(2709 S. K. m. 131) (2547 S. K. m. 7) (1076 S. K. m. 3) (1602 S. K. m. 71)
DAVANIN KONUSU: Sekiz aylık kısa dönem er statüsünden çıkarılarak kalan askerlik hizmetini tamamlamak üzere yeniden askere sevk edilme işleminin iptali istemi.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından alınmış diplomaların denkliğini tespit etme yetkisinin 2547 sayılı Kanunla Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına verildiği, davacının Rusya Federasyonundaki Dağıstan Devlet Pedagoji Üniversitesinden almış olduğu diplomasının lisans denklik belgesi düzenlenmesi nedeniyle askerlik hizmetini kısa dönem er olarak yerine getirdiği, 20.07.2002 tarihinde terhis edildiği, YÖK Başkanlığının 07.10.2003 tarihti yazısı ile davacının lisans denklik belgesinin iptal edildiğinin bildirildiği, bunun üzerine davacının daha önce yedek subay aday adayı olarak alınan askerlik kararının er olarak tadil edilerek kalan askerlik hizmetini 15 aya tamamlamak üzere yeniden askere sevk edildiği belirtilerek yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesinin gerektiği yönünde savunma yapılmıştır.
BAŞSAVCILIĞIN DÜŞÜNCESİ: Rusya Federasyonundaki Dağıstan Devlet Pedagoji Üniversitesinden almış olduğu lisans denklik belgesine göre askerliğine yedek subay aday adayı olarak karar alınan ve kısa dönem er statüsünde askerlik hizmetini tamamlayan davacının daha sonra lisans denklik belgesi iptal edildiğinden yasal dayanağı kalkmış olan kısa dönem er statüsüne er statüsüne geçirilmesi ve kalan askerlik hizmetini tamamlamak üzere yeniden askere sevk edilmesi işleminde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı belirtilerek hukuki dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesinin gerektiği yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, Raportör Üye Hv. Hak. Alb. Serdar AKSOY'un açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilleri 28 Nisan 2004 tarihinde AYİM'de kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının Dağıstan Devlet Eğitim Üniversitesi Beden Eğitimi programını bitirerek 01.06.2000 tarihinde mezun olduğunu, müracaatı üzerine YÖK Başkanlığınca kendisine diploma denklik belgesi verildiğini, yüksek öğretim mezunu statüsü kazandığından dolayı askerliğine yedek subay aday adayı olarak karar alındığını, Seyitgazi İlçe J K.lığı emrinde kısa dönem er olarak 8 ay süreyle askerlik hizmetini tamamlayıp 20.07.2002 tarihinde terhis edildiğini, daha sonra diploma denklik belgesinin YÖK Başkanlığınca iptal edilmesi nedeniyle yedek subay statüsünden çıkarılarak uzun dönem er statüsünde kalan 7 aylık askerlik hizmetini tamamlamak üzere 10.05.2004 tarihinde yeniden askere sevk edildiğini, YÖK Başkanlığın diploma denklik belgesini iptal etmesi işleminin hukuka aykırı olduğunu, buna bağlı olarak da davacı hakkında tesis edilen kısa dönem er statüsünden çıkarılarak kalan askerlik hizmetini tamamlamak üzere yeniden askere sevk edilme işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek, işlemin iptalini ve yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmişlerdir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi AYİM İkinci Dairesinin 23.06.2004 gün ve Gensek No.2004/1181 Esas No:2004/399 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacının Rusya'daki Mahaçkala Dağıstan Devlet Pedagoji Üniversitesi Beden Eğitimi programından mezun olduğu, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03.10.2000 tarihli kararıyla diploma denklik belgesi verildiği, bu denklik belgesi ile askerliğine yedek subay aday adayı olarak karar alınıp 20.11.2001 tarihinde 283 ncü dönem yedek subay aday adayı olarak test ve mülakat merkezine sevk edildiği, test ve mülakat sonrası kısa dönem er statüsünde 8 ay süre ile askerlik hizmetini yapmak üzere Seyitgazi İlçe Jandarma Komutanlığına tertip edildiği, bu birlikte askerlik hizmetini tamamlayarak 20.07.2002 tarihinde terhis edildiği, davacının lisans denklik belgesinin Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 28.09.2003 tarihli kararı ile iptal edildiğinin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 07.10.2003 tarih ve B.30.0.DEN.0.00.00.04.6511 sayılı yazısıyla Milli Savunma Bakanlığına bildirildiği, bunun üzerine Milli Savunma Bakanlığının 14.01.2004 tarih ve MİY:4400-11-04/ASAL D.Yd.Sb.Ş.CST.Ks. (36) sayılı yazısıyla davacının daha önce yedek subay aday adayı olarak alınan askerlik kararının er olarak tadil edilerek askerlik hizmetinin 15 aya tamamlattırılmasının Jandarma Genel Komutanlığından istenildiği, bunun üzerine davacının Isparta Askerlik Şubesi Başkanlığının 10.05.2004 tarihli yazısı ile kalan 7 aylık askerlik hizmetini tamamlamak üzere Eskişehir İl Jandarma Komutanlığına sevk edildiği, davacının diploma denklik belgesinin iptal edilmesi işleminin iptali istemiyle YÖK Başkanlığı aleyhine dava açmamış olduğu anlaşılmıştır.
T.C. Anayasasının 131 nci maddesinin birinci fıkrasında Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek, bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yüksek Öğretim Kurulu kurulur. hükmü öngörülmüştür.
2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 7 nci maddesinin (p) bendinde; yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisansüstü diplomaların denkliğini tespit etme yetkisi, Yüksek Öğretim Kurumuna tanınmıştır.
1076 Sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununun 3/(b) maddesi Dört yıl ve daha fazla süreli fakülte, akademi, yüksekokul ve enstitüler ile Milli Eğitim Bakanlığınca bunların dengi olduğu kabul edilen yurtdışı öğrenim kurumu mezunu olup da TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre askerliğe elverişli olanlar arasından, Silahlı Kuvvetler ihtiyacı kadar Yedek Subay Adayı (c) ve (d) bendleri esaslarına göre ayrılır. hükmünü amirdir.
1111 ve 1076 Sayılı Kanunlar uyarınca, bu Kanunların uygulanmasını göstermek ve bu Kanunlara tabi yükümlülerin askere alınmaları hakkındaki yöntem ve prensipleri belirlemek amacıyla çıkarılan Askeralma Sürekli Yönergesinin Beşinci Bölüm, Birinci Kısım 3 ncü maddesinde; askerliğine yedek subay aday adayı olarak karar alınacak yurtdışı yüksek öğrenim kurumu mezunu yükümlülerden, yurt dışında dört yıl veya daha fazla süreli yüksek öğrenim gördüklerine dair Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca onaylı, lisans denklik belgesi istenmesi öngörülmüştür.
Belirtilen hükümlere göre, ilgililerin yurtdışında yapmış olduğu yüksek öğrenimin hangi seviyede (ön lisans, lisans, yüksek lisans) bir öğrenime denk olduğunun tespiti ve yetkisi Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına aittir.
Davacının Rusyadaki Mahaçkala Dağıstan Devlet Pedagoji Üniversitesinden aldığı ve Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03.10.2000 tarihli kararıyla denkliği kabul edilen diplomasının, aynı Kurulun 29.09.2003 tarihli kararı ile iptal edilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı aleyhine dava açmamış olduğu, bu günkü tarih itibarıyla da bu konuya ilişkin dava açma süresini geçirmiş olduğu, bu duruma göre davacının dört yıllık lisans düzeyinde eğitiminin denkliğinin tanınmadığı anlaşılmıştır.
Dört yıllık üniversite mezunu olmayan davacının, 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununun 3 ncü maddesinde belirtilen şartları taşımadığı anlaşılmakla daha önce yedek subay aday adayı olarak alınan askerlik kararının er olarak tadili ile sekiz aylık kısa dönem er statüsünden çıkarılarak kalan askerlik hizmetini tamamlamak üzere yeniden askere sevk edilmesi işleminin mevzuata ve hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE,
2. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin (posta giderleri dahil) DAVACIYA YÜKLETİLMESİNE,
01 ARALIK 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy