(1111 S. K. m. 35) (1602 S. K. m. 40)
Davacı, 20 Nisan 2000 tarihinde AYİM kaydına geçen dava dilekçesinde özetle; Rusya Federasyonu Kabardey-Balkar Cumhuriyetinde 1997-2001 tarihleri arasında öğrenci olarak bulunduktan sonra, 17.07.2003 tarihine kadar sigortalı işçi olarak çalıştığını, 17.07.2003 tarihinde Türkiyeye gelmeden önce Rusya Federasyonunca verilen 23.07.2003 tarihli ve bir yıl süreli çalışma izin belgesi ve 01.09.2004 tarihine kadar uzatılan oturma izin belgesi ile askerliğinin ertelenmesi için T.C. Moskova Büyükelçiliğine başvurduğunu, Türkiyeye geldiğinde yoklama kaçağı durumunda olduğunu öğrendiğini, çalışma izni ve oturma izninin 01.09.2004 tarihine kadar uzatıldığına ilişkin belgeyi dilekçesi ekinde sunduğunu, 1111 sayılı Kanunun 35/G maddesi gereğince askere sevkinin ertelenmesi gerektiğini, hakkında aksi yönde tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek yürütmenin durdurulması istemiyle birlikte işlemin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, AYİM İkinci Dairesinin 09 Haziran 2004 gün ve E.2004/375 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Davalı idare davada süre asimi bulunabileceğini, bu hususun resen araştırılmasını talep etmiş, ancak davacı hakkında tesis edilen işlemlere ilişkin davacıya yapılmış herhangi bir tebellüğ belgesinin dava dosyasına sunulmadığı, Mahkememizce yapılan incelemede de davacı hakkında yapılan işlemlere ilişkin yazılı bildirimin dosyada bulunmadığı görülmüştür.
1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunun 40 nci maddesinde dava açma süresinin başlangıcı için yazılı bildirimde bulunulması koşulunu ön görmüş olmakla, 20.04.2004 tarihinde açılan davanın süresinde açılmış olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Dava dosyası ve askerlik şubesi dosyası incelendiğinde; davacının T.C. Moskova Büyükelçiliğince 06 Eylül 2002 tarihinde onaylanan erteleme belgesi ile Rusyada pazarlama müdürü olarak çalıştığı beyanı ile askerliğinin 1111 sayılı Askerlik Kanunun 35/G maddesi uyarınca 05 Mart 2003 tarihine kadar ertelendiği, sürenin bitiminde durumu İvrindi Askerlik şubesi Başkanlığınca takibe alınan davacı hakkında Moskova Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesince 04.07.2003 tarihli yazıyla, davacının bu tarihte konsolosluk şubesine müracaat ettiğinden bahisle davacının Rusya Federasyonunda öğrenci vizesi ve oturma izni ile çalıştığından işçi erteleme talebinin kabul edilmediğini belirterek, davacıya çalışma belgesi alması için yapması gereken işlemleri açıkladıktan sonra, bu işlemlerini tamamlayabilmesi için 04.09.2003 tarihine kadar süre verildiği, aynı konsolosluğun 28 Ağustos 2003 tarihli İvrindi Askerlik şubesi Başkanlığına hitaben yapmış olduğu yazı ile davacı
.in 04.07.2003 tarihinde kendilerine müracaat ettiğini belirterek, davacının hâlihazırda Rusya Federasyonunun Kabardin-Balkar Cumhuriyeti Nalçik şehrinde, 20.09.1997-01.09.2004 tarihleri arasında geçerli öğrenci statüsüyle oturma iznine haiz olduğunun, davacının çalışma izin belgesi alması halinde işçi statüsüyle erteleme belgesi düzenleyerek gönderileceğini belirtmiştir. Durumu İvrindi Askerlik Şubesince takip edilen davacı hakkında, M.S.B. ASAL Daire Başkanlığınca 12 Aralık 2003 tarihinde Moskova Büyükelçiliğine yazı yazılıp, davacının durumu sorulmuştur. T.C. Moskova Büyükelçiliğince 18 Mart 2004 tarihli yazısıyla davacının 1996-1997 öğretim yılında Rusya Federasyonu Kabartay-Balkar Cumhuriyeti Devlet Üniversitesi Filoloji Fakültesinde öğrenimine başladığı, Eğitim Müşavirliğinde adına dosya açtırdığını, 19.08.2002 tarihinde askerliğinin ertelenmesi talebiyle Büyükelçilik Konsolosluk Şubesine başvurduğunda, çalıştığını beyan ettiği firma adına düzenlenmiş 23.07.2003 tarihine kadar geçerli çalışma iznini ibraz ettiğini, ancak yapılan incelemede, pasaportunda mevcut öğrenci vizesine bağlı olarak almış olduğu oturma iznini iptal ettirerek işçi statüsüne uygun oturma izni almadığının tespit edildiği, davacının çalışma izni alabilmesi için bürokratik işlemlerin uzunluğu da dikkate alınarak, askerliğinin bir defaya mahsus 6 ay süreli (05.03.2003 tarihine kadar) ertelendiğini, davacının 04.07.2003 tarihinde Büyükelçiliğe başvurduğunda öğrenci vizesine bağlı oturma iznini iptal ettirerek işçi statüsüne uygun vize ve oturma izni alması hususunda uyarıldığını, davacının Rusya Federasyonu Kabartay-Balkar Devlet Üniversitesi ile ilişkisi kesildikten sonra merkezi Moskovada bulunan Çağdaş Sosyal Bilimler Enstitüsü Nalçik Şubesinin Dilbilim bölümüne kayıt yaptırarak öğrenimini sürdürdüğünü, 3 ncü sınıf gündüz öğrencisi olduğu, 08.09.2003 tarihinde adi geçen Enstitü tarafından bu durumun Eğitim Müşavirliğine bildirildiğini, davacının öğrencilik durumunu gizlediği gibi, Erteleme Belgesindeki taahhütlere uymayarak gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu, işçi statüsüyle erteleme hakkına sahip olmadığı halde bu yönde talepte bulunarak, öğrenciliğini Büyükelçilik Konsolosluk Şubesinden gizlediğini, işçi statüsüyle askerlik ertelemesinin yapılamamasının yasal gerekçeleriyle birlikte davacıya sözlü ve yazılı olarak anlatıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava dosyası ve şube şahsi dosyasında davacının işçi olarak çalıştığına ilişkin herhangi bir belgeye rastlanılmamıştır. Konuyla ilgili mevzuat incelendiğinde; 1111 sayılı Kanunun 35/G maddesi; (Ek : 27/4/1976 - l983/1 md.; Değişik : 21/5/l992 - 3802/4 md.) Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu sıfatı ile yabancı ülkelerde bulunan yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgeler ile bağlı bulundukları Türk konsolosluklarına başvurmaları halinde, bunların son yoklama, celp ve sevk gibi her türlü askerlik işlemleri; iki yılda bir yenilenmek kaydıyla, 38 yaşlarını tamamladıkları yılın sonuna kadar Milli Savunma Bakanlığınca ertelenebilir. Erteleme şartlarını haiz olmadıkları anlaşılanlar veya erteleme sebebi ortadan kalkanlarla kendi istekleriyle erteleme hakkından vazgeçenlerin ertelemeleri iptal edilerek, askere sevkleri sağlanır. hükmünü amirdir.
Bu hükümden anlaşılacağı üzere, erteleme işlemi için aranacak koşullar, oturma veya çalışma iznine sahip olmak ve yurt dışında işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu sıfatı ile bulunmaktır. Davacının açıklanan safahatı ve mevzuata göre 1111 sayılı Askerlik Kanunun 35/G maddesinde belirtilen statüye haiz olmadığı anlaşılmakla, davalı idarece tesis edilen işlemin mevzuata ve hukuka uyarlı olduğu sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy