(2709 S. K. m. 125)
Davacı tarafından Edirne 1 nci Noterliğinin 17 Eylül 2003 gün ve 09974 sayılı azilnamesi ile azledilen Av
.. ve Av
in, 31 Temmuz 2003 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; askerlik hizmetini yaptığı sırada, birlik içinde bulunan bir elektrik direğine onarım amaçlı çıkarıldığını, bu esnada elektrik çarpması sonucu yere düşerek ağır şekilde sakatlandığını ve % 96 oranında iş gücü kaybına uğradığını belirterek, 150.000.000.000 TL. maddi ve 5.000.000.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini, davanın adli yardımlı olarak görülmesini talep ve dava etmiştir.
Davacının adli yardım istemi, AYİM Nöbetçi Dairesinin 06 Ağustos 2003 gün ve E.2003/95 sayılı kararıyla kabul edilmiştir. Dava dosyasındaki mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Şırnak Senoba 6 ncı Jandarma Sinir Tabur Komutanlığı emrinde askerlik görevini ifa eden davacının, 14 Ağustos 2000 tarihinde Uzm.J.Çvş.
in nezaretinde, birlik içinde bulunan elektrik direklerindeki kablolar ile direk arasına lastik parçalar yerleştirmek üzere görevlendirildiği, nezaretçisi Uzm.J.Çvş.
. tarafından, elektrik akımının kesik olup olmadığı kontrol edilmeksizin ve kendisine koruyucu eldiven ile emniyet kemeri taktırılmaksızın elektrik direğine çıkarılan davacının, direkteki bir kabloya temas etmesi sonucu elektrik akımına maruz kalarak direkten aşağı düştüğü, yapılan tedavileri sonucunda GATA Sağlık Kurulunun 07 Mart 2003 gün ve 1980 numaralı sol trokotomi, sağ pronioparretal 20 cm kare, karinal defakt asi-a prapleji tanılı raporu ile hakkında A/51 F1, B/14 F2, D/63 F7, D/10 F1 Askerliğe Elverişli Değildir; Hayati Tehlike Geçirmiştir; Altmış gün İş ve Gücünden Kalmıştır; Parapleji Sekel Mahiyetindedir; Vücut Fonksiyonu Kayıp Oranı % 96 dır; Hastanın Ambulansla Refakatli Olarak Edirne - Süloğlu İlçesine Gitmesi Uygundur kararı verildiği, olayla ilgili olarak Uzm.J.Çvş. Süleyman ATEŞ hakkında Diyarbakır 2nci Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Mahkemesinde kamu davası açıldığı ve yargılama sonucunda Mahkemenin 19 Kasım 2003 gün ve E.2003/52, K.2003/699 sayılı kararıyla tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu yaralamaya sebebiyet vermek suçundan bu personelin mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmıştır.
T.C. Anayasasının 125 nci maddesi gereğince; İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak Anayasada idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş, bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte bulunması zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması zorunludur.
Davacının birlik içindeki elektrik direklerinde bulunan kablolar ile direk arasına lastik parçalar yerleştirmek isterken elektrik akımına kapılarak yaralanması olayında idareye atfı kabil bir hizmet kusurundan söz edilemez ise de, kamu görevinin ifası sırasında meydana gelen zarar ile hizmet arasında illiyet bağı bulunduğu anlaşıldığından, kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince davacının uğradığı zararın idare tarafından karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Davacıya T.C.Emekli Sandığınca Emekli Sandığı Kanununun 12 nci maddesinin (k) bendi uyarınca bağlanacak aylık ve ödenecek tütün ikramiyeleri yarar olarak kabul edilmektedir. Zira askerlik hizmetini ifa ederken yaralanıp sakatlanması nedeniyle maaş bağlanan davacının askerlik öncesinde emekli sandığına bağlı kişiler gibi prim ödemesi bulunmamaktadır.
