(1602 S. K. m. 71)
DAVANIN KONUSU: Askerlik hizmetini yapmış sayılmama işleminin iptali işlemi.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının 1952 yılında askere sevk edildiğini, İstanbul Rami 30 ncu Piyade Alay İkmal Bölüğünde askerliğine başladığını, 25 Ekim 1952 tarihinde askerlik hizmetine başladığı 07 Mart 1953 tarihli yazı ile ikmal Bölüğüne tertip edildiği, kütük defterinin çok yıpranmış olması nedeni ile terhis işlemine ait kayıt bulunamadığı belirtilen bilgi haricinde bilgi ve belge bulunamadığı, M.S.B. Arşiv Müdürlüğünden de terhis belgesinin temin edilemediği belirtilerek yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi yönünde savunma yapılmıştır.
Davacının, izin tecavüzü, firar veya başka bir suç nedeniyle takip edildiğine dair bir kaydın bulunmadığı, askerlik hizmetini yaptığı ancak askerlik kayıtları gibi önem arz eden bilgi ve belgelerin idarece zamanında gereği gibi tutulup muhafaza edilmemesinden kaynaklandığı, hizmeti iyi işlememesinden doğan zararlı neticenin davacıya yükletilmesinin düzenli idare ilkesi ve hakkaniyete uygun olmadığı, davacının askerlik hizmetini kanunda öngörülen süre ve esaslar çerçevesinde yaptığının kabulünün gerektiği belirtilerek davacının askerlik hizmetini yapmış sayılmaması şeklinde tesis edilen idari işlemin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince üye Hak.Kd.Alb. H. Hasan MUTLU'nun açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
Davacı 11 Mart 2004 tarihinde AYİM de kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Vatani görevini yapmak üzere 25 Ekim 1952 tarihinde askere gittiğini, Askerlik vazifesini İstanbul Rami Kışlasında 30 ncu Piyade Alay ikmal Bölüğünde tamamlayarak terhis olduğunu, Askerlik Şubesinde kütük defterinde terhis kaydı bulunmadığını, askerlik hizmetini yapmamış kabul edildiğini belirterek askerlik hizmetini yapmış sayılmama işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Adana - Kozan - İdem Köyü nüfusuna kayıtlı 1932 Doğumlu Veli ve Ayşe oğlu Kemal TOKUŞ (MEHMETÇEOĞLU)nun kayıtlı bulunduğu Kozan Askerlik Şubesi Başkanlığınca emrine sevk edildiği İstanbul Rami 30 ncu Piyade Alay Komutanlığına 25 Ekim 1952 tarihinde katıldığı, buradan tertip edildiği 30 ncu P.A. İkmal Bölüğüne 12 Mart 1953 tarihinde gönderildiği, davacının askerlik hizmeti ile ilgili başkaca bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, şube kayıtlarında terhisinin açık göründüğü, birlik ve MSB. Arşiv Müdürlüğü ile yapılan yazışmalara rağmen terhis belgesinin elde edilemediği, Askerlik Şubesi Başkanlığınca davacıya, 60 gün içerisinde dava açmadığı takdirde askere sevk edileceğinin, 25.02.2004 tarihinde tebliğini müteakip davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen hususlarda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, aradan geçen zaman içerisinde terhis belgesi askerlik şubesine intikal etmeyen ve yapılan araştırmalara rağmen terhis belgesi bulunamayan davacının askerlik hizmetini tamamlayıp tamamlamadığı konusundadır.
İdarenin askerlik mükellefiyeti yüklediği yükümlülere ait kayıtları düzenli ve devamlı biçimde tutması, askere duhul, askerlik safahatı ve bitimi ile ilgili tarih ve gelişmeleri tereddüde yer vermeyecek, ihtilaf yaratmayacak biçimde titizlikle muhafaza etmesi, ihtiyaç duyulduğunda kolaylıkla incelemeye sunabilmesi, bilgi ve belge istendiğinde verebilmesi gerekir, Kayıtların gereği gibi tutulmaması ve muhafaza edilmemesinden, idarenin birimleri arasındaki yazışmaların gereği gibi yapılıp ilgililerin zarara uğramaması için gerekli ünlemlerin alınmamasından dolayı yükümlüleri sorumlu tutmak mümkün değildir.
Mevcut bilgi ve belgelere göre; 25 Ekim 1952 tarihinde askerlik görevine başladığı, 12 Mart 1953 tarihinde ikmal Bölüğüne dağıtım edildiği anlaşılan, firar, izin ve hava değişimi tecavüzü gibi askerlik hizmetini inkıtaa uğratan herhangi bir suç işlediğine dair kayıt bulunmayan davacının o tarihte 24 ay olan askerlik yükümlülüğünü tamamlayarak terhis edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı Kemal TOKUŞ (MEHMETÇEOĞLU)'nun 25 Ekim 1952 tarihinden itibaren 24 ay askerlik yaptığının kabul edilerek askerlik hizmetini yapmış sayılmama yönünde tesis edilen İŞLEMİN İPTALİNE,
2. 1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin DAVALI İDARE ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, 492 Sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine HARCA HÜKMEDİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3. Davacı tarafından peşin yatırılan 35.900.000 TL. (OTUZBEŞMİLYONDOKUZ YÜZBİNTL.) harcın istek hafinde DAVACIYA İADESİNE,
4. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 14.000.000 TL. (ONDÖRTMİLYÖN MİLYON TL.) posta giderinin DAVALI İDAREDEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
20 EKİM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy