(2709 S. K. m. 125) (818 S. K. m. 41, 43, 47, 49)
Davacı vekili, 10 Temmuz 2003 tarihinde İstanbul Nöbetçi İdare Mahkemesine verdiği ve 17 Temmuz 2003 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 7 nci Mekanize Piyade Tugay 1 nci Tank Bölük K.lığında askerlik hizmetini yaparken 17.05.2002 tarihinde denetleme hazırlıkları çerçevesinde tankı temizlemek amacıyla tanka girdiğini, tanktan aşağıya inerken sağ el parmağındaki yüzüğünün korkuluklara takılması sonucu sağ el yüzük parmağının yüzüğün takılı olduğu yerden koptuğunu, olaydan sonra arkadaşlarınca revire götürüldüğünü, revirden Sarıkamışta bulunan Askeri Hastaneye götürüldüğünü, ancak hastanede parmağın dikilemeyeceği söylenerek pansuman ve tedaviden sonra taburcu edildiğini, kaza ile ilgili olarak tank korkuluklarının kaynağı usulüne uygun olarak yapılmadığı gibi, kazadan sonra da idarece kopan parmağın yerine dikilebilmesi için gayret gösterilmediğinden uğranılan zararları karşılamak üzere 20.000.000.000 TL maddi ve 10.000.000.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinde; Davacı
.in 7 nci Mknz.P.Tug.1 nci Tnk.Bl.K.lığı Kağızman/KARSda Tnk.Er olarak askerlik görevini yaptığı, 17.05.2002 günü saat 19:30 da Kara Kuvvetleri K.lığı Denetleme ve Değerlendirme Başkanlığı heyeti tarafından yapılan tank branş eğitimi denetlemesini müteakip davacının kendisine ait 358317 plakalı tankın üzerinden aşağı inerken yüzüğünün tankın malzeme sepetine takılması sonucunda sağ el dördüncü parmağının 2 nci boğumdan koptuğu, ivedi olarak kışla revirine sevk edildiği, kışla revirinde yapılan ilk müdahalenin akabinde davacının saat 19:50 de Sarıkamış Askeri Hastanesine sevk edildiği, burada davacının tanktan düşme sonucu yüzüğünün sağ el dördüncü parmağı praksimal phalanxtan kemik dokusuna kadar tüm yumuşak dokuları ezerek sıyırdığı ve distal phalanxtan itibaren de distal kısmının ampute olduğu görüldüğü, davacının parmağının praksimal phalanxtan itibaren distal phalanxa kadar tüm yumuşak dokuların sıyrılarak ezilmiş olduğundan mikro cerrahi tekniklerle parmağın onarımının mümkün olmadığı sonucuna varılarak parmak amputasyonu uygulandığı ve 28.05.2002 tarihinde 1 ay hava değişimi verilerek taburcu edildiği, hava değişimi sonunda askerlik görevine devam ettiği ve 21.02.2003 tarihinde askerlik görevini tamamlayarak terhis edildiği, davacı vekilinin 16.04.2003 tarihli dilekçe ile tazminat ödenmesi istemiyle davalı Bakanlığa başvurduğu süresi içinde cevap verilmemesi üzerine işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.
İdare Hukuku İlkeleri ve T.C. Anayasasının 125 nci maddesine göre, idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. İdarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği Anayasada belirtilmemiş olup bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru, ister kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın, idarenin tazminle sorumlu tutulabilmesi için bir zararın varıldığı, zararı doğuran eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zararlı sonuçla eylem arasında doğrudan bir illiyet bağının bulunması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur.
Olayın bir kamu hizmetinin ifası sırasında meydana geldiği konusunda bir ihtilaf yoktur. İdarenin hukuki sorumluluğu için bir zararın mevcudiyeti zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması ve zararla eylem arasında illiyet bağının bulunması yeterlidir. İlliyet bağının kesilmiş sayılması için de zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan dogması gerekmektedir. Olayımızda idareye atfı kabil bir hizmet kusurundan söz edilemez ise de; bir kamu görevinin ifası sırasında meydana gelen zarar ile görevden neset eden eylem arasında sıkı bir illiyet bağı bulunduğundan kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince davacının uğradığı zararın davalı idare tarafından karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Maddi tazminat isteminde bulunan davacının maddi zararlarının, sağladığı yararla karşılanıp karşılanmadığının, karşılanmamışsa karşılanmayan zarar miktarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Davacının maddi zararının tespiti için resen seçilen bilirkişinin tanzim ettiği 03 Haziran 2004 tarihli bilirkişi raporunda, maddi tazminat hak edişinin 21.454.895.375 TL. olduğu bildirilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davalı idare tarafından, tespit edilen miktarın fazla olduğunu ve davacının T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüne aylık bağlanması için müracaat etmesi durumunda bilirkişi tarafından tespit edilen maddi zararın azalacağını belirtilerek itiraz edilmiş ise de; T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün yerleşik uygulama ve kararları dikkate alındığında askerliğe elverişli personele aylık bağlamadığından davalı idarenin bu iddiasına itibar olunmamıştır. Davacıya, parmaklarının sakatlanması sebebiyle duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla olayın meydana geliş şekli, tarihi, davacının statüsü, sosyal durumu, sakatlık derecesi ve paranın alım gücü dikkate alınarak uygun miktarda ve olay tarihi olan 17.05.2002 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı
.a, bilirkişi raporu uyarınca ve istemi gibi 20.000.000.000 TL.(yirmimilyar TL.) MADDİ TAZMİNAT VERİLMESİNE,
2. Davacı
.a, takdiren 1.500.000.000 TL. (birmilyarbeşyüz milyon TL.) manevi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3. Hükmedilen maddi tazminat miktarına davacının yeniden gelir elde edeceği kabul edilen 21 Nisan 2003 tarihinden 31 Aralık 2003 tarihine kadar yıllık %30 (yüzdeotuz), 01 Ocak 2004 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %15 (yüzdeonbeş) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
4. Hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 17 Mayıs 2002 tarihinden 30 Haziran 2002 tarihine kadar yıllık %60 (yüzdealtmış), 01 Temmuz 2002 tarihinden 31 Mart 2003 tarihine kadar yıllık %55 (yüzdeellibeş), 01 Nisan 2003 tarihinden 31 Aralık 2003 tarihine kadar yıllık %30 (yüzdeotuz), 01 Ocak 2004 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %15 (yüzdeonbeş) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy