(1602 S. K. m. 43, 45, 71) (492 S. K. m. 1)
DAVANIN KONUSU: Maddi ve Manevi Tazminat İstemi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, Raportör Üye Dz.Kur.Alb.H.Tuğrul DİNÇin açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacının, 27 Eylül 2004 tarihinde Diyarbakır 2 nci İdare Mahkemesi ve 04 Ekim 2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının askere gelmeden önce inşaat binasından düşme sonucu belinde kırıklar meydana geldiğini, ameliyat olmasına rağmen tam olarak iyileşemediğini, bu haliyle askere alındığını ve askerdeyken rahatsızlığının artması sonucu birkaç defa viziteye çıkmasına rağmen gereği gibi tedavisi yapılamadığından askerliğe elverişsiz hale geldiğini iddia ederek 3.500.000.000 TL maddi ve 4.000.000.000 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununa göre, davanın süresinde açılıp açılmadığı ilk inceleme sırasında davanın esasına girilmeden incelenecek hususlar arasında sayılmıştır. Zira dava açma süresi kamu düzeni ile ilgili olup davanın her safhasında dikkate alınması hukuk alanında tartışmasız kabul edilen bir zorunluluktur. Bu nedenle Kurulumuzca davanın süresi içerisinde açılıp açılmadığı hususu incelenmiştir.
1602 Sayılı AYİM Kanunu'nun Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması başlığını taşıyan 43/1 nci maddesi idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açmadan önce, bu eylemlerin yazılı bildirimi üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yetkili makama başvurarak haklarını yerine getirilmesini istemeleri lazımdır. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliği tarihinden ve altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açabilirler hükmünü amirdir.
1602 Sayılı AYİM Kanununun 45 nci maddesinin (A) bendinde ise, süresi dışında açılan davaların reddine karar verileceği belirtilmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacı Evren ORTAÇ'ın 21.08.2002 tarihinde askerlik görevini ifa etmek için Aydın 1/10 Jandarma Er Eğitim Alay K.lığı emrine sevk edildiği, askerlik öncesi meydana gelen bir kaza sonucu belindeki rahatsızlığın artması nedeniyle revire çıktığı ve buradan İzmir 600 Yataklı Mevki Asker Hastanesine sevk edildiği, burada gördüğü tedavi sonucu 11.10.2002 tarih ve 56945 sayılı sağlık kurulu raporuyla 1 ay hava değişimi aldığı, hava değişimi sonunda GATA Haydarpaşa Eğitim hastanesine sevk edildiği ve burada gördüğü tedaviler sonucu 08.01.2003 tarih ve 145 sayılı Askerliğe Elverişli Değildir kararlı rapora istinaden 10.01.2003 tarihinde terhis edildiği, bahse konu raporunda 28.04.2003 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır.
Davacı Evren ORTAÇ hakkında düzenlenen Askerliğe Elverişli Olmadığına dair raporun 28.04.2003 tarihli olduğu, davacının zararının doğduğunu öğrendiği en geç bu tarihten itibaren bir yıl içerisinde ve 28.04.2004 tarihinde idareye başvurması ve başvurudan sonra da altmış günlük yasal süreler içerisinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde davalarını açması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra 08.07.2004 tarihinde idareye başvuru yapıldığı ve 04.10.2004 tarihinde de AYİM'de davanın açıldığı anlaşıldığından, davada süre aşımı olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın SÜRE AŞIMI YÖNÜNDEN REDDİNE,
2.1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin (posta giderleri dahi) DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
3. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince 15.300.000 TL. başvurma harcı ile 10.100.000 TL. esas dışı ilam harcı toplamı olan 25.400.000 TL. (YİRMİBEŞMİLYONDÖRTYÜZBİN TL.) harcın DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, bu miktarın davacı tarafından peşin yatırdan 116.550.000 TL. harçtan mahsubu ile arta kalan 91.150.000 TL. (DOKSANBİRMİLYONYÜZELLİBİN TL.) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
24 KASIM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy