(657 S. K. m. 83, 108) (1602 S. K. m. 35, 40)
Davanın Konusu: Maddi Tazminat İstemi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, Raportör Hak.Bnb.Şakir AYTAŞ'ın açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı, 03 Haziran 2004 tarihinde İstanbul 1 nci İdare Mahkemesine verdiği ve 08 Haziran 2004 tarihinde AYİM'de kayda geçen dava dilekçesinde özetle; İstanbul Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak çalışmakta iken 30.09.1998 tarihinde kurumundan ücretsiz izinli sayılarak Bilecik ilindeki birliğinde askerlik hizmetine başladığını, bel fıtığı rahatsızlığı nedeniyle 09.02.1999 tarihinde Eskişehir 600 Yataklı Hava Hastanesinde ameliyat edildiğini, 3 aylık hava değişimi sonunda muayene için aynı hastaneye müracaat ettiğini, burada yapılan kontroller sonucunda 21.05.1999 tarih ve 662 sayılı raporla askerliğe elverişli değildir kararı verilerek birliğine gönderildiğini, aynı gün hasta taburcu teskeresine istinaden birliğinden ilişiğinin kesildiğini, memleketine döndüğünü, 26.05.1999 tarihinde yükümlüsü olduğu Bartın Askerlik Şubesi Başkanlığına müracaat ettiğini, göreve başlayabilmek için terhis belgesini istediğini, şubede görevli personelin kendisine rapor onaydan geldikten sonra terhis belgesini verebileceklerini kendisine haber verileceğini söylemesi üzerine ikamet adresini ve telefon numarasını görevliye bildirerek şubeden ayrıldığını, 11 Ocak 2000 tarihine kadar defalarca Bartın Askerlik Şubesini arayarak raporun onaydan gelip gelmediğini sorduğunu, her defasında henüz onaydan gelmedi cevabını aldığını, 11 Ocak 2000 tarihinde bizzat giderek ilgili görevliye durumunu anlatıp dosyasının incelenmesini istediğini, dosyanın arşivden çıkarılıp incelenmesi sonucunda onaydan gelen raporun dosyaya konulup arşive kaldırılmış olduğunu gördüğünü, o tarihte rapordan onaylı bir suretini aldığını 31 Ocak 2000 tarihinde memuriyet görevine başlamak üzere İstanbul Emniyet Müdürlüğüne müracaat ettiğini, kurumu ile Bartın Askerlik Şubesi arasında yapılan yazışmalar neticesinde İçişleri Bakanlığının 04.08.2000 tarihli yazısından Devlet Memurları Kanununun 83 ncü maddesinin 1 nci fıkrası delaletiyle 108 nci madde gereğince terhisinden itibaren 30 gün içinde kurumuna müracaat etmediği belirtilerek memuriyet görevinden müstafi sayıldığını, İdare Mahkemesinde bu işlemin iptali için dava açtığını en nihayetinde 05.04.2004 tarihinde davanın sonuçlandığını talebinin reddine karar verildiğini, ilgili askerlik şubesinin görev ihmali ve kusuru nedeniyle telafisi güç maddi ve manevi zararlara uğradığını beyanla 2.000.000.000 TL. maddi tazminatın hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir
Dava dosyası AYİM Genel Sekreterliğinin 17 Haziran 2004 gün ve Gensek No: 2004/1741 İd.Ks. sayılı yazısı ile ilk incelemede yazılı bildirim tarihini takip eden 60 günden sonra davanın açıldığından bahisle bir karar verilmek üzere gönderilmiştir.
1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu hükümlerine göre davanın süresinde açılıp açılmadığı ilk inceleme sırasında davanın esasına girilmeden incelenecek hususlar arasında sayılmıştır.
Dava açma süresi kamu düzeni ile ilgilidir. Davanın her aşamasında dikkate alınması hukuk alanında tartışmasız kabul edilen bir zorunluluktur. Bu nedenle işin esasına geçilmeden önce davanın süresinde açılıp açılmadığı hususu incelenmiştir.
1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 40 ncı maddesine göre, Mahkememizde dava açma süresi her çeşit işlemlerde yazılı bildirim tarihinden itibaren 60 gün olup, aynı kanunun 35/a maddesi uyarınca da kesin işlem yapmaya yetkili makamlarca tesis edilen idari işlemlerin geri alınması, kaldırılması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması, üst makamdan, yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açmak için belli olan süre içinde (yani 60 gün içinde) istenebilir. Bu müracaatın yapılması halinde, işlemeye başlamış olan dava açma süresi duracaktır. 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılacak ve isteğin reddi üzerine dava açma süresi başlayacak, müracaat tarihine kadar geçmiş olan süre de hesaba katılacaktır.
Dava dosyasındaki mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacının Bilecik J. Er A. 10 ncu Bl.K.lığı emrinde askerlik hizmetini yaptığı sırada rahatsızlığı nedeniyle 12.01.1999 tarihinde birliğinden Eskişehir 600 Yataklı Hava Hastanesine sevk edildiği, aynı gün yatırılarak tedavisine başlandığı, Disk Hernisi tanısı konularak ameliyatının yapıldığı, 17.02.1999 tarihinde 3 ay hava değişimi kararı verilerek taburcu edildiği, hava değişimi sonunda SMK'lı olduğundan 17.05.1999 tarihinde aynı hastaneye müracaat ettiği ve yatırıldığı, 21.05.1999 tarihinde 662 sayılı Sağlık Kurulu Raporuyla Askerliğe Elverişli Değildir. Kararı verilerek taburcu edildiği, söz konusu raporun 01 Temmuz 1999 tarihinde onaylanarak kesinleştiği, 08.06.1999 tarihinde yürürlükte olan MSY: 70/1-C Askeralma Yönergesi III. Bölüm 4. madde (d) fıkrası hükmü gereğince terhis belgesinin hastaneden verilen ön rapora istinaden kıtası K.lığınca düzenlendiği, 04 Ağustos 1999 tarihinde de terhis belgesinin Bartın Askerlik Şubesi Başkanlığına ulaştığı, davacının 11 Ocak 2000 tarihinde Bartın Askerlik Şubesi Başkanlığına müracaat ederek belgelerini teslim aldığı, terhisinin yapılmasından sonra 30 gün içinde kurumuna müracaat etmemesi nedeni ile müstafi memur sayılmasında idarenin ihmal ve kusurunun bulunduğunu ileri sürerek maddi ve manevi zarara uğradığından bahisle tam yargı davasını 03.06.2004 tarihinde İstanbul 1 nci İdare Mahkemesine verdiği ve 08 Haziran 2004 tarihinde AYİM kaydına giren dava dilekçesi ile ikame ettiği anlaşılmıştır.
Davacı hakkında davalı idare tarafından zarara yol açtığını iddia ettiği terhis belgesinin geç verilmesine dair işlemin tesis edildiği tarihten itibaren 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 35/a ve 40 ncı maddelerinde yazılı süreler içerisinde tam yargı davasını ikame etmesi gerekirken 03.06.2004 tarihinde İstanbul 1 nci İdare Mahkemesine verdiği ve 08 Haziran 2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda giren dava dilekçesi ile açtığı tam yargı davasının 1602 sayılı AYİM Kanununda hüküm altına alınan ve kesin olan yasal süreler geçirildikten sonra açıldığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla;
1. Yasal dayanaktan yoksun DAVANİIN REDDİNE,
2. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
3. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca 15.300.000.TL. (ONBEŞMİLYONÜÇYÜZBİN) başvurma harcı ile 10.100.000.TL. (ONMİLYONYÜZBİN TL.) esas dışı maktu ilam harcı toplamı olan 25.400.000.TL. (YİRMİBEŞMİLYONDÖRTYÜZBİN TL harcın davacıya YÜKLETİLMESİNE, bu miktarın davacı tarafından peşin yatırılan 42.300.000 TL KIRKİKİMİLYONÜÇYÜZBİN TL.) harçtan mahsubu ile kalan 16.900.000 TL. (ONALTIMİLYONDOKUZYÜZBİN TL.) harcın aynı Kanunun 31 nci maddesi uyarınca istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
4. Davacıya ait şahsi dosyanın HİZMETE ÖZEL gizlilik derecesi ile Bartın Askerlik Şubesi Başkanlığına İADESİNE,
03 Kasım 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy