(2709 S. K. m. 125)
DAVANIN KONUSU: Maddi ve Manevi Tazminat İstemi
SAVUNMANIN ÖZETİ: Olayda idarenin hizmet kusuruna dayalı veya kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca sorumluluğu bulunmadığını belirterek, davanın reddi yönünde savunma yapmıştır:
BAŞSAVCILIĞIN DÜŞÜNCESİ: Davalı İdarenin rahatsızlığının oluşumunda kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca ve tedavi atamasında da hizmet kusuru ilkesi uyarınca tazminat sorumluluğu bulunduğu değerlendirilmekle, davacının çalışma gücünde oluşan kayıp nedeni ile uğradığı zararın tazmini için hesap bilirkişisince tespit edilecek tutar üzerinden takdir edilecek miktarın yasal faiziyle birlikte MADDİ tazminat olarak, uğradığı üzüntü ve acıya karşılık olmak üzere takdir edilecek miktarın yasal faiziyle birlikte MANEVİ tazminat olarak ödenmesi gerektiği yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, Raportör/Üye Hak. Yb.Coşkun GÜNGÖR'ün açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, 16.09.2003 tarihinde AYİM kaydına geçen dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 25.Mknz.P.Tug.,K.lığı emrinde görev yaparken 22.01.2002 günü çöp konteynerinin bacağına düşmesi sonucu sakatlandığını, önce Ardahan Askeri Hastanesi ve bilahare Sarıkamış Askeri Hastanesine yatırıldığını fakat yanlış tedaviler sonucu rahatsızlığının giderilemediğini ve Etimesgut Hava Hastanesinin 19.07.2002 tarihli askerliğe elverişli değildir raporu verilerek terhis edildiğini, olay nedeniyle müvekkilinin kalıcı şeklide rahatsızlandığını ve çalışma gücünde kayıp olduğunu belirterek müvekkili için 65 milyar TL maddi, 25 milyar TL manevi tazminat isteminde bulunmaktadır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacının, 25.Mknz P.Tug.K.lığında görev yaparken 22.01.2002 günü çöp tankerinin kaldırılması sırasında çöp tankerinin bacağına düşmesi sebebiyle sol tibia kırığı oluştuğu ve Sarıkamış Asker Hastanesinde ameliyat edildiği ve tedavisinin gerçekleşmemesi üzerine Etimesgut Hava Hastanesinin 19.7.2002 gün ve 2265 sayılı Sağlık Kurulu raporu ile B/59 F-1 Askerliğe elverişli değildir kararı verilerek terhis edildiği aynı raporda Fena tedavi edilmiş sol tibia kırığı tanısı konulduğu anlaşılmıştır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Ancak, Anayasada idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş; bu esasların tespiti doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkesine dayandırılmaktadır. Genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte bulunması, zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması zorunludur.
Davacı Hasan ŞAHİN'in 25 nci Mknz.P.Tug.İş.Bl.K.lığına görevliyken 22 Ocak 2002 tarihinde ayağına çöp römorku düşmesi sonucu Ardahan Askeri Hastahanesine yatırıldığı, aynı gün Sarıkamış Asker Hastahanesine sevk edildiği, 22 Ocak 2002-12 Şubat 2002 tarihleri arasında tedavi olduğu, 12 Şubat 2002 tarihinde SMK ile 2 ay hava değişimi verildiği, 19 Haziran 2002 tarihinde 600 Yataklı Etimesgut Hava Hastahanesine yatırılarak 24 Haziran 2002 tarihinde 1,5 ay hava değişimi verildiği, son olarak Etimesgut 600 Yataklı Hava Hastahanesinin 19 Temmuz 2002 tarih ve 2265 sayılı raporuyla fena tedavi edilmiş tibia kırığı tanısı konularak askerliğe elverişli değildir. kararı verildiği anlaşıldığından, gerek olayın gerçekleşmesi safhasında idarenin gerekli önleyici ve koruyucu tedbirleri almayarak, gerekse tedavi aşamasında, tedavi hizmetinin yerine getirilmesinde gerekli dikkat ve özenin gösterilmeyerek davacıya yetersiz ve hatalı tedavi uygulandığı, bu nedenle idarenin hizmet kusurunun bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Mahkememizin yerleşik içtihatları uyarınca, T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü iştirakçisi olmayan kimselere olay sebebiyle T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce bağlanan aylıklar ve ödenen tütün ikramiyeleri yarar kabul edilerek davacıların maddi zararlarından düşüldüğünden, bu husus araştırılmış, T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 14 Mayıs 2004 tarih ve 102825 sayılı işlemi ile davacının sandığa müracaat tarihini (24 Temmuz 2002) takip eden aybaşından itibaren 336.210.000 TL. 6 ncı derece TSK. vazife malullüğü aylığının bağlandığı ve bağlanan bu aylıkların son olarak 01 Temmuz 2004 tarihinden itibaren 584.170.000 TL. ye yükseltildiği, diğer taraftan 3480 sayılı kanun uyarınca 2002 yılı için (5 aylık) 314.420.000 TL, 2003 yılı için 801.240.000 TL. tütün ikramiyesi ödendiği anlaşılmıştır.
Maddi tazminat isteminde bulunan davacının maddi zararlarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş re'sen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek Mahkememize ibraz edilen 24 Eylül 2004 tarihli bilirkişi raporunda; davacıya sağlanan yararlar dikkate alındığında maddi tazminat hak edişinin mevcut olmadığı bildirilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen ve itiraz edilmeyen bilirkişi raporu, Mahkememizce kabul edilen kıstaslara, ilmi verilere uygun bulunduğundan, bilirkişi rapor doğrultusunda işlem yapılmış, davacının maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Davacının olay nedeniyle duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla, olayın meydana geliş şekli, tarihi, askerlik statüsü, paranın alım gücü ve istetilecek yasal faiz dikkate alınarak uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Bilirkişi raporu uyarınca davacı Hasan ŞAHİNin, MADDİ TAZMİNAT isteminin REDDİNE,
2. Davacı Hasan ŞAHİN'e, takdiren 3.000.000.000 TL. (ÜÇMİLYAR TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ait istemin REDDİNE,
3. Hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 22.01.2002 tarihinden 30.06.2002 tarihine kadar yıllık % 60 (YÜZDEALTMIŞ), 01.07.2002 tarihinden 31.03.2003 tarihine kadar yıllık % 55 (YÜZDEELLİBEŞ), 01.04.2003 tarihinden 31.12.2003 TARİHİNE KADAR YILLIK %30 (YÜZDEOTUZ), 01.01.2004 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık % 15 (YÜZDEONBEŞ) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
4. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin davalı idareye YÜKLETİLMESİNE, ancak 492 sayılı Harçlar Kanunun 13/j maddesi gereğince muaf olan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
5. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 90.000.000 TL (DOKSAN MİLYON TL.) bilirkişi ücretinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
6. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 39.000.000 TL.(OTUZOOKUZMİLYON TL.) posta giderinin DAVALI İDAREDEN ALINARAK, DAVACIYA VERİLMESİNE,
7. Davacı tarafından peşin yatırılan 1.093.000.000 (BİRMİLYARDOKSANÜÇMİLYON TL) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
8. Hükmedilen manevi tazminat miktarı üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca nisbi olarak hesabedilen 360.000.000 TL. (ÜÇYÜZALMIŞMİLYON TL.) Avukatlık Ücretinin davalı idareden alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
10 KASIM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy