(2709 S. K. m. 72) (1602 S. K. m. 71)
Davanın Konusu: Yeniden askere sevk edilme işleminin iptali istemi
Savunmanın Özeti: Davacı Şirin KAHRİMAN'ın, kadın olan cinsiyetinin 2000 yılında erkek olarak düzeltildiği ve Horasan İlçe Nüfus Müdürlüğünce bildirimde bulunulması üzerine yoklama kaçağı olarak takibe alındığı, 1965 ve 1967 doğumlu Mehmet KAHRİMAN adına kayıtlı kişilerin askerlik hizmetlerini yaparak tamamladığı, bilahare Horasan İlçe Nüfus Müdürlüğünün 10 Ağustos 2004 günlü yazısı ve 1965 doğumlu Mehmet KAHRİMAN ile 1967 doğumlu Mehmet KAHRİMAN'ın aynı şahıslar olduğunun askerlik şubesine bildirildiği, 1965 doğumlu Mehmet KAHRİMAN olarak askerlik hizmetini yaptığını iddia eden davacının, askerlik yaptığına dair kanaat oluşmadığı belirterek, yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi yönünde savunma yapılmıştır.
Başsavcılığın Düşüncesi: Erzurum Horasan Hasanbey Köyü nüfusuna kayıtlı Abdulbaki ve Nazlı oğlu Mehmet KAHRİMAN'ın askerlik şubesinde iki ayrı kaydının bulunduğu, her iki kayıt üzerinden, mesleği kasap olan Mehmet KAHRİMAN'ın 18 Mart 1986 tarihinde eğitim birliğine katıldığı ve 15 Mart 1987 tarihinde Pınarhisar 41 nci Piyade Tugay Topçu Tabur Komutanlığından terhis olduğu, mesleği çiftçi olan Mehmet KAHRİMAN'ın da jandarma eri olarak 02 Mart 1987 tarihinde askere sevk edildiği ve 02 Haziran 1989 tarihinde İstanbul Yeşilköy Jandarma Koruma Bölük Komutanlığımdan terhis edildiği, her ikisinin fotoğraflarının bir birinden farklı olduğu dikkate alındığında, davacının, Pınarhisar ilçesinde topçu sınıfında ve kasap olarak askerlik hizmetini tamamladığının kabulü gerektiği belirtilerek, davacı hakkında tesis edilen işleminin iptaline karar verilmesi yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, Raportör Hv. Hak. Yzb. Murat YAMAN'ın açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, 31 Mayıs 2004 tarihinde Erzurum İdare Mahkemesi'ne verdiği ve 08 Haziran 2004 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle; davacının isminin resmi kayıtlarda Şirin olmasına rağmen halk arasında Mehmet Şirin olarak bilindiğini davacının ayrıca Mehmet isminde bir kardeşinin daha bulunduğunu, Kırklareli Pınarhisar ilçesinde Mehmet KAHRİMAN olarak askerlik görevini yapan davacının askerlik kaydının askerlik şubesinde açık olarak gözüktüğünü, kardeşinin de aynı nüfus kaydı üzerinde askerliğini davacıdan sonra tamamlandığını belirterek, davacının yeniden askere sevk edilme işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
T.C. Anayasasının 72 nci maddesinde; vatan hizmeti, her Türk için hak ve ödev olarak kabul edilmiş, yükümlülerin sahip bulundukları niteliklere göre bu hak ve ödevlerini, hangi statüde nasıl yerine getirecekleri 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununda düzenlenmiştir. Bahse konu Kanun hükümlerine göre; askerlik çağına giren yükümlülerin, yoklama döneminden başlayarak muvazzaflık hizmeti için çağrılmaları ve şevkleri, muvazzaflık hizmetini bitirenlerin terhisleri, kıtalarından izinli ayrılacaklar, cezalı askerlik, firar ve tein tecavüzü suçunu işleyenler hakkında yapılacak işlemlerin neler olduğu ayrıntılı şekilde belirtilmiştir. Askerlik hak ve ödevi, idarenin hüküm ve tasarrufu altında Kanunlarda belirtilen hallere uygun olarak belli süre kadar, belli bir yerde hizmet görmek suretiyle yerine getirilen bir kamu hizmetidir. Bu yönüyle de bir yükümlülüktür. İdarenin hüküm ve tasarruf alanında yerine getirilen askerlik hizmeti ile ilgin tüm kayıtların idare tarafından tutulması, saklanması ve korunması, bu işlevin gereği gibi yerine getirilmemesinin olumsuz sonuçlarının yükümlülere yükletilmemesi gerekmektedir.
Dava dosyası ile Erzurum Horasan Askerlik Şubesi Başkanlığında bulunan; Abdulbaki ve Nazlı oğlu Hasanbey Köyü nüfusuna kayıtlı 1965-1297 kütük numaralı Mehmet KAHRİMAN, Abdulbaki ve Nazlı oğlu Hasanbey Köyü nüfusuna kayıtlı 1967-373 kütük numaralı Mehmet KAHRİMAN ve Abdulbaki ve Nazlı oğlu Hasanbey Köyü nüfusuna kayıtlı 1964-629 kütük numaralı Şirin KAHRİMAN'a ait askerlik şubesi şahsi dosyalarının incelenmesi sonucu;
Erzurum Horasan Hasanbey Köyü nüfusuna kayıtlı Abdulbaki oğlu (Hane No:1, Cilt No:040, Sahife No:2) Mehmet KAHRİMAN'ın, 02 Nisan 1967 olan doğum tarihinin, Horasan Asliye Hukuk Mahkemesin 23 Mart 1985 gün ve E. 1985/67, K. 1985/102 sayılı kararıyla 02 Nisan 1965 olarak tashih edilmesi üzerine, durumun Horasan İlçe Nüfus Müdürlüğü'nün 26 Şubat 1986 günlü yazısı ile Horasan Askerlik Şubesi Başkanlığı'na bildirildiği, bunun üzerine 1965-1297 kütük numarası ile askerlik dosyası açılan Mehmet KAHRİMAN'ın 12 Mart 1986 tarihinde mesleği kasap olarak son yoklamasının yapıldığı ve aynı gün iki gün yol süresi verilerek eğitim birliğine sevk edildiği, 18 Mart 1986 tarihinde eğitim birliğine katılan yükümlünün, temel askerlik eğitimini müteakip Kırklareli Pınarhisar 41 nci Piyade Tugay Topçu Tabur Komutanlığı emrine Topçu sınıfında tertip edildiği ve askerlik hizmet süresini müteakip 15 Eylül 1987 tarihinde bu birlikten terhis edildiği, Horasan ilçe Nüfus Müdürlüğü'nün 10 Ağustos 2004 gün B.050NÜV4253200-34 sayılı yazısı ile, nüfus kütüğündeki 02 Nisan 1967 doğumlu Abdulbaki ve Nazlı oğlu Mehmet KAHRİMAN Be, 02 Nisan 1965 doğumlu Mehmet KAHRİMAN'ın aynı şahsılar olduğu ve yaş tashihi yapıldığının Horasan Askerilik Şubesi Başkanlığına bildirildiği,
Erzurum Horasan Hasanbey Köyü Nüfusana kayıtlı Abdulbaki oğlu (Hane No:1, Cilt No: 040, Sahife No:2) 1967 doğumlu Mehmet KAHRİMAN'ın, 30 Eylül 1986 tarihindeki son yoklamasını müteakip 1967-373 kütük numarası ile askerilik dosyasının açıldığı ve 02 Aralık 1987 tarihinde iki gün yol süresi verilerek Jandarma sınıfında eğitim biriliğine sevk edildiği, 04 Aralık 1987 tarihinde eğitim birliğine katılan yükümlünün temel askerlik eğitimini müteakip İstanbul Yeşilköy Havalimanı Jandarma Koruma Bölük Komutanlığına tertip edildiği ve bu birlikte askerlik hizmetini tamamlayarak 02 Haziran 1989 tarihinde terhis edildiği,
Erzurum Horasan Hasanbey Köyü nüfusuna kayıttı Abdulbaki oğlu (Hane No:1, Çift No:040, Sıra No:33) 02 Mart 1964 doğumlu davacı şirin KAHRİMAN'ın nüfusta kadın olarak gözüken cinsiyetinin 2000 yılında Horasan İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından erkek olarak düzeltildiği, bu durumun Horasan İlçe Nüfus Müdürlüğünün 06 Ocak 2000 gün ve B050NÜV4253200. 1396.2000.8 sayılı yazısıyla askerlik şubesine bildirilmesi üzerine davacı hakkında 1964-629 kütük numarası ile askerlik dosyasının açıldığı ve davacının yoklama kaçağı olarak aranmaya başlandığı, bilahare Horasan Askerlik Şubesi Başkanlığı'na müracaat eden davacının, Mehmet KAHRİMAN olarak askerlik hizmetini yaparak 1987 tarihinde terhis olduğunu beyan etmesi üzerine vekili vasıtasıyla Mahkememizde işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık, davacı Abdulbaki oğlu Şirin KAHRİMAN'ın, 1965-1297 kütük numaralı askerlik şubesi dosyası üzerinden Abdulbaki oğlu Mehmet KAHRİMAN olarak askerlik hizmeti yapıp yapmadığı noktasındadır.
Davacı da dahil her üç askerlik şube dosyasında kayıtları bulunan kişiler, Erzurum Horasan Hasanbey Köyü Nüfusunda Cilt No:40, Hane No: 1'de kayıtlı olup, her üçünün de baba adı Abdulbaki, anne adı Nazlı'dır.
Davacının nüfus aile tablosu incelendiğinde 2000 yılına kadar nüfusta cinsiyeti kadın olarak gözüken kaydının, Horasan İlçe Nüfus Müdürlüğü'nün idari kayıt düzeltmesi ile Ocak 2000'de erkek olarak düzeltildiği görülmüştür. Yine, nüfus aile tablosuna göre, Horasan Hasanbey Köyü Cilt No:40, Hane No:1 de kayıtlı Abdulbaki ve Nazlı oğlu Mehmet KAHRİMAN, Horasan Asliye Hukuk Mahkemesinin 23 Mayıs 1985 gün ve E:1985/67, K:1985/102 sayılı kararıyla 02 Nisan 1967 olan doğum tarihi 02 Nisan 1965 olarak düzeltilen kişi olup, kütüğünde başkaca bir Mehmet KAHRİMAN bulunmamaktadır.
Horasan İlçe Nüfus Müdürlüğü'nün 10 Ağustos 2004 gün ve B050NÜV4253200-34 sayılı yazısına göre de; 02 Nisan 1967 doğumlu Abdulbaki ve Nazlı oğlu Mehmet KAHRİMAN Be 02 Nisan 1965 doğumlu Abdulbaki ve Nazlı oğlu Mehmet KAHRİMAN aynı kişilerdir. Buna rağmen, Horasan Askerlik Şubesi Başkanlığında Mehmet KAHRİMAN adına iki ayrı askerlik dosyası mevcuttur.
Mehmet KAHRİMAN adına kayıtlı askerlik dosyasındaki belgeler üzerinde mevcut fotoğraflar incelendiğinde, her iki dosyasındaki fotoğrafların farklı kişilere ait olduğu, dava dosyasında mevcut davacıya ait fotoğraflar ile 1965-1297 kütük numaralı Mehmet KAHRİMAN'a art askerlik dosyasındaki fotoğrafların aynı kişiye ait olduğu görülmüştür.
Tüm bu bilgiler birlikte değerlendirilmiş; davacıya ait nüfus aile tablosunda, Erzurum Horasan Hasanbey Köyü Cilt No:40, Hane No: lde kayıtlı Abdulbaki ve Nazlı oğlu tek bir Mehmet KAHRİMAN bulunduğu halde, Horasan Askerlik Şubesi Başkanlığında iki adet Mehmet KAHRİMAN adına askerlik dosyası bulunması, her iki askerlik dosyası üzerinden askerlik yapan kişilerin farklılık arzetmesi ve bir dosyadaki fotoğraflar ile davacıya art fotoğrafların aynı olması, 1965-1297 kütük numaralı askerlik dosyası üzerinde askerlik hizmetini yerine getiren Mehmet KAHRİMAN'ın 15 Eylül 1987 tarihinde Pınarhisar 41 nci Piyade Tugay Topçu Tabur Komutanlığımdan; 1967-373 kütük numaralı askerlik dosyası üzerinden askerlik hizmetini tamamlayan Mehmet KAHRİMAN'ın ise 02 Haziran 1989 tarihinde İstanbul Yeşilköy Havalimanı Jandarma Koruma Bölük Komutanlığımdan terhis olmaları, Horasan Askerlik Şubesi'nde kaydı bulunan 02 Nisan 1967 doğumlu Mehmet KAHRİMAN ile 02 Nisan 1964 doğumlu Mehmet KAHRİMAN'ın aynı şahıslar olduğuna dair Horasan ilçe Nüfus Müdürlüğünün yazısı, davacının 2000 yılına kadar nüfusta kadın olarak gözükmesi ve çevresinde Mehmet Şirin KAHRİMAN olarak tanınması dikkate alındığında, Horasan Askerlik Şubesi Başkanlığı'nda Hasanbey Köyü nüfusuna kayıtlı Abdulbaki ve Nazlı oğlu Mehmet KAHRİMAN adına mükerrer askerlik dosyalarının bulunduğunu, davacı Hasanbey Köyü nüfusuna kayıtlı Abdulbaki ve Nazlı oğlu 02 Mart 1964 doğumlu Şirin KAHRİMAN'ın nüfus kayıtlarında yanlışlıkla Kadın olarak gözüktüğü sırada, yaş tashihini müteakip 1965-1297 kütük numaralı askerlik dosyası üzerinden askere sevk edildiği ve askerlik hizmet süresini tamamlayarak 15 Eylül 1987 tarihinde Pınarhisar 41 nci Piyade Tugay Topçu Tabur Komutanlığından terhis edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,
1. Davacı Erzurum Horasan Hasanbey Köyü nüfusuna kayıtlı Abdulbaki ve Nazlı oğlu 02 Mart 1964 doğumlu Şirin KAHRİMAN'ın, askerlik hizmetini yapmadığından bahisle yeniden askere şevkine dair idari işlemin İPTALİNE,
2. 1602 sayılı Askeri Yüksek idare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi uyarınca giderlerinin (posta giderleri dahil) davalı idareye YÜKLETİLMESİN E, ancak 492 sayılı harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
3. Davacı tarafından peşin yatırılan 38,00 YTL. (OTUZSEKİZ YENİ TÜRK LİRASI) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
4. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 14,50 YTL. (ONDÖRT YENİ TÜRK LİRASI ELLİ YENİ KURUŞ) posta giderinin davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5. Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 350,00 YTL. (ÜÇYUZELLİ YENİ TÜRK LİRASI) maktu Avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
6. Erzurum Horasan Askerlik Şubesi Başkanlığınca Hizmete özel gizlilik derecesiyle gönderilen 1964-629, 1965-1297 ve 1987-373 kütük numaralı askerlik şubesi şahsi dosyalarının aynı gizlilik derecesiyle İADESİNE,
02 MART 2005 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy