Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Daire 2004/336 Esas 2005/3 Karar

(1111 S. K. m. 5, 10)

Davacının, 10 Şubat 2004 tarihinde Denizli İdare Mahkemesinde, 20 Şubat 2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen dava dilekçesinin AYİM İkinci Daire Başkanlığının 03 Mart 2004 tarih ve Gensek No:2004/441, Esas No:2004/132, Karar No:2004/192 sayılı kararı ile reddine karar verilmesi üzerine 23 Mart 2004 tarihinde Yesilova Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği ve 02 Nisan 2004 tarihinde AYİM kaydına giren yenileme dilekçesinde özetle; ağabeyi …………….’nun askerlik hizmetini yaparken teröristler tarafından yapılan karakol baskınında şehit edildiğini, kardeşi ……………’nun ise şehit olan ağabeyinden sonra bu haktan yararlanamayacağı için askerlik yaptığını, nüfus kayıtları ve yaş durumuna göre şehit olan ağabeyinden sonra gelen kardeşin kendisi olduğunu, bu nedenle 1111 sayılı Askerlik Kanununun 10 ncu maddesinin 9 ncu bendine göre askerlik hizmetinden muaf tutulması gerektiğini belirterek, askerlik hizmetinden muaf tutulmama işleminin iptalini ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir, Davacının yürütmenin durdurulmasına dair istemi, AYİM İkinci Dairesinin 14 Temmuz 2004 tarih ve Gensek No:2004/932, Esas No:2004/336 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.

Dava dosyası ile mahkememizce getirtilen davacıya ve ağabeyi………….. ile diğer kardeşi …………..’ya ait askerlik şubesi şahsi dosyalarındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının ağabeyi 1968 doğumlu ……………’nun J.Er olarak 26 Mayıs 1988 tarihinde askere sevk edildiği, Gümüşhane/Şiran İlçe Jandarma Komutanlığında askerlik hizmetini yaptığı sırada 15 Ağustos 1989 tarihinde Kozağaç Jandarma Karakolunun teröristlerce basılması sonucu vefat ettiği, davacının diğer kardeşi 1973 doğumlu …………….’nun 05.06.1993 tarihinde askere sevk edildiği 06.01.1995 tarihinde Edremit 19 ncu Topçu Alayı 2 nci Topçu Tb. Komutanlığında askerlik hizmetini, tamamlayarak terhis edildiği 1971 doğumlu olan davacının 01 Ocak 1990 tarihinde askerlik çağına girdiği, 19 Eylül 1990 tarihinde Sağlık Meslek Lisesi mezunu olarak askerliğine karar alındığı, sevk tehiri talebinde bulunması nedeniyle askere sevkinin 31 Aralık 1993 tarihine kadar tehir edildiği 1992 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi İdari ve İktisadi Bilimler Fakültesine kayıt yaptırdığı, öğrenci durum belgesini ibraz etmesi üzerine askerliğinin ertesi yıla terk edildiği, 1994 yılında Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesine kayıt yaptırdığına dair belgeyi Askerlik Şubesi Başkanlığına ulaştırması üzerine gerekli sevk tehiri işlemlerinin yapıldığı, davacının 20 Kasım 2000 tarihinde anılan okulu terk ettiğini beyan etmesi üzerine 1111 Askerlik sayılı Kanununun 84 ncü maddesi uyarınca tebligatlı olarak askerliğine karar alındığı, 20 Nisan 2001 tarihli dilekçe ile Milli Savunma Bakanlığı Asker Alma Dairesi Başkanlığına müracaat ederek 1111 sayılı Askerlik Kanununun 10/9 ncu maddesinden faydalanmak için müracaatta bulunduğu, bu yasadan faydalanamayacağının Çardak Askerlik Şubesi Başkanlığının 21 Mayıs 2001 tarihli ve Milli Savunma Bakanlığı Asal Daire Başkanlığının 11 Aralık 2003 tarihli yazılarıyla davacıya bildirildiği, davacının askerlik hizmetinden muaf tutulmama işleminin iptali için is bu davayı açtığı anlaşılmıştır.

Davalı idare, davacının ağabeyi …………….’nun üsteğmen olduğunu savunmuş ise de askerlik şubesi şahsi dosyasının incelenmesinde müteveffa …………….’nun, Jandarma Er olduğu tespit edilmiştir.

1111 sayılı Askerlik Kanununun 10 ncu maddesinin, 9 ncu bendi; Bir baba veya dul ananın oğullarından birisi, barışta veya savaşta askerlik hizmetini yerine getirmekte iken ölmüş veya görev sırasında ve kendilerine 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre maluliyet aylığı bağlanmasını gerektirecek biçimde malul olmuş ve yahut savaşta akıbeti meçhul kalmış veya hakkında gaiplik kararı alınmışsa ondan sonra gelen ilk oğlu, istekli olmadıkça silâhaltına alınmaz hükmünü amirdir.

1111 sayılı Kanunun 10 ncu maddesinin 9 ncu bendiyle ilgili kanun gerekçesinde, gözetilen amacın askerlik mükellefiyetini yerine getirmekte iken vefat veya malul olmuşsa veya gaiplik kararı alınmışsa ondan sonra gelen ilk oğlunun istekli olmaması halinde, ailenin Silahlı Kuvvetlere bağlanması ve ikinci bir acı ihtimali korkusuna kapılmaması bakımından, silâhaltına alınmaması olduğu belirtilmiştir.

1111 sayılı Askerlik Kanununun 5 nci maddesi gereği askerlik hizmeti, askerlik şubesinden sevk tarihinden itibaren başlamaktadır. 1111 sayılı Kanunun 10 ncu maddesi 9 cu bendinde yer alan ilk oğlu ifadesi yasça değil, askerlik hizmet sırası gelen ilk kardeşi ifade etmektedir. Dolayısıyla muafiyet işlemi ölen ya da malul olan yükümlüden sonra askere sevk edilen ilk kardeşe sevki esnasında uygulanmaktadır.

Somut olaya baktığımızda, 1968 doğumlu…………… J.Er olarak 26 Mayıs 1988 tarihinde askere sevk edilmiş Gümüşhane-Şiran İlçe Jandarma Komutanlığında askerlik hizmetini yaparken 15 Ağustos 1989 tarihinde teröristlerce Kozağaç Jandarma Karakoluna yapılan baskında vurularak vefat etmiştir. Davacının kardeşi 1973 doğumlu …………… 05 Haziran 1993 ile 06 Ocak 1995 tarihleri arasında Edremit 19 ncu Topçu Alay 2 nci Topçu Tabur Komutanlığında askerlik hizmetini yaparak terhis olmuştur. …………..’nun 05 Haziran 1993 tarihinde Askere sevkinden sonra 10 Haziran 1993 tarihinde annesi ……………. tarafından Çardak Askerlik Şubesi Başkanlığına verilen dilekçe ile oğlu ……………’nun şehit edilmesi nedeniyle askere sevk edilen oğlu …………. için muafiyet talebinde bulunulmuş ancak bu talebinin kabul edilmediği bu işleme karşıda herhangi bir idari dava açılmadığı anlaşılmıştır.

1111 sayılı Askerlik Kanununun 10/9 ncu maddesi gereği muafiyet hakkından yararlanma hakkinin şehit ağabeyi ……………’dan sonra sevk sırası gelen ve 05 Haziran 1993 tarihinde askere sevk edilen kardeşi …………’da olduğu, bu kardeşin askere sevkinden sonra annesi …………….’nun 10 Haziran 1993 tarihinde muafiyet dilekçesinin askerlik şubesince kabul edilmediği, bu isleme karşı da idari bir dava açılmadığı dikkate alınarak davacı …………..’nun müteveffa ………….’dan sonra askerlik sırası gelen ilk kardeş olmaması nedeniyle askerlik hizmetinden muaf tutulamayacağı anlaşıldığından davalı idare tarafından tesis edilen askerlik hizmetinden muaf tutulmama işleminin hukuka ve mevzuata uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE. (¤¤)


Full & Egal Universal Law Academy