Bu husus araştırılmış, T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 09 Temmuz 2004 gün ve B.07.1.EMS.10.01.01/80.151.044 sayılı yazısında, Emekli Sandığı Genel Müdürlüğün 24 Haziran 2003 tarih ve 774985 sayılı işlemi ile davacıya 01 Nisan 2003 tarihinden itibaren 643.310.000 TL. 1 nci derece TSK vazife malulü aylığı bağlandığı, bağlanan bu aylığın değişen katsayılar itibariyle yükseltilmesi ile en son 01 Temmuz 2004 tarihi itibariyle kendisine 760.610.000 TL. ödenmeye devam edildiği, ayrıca davacıya 2003 yılı için (8 aylık) 1.092.600.000 TL. tütün ikramiyesi ödendiği, yaralanma olayı 5434 sayılı Kanunun Ek-77 nci maddesi kapsamında bulunmadığından davacıya bakıcı ücreti ödenmediği bildirilmiştir.
Davacıya, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun uyarınca hem maddi hem de manevi zararlarının karşılığı olarak ödenen nakdi tazminat da yarar kabul edildiğinden bu husus araştırılmış; Jandarma Genel Komutanlığı Nakdi Tazminat Komisyonunun 24 Şubat 2004 gün ve 2004/167 sayılı kararıyla davacıya, 19 Ağustos 2003 tarihinde 24.438.750.000 TL. nakdi tazminat ödendiği, Jandarma Genel Komutanlığının 24 Şubat 2004 gün ve PER.:5633-130-04/Per.D.Sos.Hiz.S.Taz.Ks.(64141) sayılı yazısından anlaşılmıştır.
Davacının maddi zararının tespiti için resen seçilen bilirkişinin tanzim ettiği 14 Eylül 2004 tarihli bilirkişi raporunda, davacının maddi zararının 2330 sayılı Kanun uyarınca ödenen nakdi tazminatın da mahsubundan sonra 122.242.941.722 TL. olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna itiraz edilmemiş, Mahkememizin yerleşik kararlarına, tespit ettiği kıstaslara, içtihatlarına ve ilmi verilere uygun bulunan bilirkişi raporu doğrultusunda uygulama yapılmıştır. Davacının olay nedeniyle duyduğu ve ömür boyu duymaya devam edeceği acı ve ızdıraplarını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla, olayın meydana geliş şekli, tarihi, davacının askerlik statüsü ve sosyal durumu, paranın alım gücü ve işletilecek yasal faiz dikkate alınarak uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Bilirkişi raporu uyarınca davacı
.ya 122.243.000.000 TL. (YÜZYİRMİİKİ MİLYARİKİYÜZKIRKÜÇMİLYON TL.) MADDİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
2. Davacı
ya takdiren istemi gibi 5.000.000.000 TL. (BEŞMİLYAR TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE,
3. Hükmedilen maddi tazminat miktarına davacının yeniden gelir elde edeceği farz olunan 21 Ekim 2001 tarihinden 30 Haziran 2002 tarihine kadar yıllık %60 (YÜZDEALTMIŞ), 01 Temmuz 2002 tarihinden 31 Mart 2003 tarihine kadar yıllık %55 (YÜZDEELLİBEŞ), 01 Nisan 2003 tarihinden 31 Aralık 2003 tarihine kadar yıllık %30 (YÜZDEOTUZ), 01 Ocak 2004 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %15 (YÜZDE ONBEŞ) YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE,
4. Hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 14 Ağustos 2000 tarihinden, 30 Haziran 2002 tarihine kadar yıllık %60 (YÜZDEALTMIŞ), 01 Temmuz 2002 tarihinden 31 Mart 2003 tarihine kadar yıllık %55 (YÜZDEELLİBEŞ), 01 Nisan 2003 tarihinden 31 Aralık 2003 tarihine kadar yıllık %30 (YÜZDEOTUZ), 01 Ocak 2004 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %15 (YÜZDE ONBEŞ) YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy