren davacının askerlik şubesi, birliği ve raporu tanzim eden Manisa Asker Hastanesi Baştabipliği arasında, davacının terhis belgesinin hazırlanması ve raporunun şubesine gönderilmesi hususunda muhtelif yazışmalar yapıldığı, ancak davacı hakkındaki raporu ulaşılamadığı, bunun üzerine davacının 1 nci kontrol muayenesi için Ankara GATA K.lığına sevk edildiği, yapılan muayenesi sonucunda GATA K.lığınca düzenlenen 09 Temmuz 2001 tarih ve 6640 sayılı sağlık kurul raporu ile davacı hakkında Bilateral Nistagmus + Hipermetrop Astigmat tanısı konularak, A/5 F-3 Askerliğe Elverişlidir. Jandarma, Komando ve Şoför Olamaz. kararı verildiği, bu sırada davacı hakkında Manisa 100 Yataklı Asker Hastanesince tanzim edilmiş, 19 Haziran 1991 gün ve 324 sayılı askerliğe elverişli olmadığına dair raporun bulunarak, Manisa 8.P.Er Eğt.A.1.Avcı Er Eğt.Tb.K.lığının 27 Temmuz 2001 tarihli yazısı ekinde Sivas Askerlik Şubesi Başkanlığına gönderildiği , bu suretle farklı sonuç kararları içeren iki raporun ortaya çıktığı, bunun üzerine davacının 2 nci kontrol (Hakem) muayenesi için Ankara 600 Yataklı Mevki Asker Hastanesine sevk edildiği, yapılan muayenesi sonucunda davacı hakkında Bilateral Hipermetrop Astigmat, Bilateral Nistagmus tanı ve 7/A/F-2, 5/A/F-3 Askerliğe Elverişlidir. kararlı, 25 Haziran 2003 tarih ve 4384 sayılı sağlık kurul raporu tanzim edildiği, raporun 08 Aralık 2003 tarihinde MSB.Sağlık Daire Başkanlığınca onaylandığı, bu suretle askerliğe elverişli olduğuna karar verilen davacının 05 Ağustos 2003 tarihinden itibaren bakaya takibine alındığı, davacının hukuku aykırı bulduğu yeniden askere sevk işleminin iptali amacıyla iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
1111 sayılı Askerlik Kanununun 41 nci maddesinde Askerliğe elverişli olmayanlardan idarece lüzumlu görülenler, askeri hastaneye sevk edilirler. Askeri hastane sağlık kurullarınca yeniden yapılan muayeneleri sonunda askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlar asker edilirler. hükmü yer almaktadır.
1111 sayılı Askerlik Kanununun Ek 5 nci maddesi, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununun ilgili maddelerine dayanarak çıkarılan ve 24.11.1986 gün ve 19291 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Askerliğe Elverişli Olmayan Erler Hakkında Yapılacak İşlem başlıklı 15 nci maddesi; Askere alındıktan sonra askeri hastanelerin sağlık kurullarından Askerliğe elverişli değildir kararı alan erler raporlarının onaylanmasını beklemek üzere bu hastaneler tarafından yerli kayıtlı bulunduğu askerlik şubesi emrine gönderilir.
Ayrıca durum ilgililerin birliğine duyurulur. Terhis işlemleri, raporları ilgili makamlarca onaylanıp askerlik şubesine geldikten sonra yapılır. Askerliğe elverişli değildir kararı alanlar gerektiğinde ilgili makamlarca yeniden askeri hastanelerin sağlık kurullarına muayeneye gönderilerek alacakları son rapor kararına göre, TSK. Personelinin Sağlık Muayeneleri Yönergesi gereğince işlem görürler. Askerliğe elverişli değildir. Kararı alanlar emsalinin çağ dışı kalma tarihine kadar Milli Savunma Bakanlığınca gerektiğinde tekrar muayene ettirilerek alacakları son rapor kararına göre işlem görürler. hükmünü içermektedir.
Genelkurmay Başkanlığınca hazırlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi (MY:33-2 (A)nin Raporlarını Kaybedenler ve Haklarında Bildirim Yapılanlar başlıklı 3 ncü Bölüm 10 ncu maddesi gereğince; Askerliğe Elverişli Değildir. raporları kaybolanlarla, haklarında ihbar yapılanların yeniden muayeneleri için MSB. Sağlık Daire Başkanlığınca uygun görülen bir askeri hastaneye muayeneye sevk edilir. Muayene sonucu düzenlenen sağlık kurulu raporu onay için MSB. Sağlık Daire Başkanlığına gönderilir. hükmünü amirdir.
Yine, TSK. Personelinin Sağlık Muayene Yönergesinin 2 nci bölüm, Kontrol Muayenesi başlıklı 3 ncü maddesi;
a. Onay makamları, sağlık kurullarının düzenlediği raporları yeterli bulmazsa veya ilgili kişi rapor kararına, kendisine bildirim tahininden geçerli olmak üzere 30 gün içinde karşı girişimde bulunursa, ya da ilgili için bildirim (ihbar) yapılırsa, başka bir askeri hastanede kontrol muayenesi yaptırılır.
b. Rapora itiraz bir üst makama yapılır. Askeri öğrenci adaylarının sağlık kurul muayeneleri sonucunda tanzim edilecek rapora itiraz, ön rapor tarihinden itibaren 7 gün içinde şahsen ilgili Kuvvet Sağlık Daire Başkanlıklarına yapılır.
c. Kontrol muayenesi raporunu, muayeneye sevk eden makam onaylar.
d. Eğer ilk alınan sağlık kurulu raporu ile kontrol muayenesi sonucu alınan rapor arasında tanı ve karar bakımından bir ayrılık yoksa bu rapor, sevk eden makam tarafından onaylanır. Onaylanan bu rapor kararına karşı ilgili şahısça yapılacak hiçbir girişim kabul edilmez. hükmünü amirdir.
Aynı Yönergenin 2 nci bölüm, Hakem Muayenesi başlıklı 4 ncü maddesi ise;
a. Kontrol muayenesi sağlık kurulu raporunun onay makamları tarafından yeterli bulunmadığı durumlarda,
b. İlk alınan sağlık kurulu raporu ile kontrol muayenesi sonucu alınan rapor arasında tanı ve karar bakımından uyuşmazlık bulunduğu durumlarda ilgili kişinin rapor kararına, raporun onaylanıp kendisine bildirim tarihinden geçerli olmak üzere 30 gün içinde karşı girişimde bulunması halinde,
c. Rapor için herhangi bir bildirim (ihbar) yapılması halinde bir üçüncü askeri hastane sağlık kurulunda muayene yaptırılır. Eğer son iki rapor (kontrol ve hakem muayenesi) arasında tanı ve karar bakımından bir ayrılık yoksa ve raporlar gerekli görülen bütün tetkikler yapılarak düzenlenmişse bu rapor sevk eden makam tarafından onaylanır. Onaylanan bu rapor kararına karşı yapılacak hiçbir girişim kabul edilmez ve karar kesindir.
d. Kontrol ve hakem muayenelerinde, raporun tanzim edildiği tarihte yürürlükte olan TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri uygulanır. biçiminde düzenleme getirmektedir.
Askeri Hastanece tanzim edilen Askerliğe Elverişli Değildir kararlı raporu kaybolanların, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde kontrol ve hakem muayenelerine sevk edilerek yeniden rapor aldırılmasında hukuka aykırı bir yön bulunmamakta ise de, davacının Askerliğe Elverişli Değildir kararlı raporunun kaybolduğu gerekçesiyle ve bu sebeple, sevk edildiği kontrol ve hakem muayenelerinde hakkında Askerliğe Elverişlidir raporları verilmesine rağmen, davacıya verilen Askerliğe Elverişli Değildir kararlı ilk raporda, raporun sahte olduğuna dair herhangi bir ihbarın söz konusu olmaması, bu raporun alınmasında herhangi bir şüphenin bulunmaması, raporun sahteliği konusunda bir iddianın mevcut olmaması ayrıca raporun kaybolmasının da söz konusu olmaması karşısında kontrol ve hakem muayeneleri kararlarına istinaden davacının yeniden askere sevk edilme işleminin sebep unsuru itibariyle hukuka uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Davacı
.nin yeniden askere sevk edilme İŞLEMİNİN İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy