(2709 S. K. m. 72) (1111 S. K. m. 1) (1076 S. K. m. 1) (1602 S. K. m. 71) (492 S. K. m. 13)
DAVANIN KONUSU: Askerlik hizmetini yapmış sayılmama ve terhis belgesi düzenlenmemesi işleminin iptali istemi.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının Piyade sınıfı olarak 18 Mayıs 1994 tarihinde 15 nci P.Er Eğt.Tug.Mk.Tf.Eğt.Tb.K.lığı (Samsun)'na sevk edildiği, üç gün geç iltihakla 23 Mayıs 1994 tarihinde birliğine katıldığı, eğitimini müteakip 23 ncü P.Tug.Top.Tb.K.lığı (Sarıgazi/Ümraniye/İstanbul)'na tertip edildiği ve 02 Temmuz 1994 tarihinde birliğine katıldığı, ödemiş Askerlik Şubesi Başkanlığının 26 Mayıs 1995 gün ve AS.Ş.:9029-95(1974-160) 3 ncü Ks.sayılı yazısıyla muayene ve tedavi için ödemiş 2 No.lu Sağlık Ocağı Baştabipliğine sevk edildiği ve söz konusu Sağlık Ocağı Baştabipliğince 26 Mayıs 1995 gün ve 6161 sayılı rapor ile on gün istirahat verildiği, 05 Haziran 1995 tarihinde iki gün yol izni verilerek 23 (Yirmiüç) gün izine gönderildiği, bundan sonraki askerlik safahatı hakkında herhangi bir bilgi ve belgenin mevcut olmadığı, Birliği ve MSB. Arşiv Müdürlüğü ile yapılan yazışmalarda terhis belgesi temin edilemediğinden terhis işleminin yapılamadığı belirtilerek yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi yönünde savunma yapılmıştır.
BAŞSAVCILIĞIN DÜŞÜNCESİ: Davacının, 18 Mayıs 1994 tarihinde Ödemiş Askerlik Şubesi Başkanlığınca eğitim birliğine sevk edildiği, 26 Mayıs 1995 tarihine kadar kesintisiz askerlik hizmetini yerine getirdiği, muhtemel terhis tarihi 18 Kasım 1995 olan davacının firar, izin tecavüzü, hava değişimi vb. nedenlerle askerlik hizmetini yerine getirmediğinin idarece ortaya konulamadığı, dolayısıyla davacının askerlik hizmetini yerine getirdiğinin kabulünün gerektiği belirtilerek hukuka aykırı olan işlemin iptaline karar verilmesinin gerektiği yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, Raportör Üye Topçu Kur. Alb. Metin ŞAHİN'in açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı, 06 Nisan 2004 tarihinde Ödemiş Asliye Hukuk Mahkemesi ve 13 Nisan 2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; askerlik görevine 1974/4 tertip olarak 15 nci P.Er Eğt.Tug.Mk.Tf.Eğt.Tb.K.lığı (Samsun)'nda başladığını, temel eğitimini müteakip 02 Temmuz 1994 tarihinde 23 ncü P.Tug.Top.Tb.K.lığı (Sarıgazi/Ümraniye/İstanbul)'ndaki birliğine katıldığını, 05 Haziran 1995 tarihinde 23 günlük yasal iznini kullanarak tekrar birliğine katıldığını, burada geri kalan askerlik hizmetini tamamlayarak terhis olduğunu, Demirci/Manisa Askerlik Şubesi Başkanlığının 28 Ocak 2004 tarihli yazısı ile askerlik görevini yapmadığının bildirildiğini, askerlik görevini ifa ettiğinin kabul edilmesini ve askerlik hizmetini yapmış sayılmama işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası ile davacıya ait askerlik şubesi şahsi dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacı Mesut KAŞIKÇI'nın 1974/4 tertip olarak 18 aylık er statüsünde, Ödemiş Askerlik Şubesi Başkanlığınca 18 Mayıs 1994 tarihinde 15 nci P.Er Eğt.Tug.Mk.Tf.Eğt.Tb.K.lığı (Samsun) emrine katılmak üzere askere sevk edildiği ve 23 Mayıs 1994 tarihinde birliğine katıldığı, temel askerlik eğitimini müteakip 23 ncü P.Tug.Top.Tb.K.lığı (Sangazi/Ümraniye/İstanbul)na tertip edilerek 02 Temmuz 1994 tarihinde katıldığı; 26 Mayıs 1995 tarihinde muayene vs tedavisi için Ödemiş Askerlik Şubesi Başkanlığınca Ödemiş 2 No.lu Sağlık Ocağı Baştabipliğine sevk edildiği ve ongun istirahat aldığı, 05 Haziran 1995 tarihinde iki gün yol izni verilerek 23 (yirmiüç) gün izine gönderildiği, bundan sonraki askerlik hizmetini hakkında bilgi ve belgenin mevcut olmadığı, yapılan araştırmada davacının birliğinin Nisan 1996 yılında Silopi/Şırnaka intikal ettiği ve bu birlik ile yapılan yazışmalar sonucunda da davacı ile ilgili herhangi bir kayda rastlanılmadığı anlaşılmıştır.
T.C. Anayasasının 72 nci maddesinde; vatan hizmeti, her Türk için hak ve ödev olarak kabul edilmiş, yükümlülerin sahip bulundukları niteliklere göre bu hak ve ödevlerini, hangi statüde nasıl yerine getirecekleri 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu'nda düzenlenmiştir. Bahse konu Kanun hükümlerine göre, askerlik çağına giren yükümlülerin, yoklama döneminden başlayarak muvazzaflık hizmeti için çağrılmaları ve şevkleri, muvazzaflık hizmetini bitirenlerin terhisleri, kıtalarından izinli ayrılacaklar, cezalı askerlik, firar ve izin tecavüzü suçunu işleyenler hakkında yapılacak işlemlerin neler olduğu ayrıntılı şekilde belirtilmiştir. Askerlik hak ve ödevi, idarenin hüküm ve tasarrufu altında Kanunlarda belirtilen hallere uygun olarak belli süre kadar, belli bir yerde hizmet görmek suretiyle yerine getirilen bir kamu hizmetidir. Bu yönüyle de bir yükümlülüktür. İdarenin hüküm ve tasarruf alanında yerine getirilen askerlik hizmeti ile ilgili tüm kayıtların
İdare tarafından tutulması, saklanması ve korunması bu işlevin gereği gibi yerine getirilmemesinin olumsuz sonuçlarının davacıya yükletilmemesi gerekmektedir.
Davalı idarece; davacının 05 Haziran 1995 tarihinde izine gönderilmesini müteakip sonraki askerlik safahatı hakkında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı belirtildiğinden ve davacının takipte bulunduğuna dair kanıt da elde edilemediğinden Demirci/Manisa nüfusuna kayıtlı, İbrahim oğlu, Leyla'dan olma, 06 Haziran 1974 doğumlu Mesut KAŞIKÇI'nın askere sevk edildiği 18 Mayıs 1994 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre 18 aylık askerlik hizmetini tamamlayarak 18 Kasım 1995 tarihinde terhise hak kazandığının kabul edilerek askerlik hizmetini yapmış sayılmama ve terhis belgesi düzenlenmemesi işleminin mevzuata ve hukuka aykırı olması nedeniyle işlemin iptaline karar verilmesi sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Demirci/Manisa nüfusuna kayıttı, İbrahim oğlu, Leyla'dan olma, 06 Haziran 1974 doğumlu Mesut KAŞIKÇI'nın 18 aylık askerlik yükümlülüğünü tamamladığı kabul edilerek askerlik hizmetini yapmış sayılmama ve terhis belgesi düzenlenmemesi İŞLEMİNİN İPTALİNE,
2. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin DAVALI İDAREYE YÜKLETİLMESİNE, ancak 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
3. Davacı tarafından peşin yatırılan 35.900.000 TL. (OTUZBEŞMİLYONDOKUZYÜZBİNTÜRK LİRASI) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
4. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 7.000.000 TL. (YEDİMİLYONTÜRKLİRASI) posta giderlerinin DAVALI İDAREDEN ALINARAK, DAVACIYA VERİLMESİNE,
5. Demirci/Manisa Askerlik Şubesi Başkanlığınca TASNİF DIŞI gizlilik derecesiyle gönderilen davacıya ait askerlik şubesi şahsi dosyasının aynı gizlilik derecesiyle İADESİNE,
03 KASIM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy