(926 S. K. m. 68) (1602 S. K. m. 71) (492 S. K. m. 13) (1136 S. K. m. 164) (Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları Yönetmeliği m. 19)
Davanın, Konusu: Jandarma Astsubay Okulundan çıkarılma işleminin iptali istemi.
Savunmanın Özeti: Davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının menfi çıkması nedeniyle yasal mevzuat çerçevesinde tesis edilen askeri öğrencilikle ilişik kesme işleminin tüm yönleriyle hukuka uygun olduğunu beyan ederek yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi yönünde savunma yapılmıştır.
Başsavcılığın Düşüncesi: Davacı ve ailesi hakkında açılmış bir dava veya bir mahkumiyet hükmü bulunmadığından güvenlik soruşturmasının menfi kabulünü gerektirmeyeceği, diğer yandan davacı ve ailesinin göçebe yaşantısının da askeri öğrenciliğe engel teşkil etmediği, bu nedenle işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince; davalının istemi üzerine 26 OCAK 2005 Çarşamba günü saat 09.30'da davacının yokluğunda, davacı vekili Av. Abdurrahman ŞAHİN, davalı idareyi temsilen Haz. Av. Nurdanur ESER ve AYİM Savcısı Hak. Kd. Bnb. Yasin TEKAKÇEnin iştirakleriyle açık duruşma yapılıp, Raportör Üye Hak. Kd. Alb. H.Hasan MUTLUnun açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası İncelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilleri, 17 Ağustos 2004 tarihinde AYİM kaydına geçen dava dilekçesinde özetle; davacının Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulunu başarı ile bitirdikten sonra, hazırlık kampı aşamasında hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması sebebiyle askeri okuldan çıkarıldığını, müvekkilinin güvenlik soruşturmasını olumsuz etkileyecek durumlarının mevcut olmadığını, müvekkilinin okul öncesi üniversiteye hazırlanmak amacı ile bulunan Boğaziçi Dershanesine devam ettiğini ve Hanım Çeşme Talebe Yurdunda kaldığını, irticai gruplarla bir ilgisinin olmadığını, bu nedenle sebep ve amaç yönlerinden hukuka aykırı işleminin iptalini ve yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmişlerdir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, AYİ M İkinci Dairesinin 13.10.2004 tarih ve
Esas No: 2004/764 Sayılı kararıyla kabul edilmiştir.
Dava dosyası ile idarece Gizlik gizlilik derecesiyle gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacı Hasan Hüseyin KARAASLANın, Ankara Jandarma Astsb. Meslek Yüksek Okulunu bitirip Astsubay Temel Kursu kampında iken hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması üzerine, Jandarma Genel Komutanlığı Değerlendirme Komisyonu Toplantısında alınan karar gereği TSK. İKK Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinin 3 ncü Bölüm, 1 nci Kısım, 9/d 9/c-1,3 maddeleri kapsamında okuldan çıkarılma karar verildiği ve 04.08 2004 tarihinde okuldan ilişiğinin kesildiği anlaşılmıştır.
926 Sayılı TSK. Personel Kanununun 68 nci maddesinin (d) bendinde öğrencilik niteliğini kaybettiren haller düzenlenmiş (t) bendinde de öğrencilikle ilişiklerinin kesilmesi ile ilgili hususların yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür. Bu hüküm gereğince düzenlenen TSK. Sınıf Okulları Yönetmeliğinin 19 ncu maddesinin B/4 ncü bendinde güvenlik soruşturması sonucu olumsuz çıkanların disiplin kuruluna sevk edilmeden okulla ilişiğinin kesileceği belirtilmiştir. Yine Astsubay Sınıf Okulları Yönetmeliğinin 7 nci Bölüm 19 A,(2) maddesi de haklarında yapılacak gizli soruşturmaları olumsuz çıkanların askeri öğrencilikte ilişiğinin kesileceğini belirtmektedir.
Silahlı Kuvvetlere alınacak askeri öğrenciler hakkında yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen TSK. İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinin 3 ncü Bölüm 1 nci Kısım 9 ncu maddesinde güvenlik soruşturmasının öğrencinin kendisiyle birlikte anne, baba ve kardeşlerini kapsadığı belirtilmiştir. Aynı Yönergenin 9 ncu maddesinin askeri öğrenci olmayı engelleyen sakıncalı haller başlığını taşıyan (d) bendinin 8 nci sit bendinde; öğrencinin kendisi, annesi veya babasının aile şeref ve haysiyetini ihlal edecek şekilde kumara, içkiye, paraya, zati menfaatine düşkün olup bu nedenle muhitinde itibarını yitirdiğine dair MİT Müsteşarlığı, Emn.Gn.Md.lüğü, Mahalli Em.Md.lüğü ve İl Jandarma Alay komutanlıklarından herhangi biri tarafından bilgi verilmişse ibaresi yer almıştır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapacak kişiler ile aileleri hakkında güvenlik soruşturması yapılması, astsubay yetiştirecek okullara öğrenci alırken yapılan seçimde titiz davranılması ve öğrenciler ile ailesinde yasa dışı akım ve eylemlere katılmama gibi bazı şartlar aranmasında hukuka aykırılık olmadığı gibi aksine bu hususların araştırılmasında kamu yararı bulunduğu açıkça ortadadır. Bu açıdan somut olayda, davalı idare tarafından gönderilen güvenlik soruşturmasına ilişkin bilgi ve belgelerin askeri öğrenciliğe engel teşkil edip etmeyeceği hususunun değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmuştur.
Davalı idarece, davacının güvenlik soruşturmasının menfi sonuçlandığı kabul edilerek TSK. İKK Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinin 3 ncü Bölüm 9/d maddesinin 8 nci bendi kapsamında okulla ilişiği kesilmiş ise de, Gizli gizlilik derecesiyle gönderilen ve idarece menfi kabul edilen bilgi ve belgelerin, okuldan çıkarılması sonucunu doğuran nitelikte yeterli bilgi ve belgeler olmadığı, davacının okuldan çıkarılma işleminin, sebep ve amaç yönünden mevzuata ve hukuka aykırı bulunduğu kanaatine varılarak, işlemin iptaline karar verilmesi sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle:
1. Davacı H.Hüseyin KARAASLANın, Jandarma Astsubay Okulundan çıkarılması İŞLEMİNİN İPTALİNE,
2. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nd maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davalı idareye YÜKLETİLMESİNE, ancak 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olan idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
3. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 25,50 YTL. (ELLİ YENİ TÜRK LİRASI ELLİ YENİ KURUŞ) posta giderinin davalı idareden alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
4. Davacı tarafından peşin yatırılan 54,50 YTL. (ELLİ YENİ TÜRK LİRASI ELLİ YENİ KURUŞ) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
5. Davalı idare tarafından gönderilen Gizli gizlilik dereceli belgelerin aynı gizlilik derecesiyle İADESİNE,
6. Dava duruşmalı görüldüğünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 800,00 YTL. (SEKİZYÜZ YENİ TÜRK LİRASI) avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
26 OCAK 2005 tarihinde OYÇOKLUĞU ile karar verildi.
KARŞI OY GEREKÇEMİZ
926 sayılı TSK. Personel Kanununun 67 nci maddesinde astsubay kaynaklarının astsubay okulları olduğu astsubay okullarının da, Astsubay hazırlama okulları ve astsubay sınıf okulları olmak üzere ikiye ayrıldığı açıklanmış; 68 nci maddesinin (b) bendinde astsubay okullarına girişte aranacak nitelikler, öğrenim, eğitim, süre ve şekilleri, öğrencilerin azami öğrenim süresiyle görev ve sorumlulukları ile ilgili diğer hususların yönetmelikte düzenleneceği hükme bağlanmış; aynı maddenin (c) bendinde öğrencilik niteliğini kaybettiren haller sayılmış, (f) bendinde ise astsubay okulu öğrencilerinin ilişiklerinin kesilmesi ve ilişikleri kesilenler ile ilgili diğer hususların yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür.
926 sayılı Kanunun bu hükmüne istinaden çıkarılan Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulu Yönetmeliğinin 44 ncü maddesinde jandarma astsubay adaylarında aranacak nicelikler sayılmış olup, bunlardan birisi de adaylar hakkında yapılacak arşiv araştırması ve soruşturması sonucunda şüpheli ya da sakıncalı hallerin bulunmaması halidir.
Aynı Yönetmeliğin 61 nci maddesinde ise, Astsubay Meslek Yüksek Okullarına giriş koşullarını taşımadıkları öğrenim sırasında anlaşılan öğrencilerin okuldan çıkarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Silahlı Kuvvetlere alınacak askeri öğrenciler hakkında yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen TSK İstihbarata Karşı Koyma ve Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinin 3 ncü bölüm 1 nci kısım 9 ncu maddesinde güvenlik soruşturmasının öğrencinin kendisiyle birlikte, anne, baba ve kardeşlerini kapsadığı belirtilmiştir. TSK. İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinin 3 ncü Bölüm, 1 nci Kısım 9 ncu maddesinin d/(2) nci bendinde, Öğrencinin kendisi, annesi, babası veya kardeşlerinden herhangi birisi hakkında, devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini sağlamak veya dil, ırk, din ve mezhep ayrımı yaratmak veya sair herhangi bir yoldan bu kavram ve görüşlere dayanan bir devlet düzeni kurmak, bu tür faaliyetlerde bulunan yerli veya yabancı dernek, grup, kulüp, teşkilat ve benzeri teşekküllerden herhangi birine üye olmak veya bunlarla sıkı işbirliği içinde bulunmak, desteklemek veya bunların sempatizanı olmak gibi faaliyetleri nedeniyle MİT Müsteşarlığı, Emn. Gn. Md. lüğü, mahallî emniyet müdürlükleri ve İl Jandarma Alay Komutanlıklarından herhangi bir tarafından bilgi verilmesi askeri öğrenci olmayı engelleyen sakıncalı hallerden sayılmıştır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde disiplinin muhafazası ve idamesi için bünyesine aldığı kişilerde farklı özelliklerin aranması ve öğrenci olarak alınacakların sadece kendisinin değil, yakın aile çevresinin de idarî normlar uyarınca araştırılması, Silahlı Kuvvetlerin üstlendiği seçkin kamu hizmetinin bir gereğidir. İlerde Silahlı Kuvvetlerde bilfiil görev alacak personelin kanun ve nizamlara uyan, kendileri veya yakınları hakkında geçmişleri ile ilgilide olsa söylenti çıkarılmayacak kişilerden seçilmesi ve kendilerini etkileyebilecek yakın aile çevresinde yönetmelik ve yönergelerde belirtilen askeri öğrenci olmayı engelleyen sakıncalı halleri görülenlerin Silahlı Kuvvetlerden çıkarılmaları mevzuata ve kamu yararına uygun düşmekledir.
Davalı idarece 1602 sayılı Kanunun 52 nci maddesi uyarınca Gizli gizlilik derecesiyle gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, anılan öğrenci hakkında davalı idare tarafından yapılan idari işlemin sebep ve amaç unsurları yönünden hukuka ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu değerlendirildiğinden çoğunluk görüşüne katılamadık. 26.01.2005 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy