(1602 S. K. m. 43)
Davanın Konusu: Maddi ve Manevi Tazminat istemi
Savunmanın Özeti: Usul Yönünden; Davacının 08 Şubat 2002 tarihli dilekçesi ile idareye başvurduktan sonra, bu müracaattı zımnen reddi üzerine işlemeye başlayan 60 günlük yasal süreyi geçirdikten sonra görevsiz yargı yerinde dava açtığını, bu nedenle davanın reddi gerektiği,
Esas Yönünden: Olayda idareye izafe edilebilecek herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı, kusursuz sorumluluk açısından da idarenin davranışı ile uğranılan zarar arasında nedensellik bağının bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi yönünde savunma yapılmıştır.
Davacı vekilinin 08.02.2002 tarihinde idareye yaptığı müracaatın 60 günlük süre içinde cevap verilmemesi üzerine tazminat isteminin idare tarafından zımnen reddedildiği ve ikinci 60 günlük süre içinde dava açılması gerekirken 2004 yılında süresi geçirildikten sonra açıldığı, bu nedenle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesinin gerekliği yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, Raportör üye Hak.Yb. Coşkun GÜNGÖR'ün açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
Gereği Düşünüldü: Davacı vekili, 06.04.2004 tarihinde Deneti idare Mahkemesinde. 12.04.2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının askerlik görevini ifa ederken yaralandığını ve geçirdiği ameliyatlar sonucu sakat kaldığından 2 milyar TL maddi ye 3 milyar TL manevi tazminat ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası incelendiğinde; davacının askerlik görevini ifa ettiği sırada 27 Ocak 2001 tarihinde sabah sporunda uzun atlama yaparken sol kalça kemiğinin kırıldığı, yapılan muayene, tedavi ve hava değişimlerinden sonra 02 Temmuz 2003 tarihinde normal terhis edildiği, 08.02.2002 tarihili dilekçe ile tazminat ödenmesi isteği ile idareye müracaat yapıldığı, isteğin zımnen, reddedildiği, bunun üzerine 06 Kasım 2003 tarihinde Ankara İdare Mahkemesinde dava açtığı, dava dosyasının Ankara İdare Mahkemesince Malatya İdare Mahkemesine gönderildiği, Malatya İdare Mahkemesinin 25.02.2004 tarih ve E. 2004/208, K. 2004/216 sayılı kararı ile, davanın görev yönünden reddedilmesi üzerine, bu kararın 28 Mart 2004 tarihinde tebliğini müteakip işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'na göre, davanın süresinde açılıp açılmadığı ilk inceleme sırasında davanın esasına girilmeden incelenecek hususlar arasında sayılmıştır. Zira dava açma süresi kamu düzeni ile ilgili olup davanın her aşamasında dikkate alınması hukuk alanında ihtilafsız kabul edilen bir keyfiyettir. Bu nedenle Kurulumuzca davanın süresinde açılıp açılmadığı hususu öncelikle incelenmiştir.
1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 43 ncü maddesinde idari eylemlerden doğan tam yargı davasına açma süresi gösterilmiş ve bu sürelerin başlangıçtın da bildirilmiştir. Belirtilen bu başlangıç tarihinden itibaren istemeye başlayan dava açma süreleri içinde açılmayan davaların esastan incelenmesi mümkün değildir. Zira dava açma süresi bir düşürücü bir süre olup sürenin geçmesiyle dava hakkı ortadan kalkar ve Kanun yeni bir olanak tanımadıkça bu hak bir daha kullanılamaz.
1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 43/1 nci maddesi idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açmadan önce, bu eylemlerin yazılı bildirimi üzerine veya başka surette öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yetkili makama başvurarak haklarını yerine getirilmesini istemeleri temadır. Bu isteklerini kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki istemin tebliği tarihinden ve altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açabilirler. hükmünü amirdir.
Dava dosyası ve Malatya İdare Mahkemesinden getirilen 2004/208 Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde, davacı vekilinin 08 Şubat 2002 tarihli dilekçe ile MSB. lığından tazminat isteminde bulunduğu, bu müracaatla MSB. lığınca cevap verilmediği, davacı vekilinin davalı idareyi müracaat ettiği bu tarihten itibaren 60 gün beklenip, bu sürenin dolmasından sonraki ikinci 60 gün içinde dava açması gerekirken, bu süreyi fazlasıyla geçirip 06 Kasım 2003 tarihinde dava açtığı anlaşıldığından süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın, SÜRE AŞIMI YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. 1802 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin, DAVACIYA YÜKLETİLMESİNE,
3. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte; bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri gereğince 11.970.000 TL başvurma harcının 7.880.000 TL. esas dışı maktu ilam harcı toplamı olan 19.850.000 TL. (Ondokuzmilyonsekizyüzellibin Türk Lirası) harcın DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, bu miktarın davacı tarafından peşin yatırılan 94.000.000 TL. harçtan mahsubu ile arta kalan 74.150.000 TL. (Yetmişdörtmilyonyüzellibin Türk Lirası) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
4. Malatya İdare Mahkemesince gönderilen 2004/208 Esas sayılı dava dosyasının İADESİNE,
5. Sarayköy Askerlik Şube Başkanlığının Hizmete Özel gizlilik derecesiyle gönderilen şube şahsi dosyasının aynı gizlilik derecesiyle İADESİNE,
24 Kasım 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy