(2709 S. K. m. 72)
Davanın Konusu: Askerlik hizmetini yapmış sayılmama ve terhis belgesi düzenlenmemesi işleminin iptali istemi.
Savunmanın Özeti: Davacının bağlı bulunduğu Yıldızeli Askerlik Şubesi Başkanlığının 1973 yılında evrakları ile birlikte tamamen yanması, birliği ve M.S.B. Arşiv Müdürlüğü ile yapılan yazışmalarda terhis belgesinin temin edilememesi ve evraklarının bulunmaması nedeniyle davacının terhisinin yapılmasına imkan bulunmadığı belirtilerek yasal dayanaktan yoksun davanın reddinin gerekeceği yolunda savunma yapılmıştır.
Başsavcılığın Düşüncesi: Davacının askerlik yükümlülüğü ile ilgili hiçbir kaydın bulunmadığı, davacının ileri sürdüğü görev yaptığı Birliklerin belirtilen talihlerde belirtilen yerlerde bulunup bulunmadığının dahi idarece ortaya konulamadığı gibi, 1964 yılında Askere sevk edildiği iddia edilen davacının 1973 yılından önce ya da sonra da askerlik yapmadığı ya da eksik yaptığına ilişkin takibatta bulunulmadığı dikkate alındığında askerliğini yapmış olmasının kabulünün gerektiği bu nedenle davacının askerlik hizmetini yapmış sayılmama işleminin hukuka aykırı olması sebebiyle iptaline, karar verilmesinin gerektiği yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, Raportör Üye Dz. Kur. Alb. H.Tuğrul DİNÇ'in açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı, 20.04.2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nde kayda geçen dava dilekçesinde özetle, 24.07.1964 - 24.07.1996 tarihleri arasında 24 ay süreyle Malkara 95 nci Piyade alayında askerlik görevini yaptığını, Bağkur İl Müdürlüğüne askerlik borçlanmasını yapılabilmesi için Yıldızeli Askerlik Şubesine başvurduğunu, kendisine şifahi olarak Askerlik Şubesinin yandığını, bu nedenle de askerlik süresini gösterir kaydın kendisine verilmediğini, bu cevap üzerine Milli Savunma Bakanlığına başvurduğunda arşiv araştırmasında ismine rastlanılmadığının bildirildiğini, bu işlemin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek askerlik yaptığının tespiti ile kendisine terhis belgesinin verilmesini talep etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının bağlı bulunduğu Yıldızeli Askerlik Şubesinin 1973 yılında evrakları ile birlikte tamamen yandığı, yükümlüye ait hiçbir bilgi ve belgenin mevcut olmadığından terhis belgesinin verilmediği. Milli Savunma Bakanlığı Arşiv Müdürlüğü ile yapılan yazışmalara rağmen terhis belgesinin temin edilemediği ve terhis işlemi yapılamadığı anlaşılmaktadır.
T.C. Anayasasının 72 nci maddesinde; vatan hizmeti, her Türk için hak ve ödev olarak kabul edilmiş yükümlülerin sahip bulundukları niteliklere göre bu hak ve ödevlerini, hangi statüde nasıl yerine getirecekleri 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununda düzenlenmiştir. Bahse konu Kanun hükümlerine göre; askerlik çağına giren yükümlülerin, yoklama döneminden başlayarak muvazzaflık hizmeti için çağrılmaları ve sevkleri, muvazzaflık hizmetini bitirenlerin terhisleri, kıtalarından izinli ayrılacaklar, cezalı askerlik, firar ve izin tecavüzü suçunu işleyenler hakkında yapılacak işlemlerin neler olduğu ayrıntılı şekilde belirtilmiştir. Askerlik hak ve ödevi, idarenin hüküm ve tasarrufu altında Kanunlarda belirtilen hallere uygun olarak belli süre kadar, belli bir yerde hizmet görmek suretiyle yerine getirilen bir kamu hizmetidir Bu yönüyle de bir yükümlülüktür, idarenin hüküm ve tasarruf alanında yerine getirilen askerlik hizmeti ile ilgili tüm kayıtların idare tarafından tutulması, saklanması ve korunması bu işlevin gereği gibi yerine getirilmemesinin olumsuz sonuçlarının davacıya yükletilmemesi gerekmektedir.
Davacının ayrıntılı anlatımı, askerlik safahatı ve 1973 yılında Yıldızeli Askerlik Şubesinde çıkan yangında kayıtların tamamen yanmış olduğu dikkate alındığında Askerlik Şubesinden sevkle birliğe katıldığı, izin tecavüzü, hava değişimi tecavüzü, firar veya başka bir suç nedeniyle takip edildiğine dair herhangi bir kaydın bulunmaması nedeniyle davacının askerlik hizmetini yaptığı, ancak kayıtlardaki eksikliğin askerlik kayıtları gibi önem arz eden bilgi ve belgelerin tam, zamanında ve doğru olarak tutmakla görevli olan idarenin kayıtları gereği gibi tutup muhafaza edemediğinden kaynaklandığı, hizmetin iyi işlememesinden doğan zararlı sonuçların davacıya yükletilmesinin düzenli idare ilkesine ve hakkaniyete uygun olmayacağı değerlendirildiğinden, Sivas-Yıldızeli İlçesi Esen Çay köyü nüfusuna kayıtlı, Haydar oğlu, 1944 doğumlu davacı Hasan Günaltayın beyanı esas alınarak 24,07.1964 tarihinde askere sevk edildiği, o tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre 24 aylık askerlik hizmetinin yaparak 24.07.1966 tarihinde terhis edildiği kabul edilerek askerlik hizmetini yapmış sayılmama ve askerlik hizmetinin tamamladığına ilişkin belge verilmemesi işleminin hukuka ve mevzuata aykırı olması nedeniyle işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Sivas Yıldızeli İlçesi Esen Çay Köyü nüfusuna kayıtlı, Haydar oğlu, 1944 doğumlu davacı Hasan Günaltayın, 24 aylık askerlik yükümlülüğünü 24.07.1964 - 24.07.1966 tarihleri arasında tamamladığı kabul edilerek askerlik hizmetini yapmış sayılmama ye buna ilişkin terhis belgesi verilmemesi İŞLEMİNİN İPTALİNE,
2. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin (posta giderleri dahil) davalı İdareye Yükletilmesine, ancak 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
3. Davacı tarafından peşin yatırılan 35,90 YTL. (OTUZBEŞ YENİ TÜRK LİRASI DOKSAN YENİ KURUŞ) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
4. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedifen 7,50 YTL. (YEDİ YENİ TÜRK LİRASI ELLİ YENİ KURUŞ) posta ücretinin davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
16 MART 2005 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy