(1602 S. K. m. 43)
DAVANIN KONUSU: Maddi ve Manevi Tazminat İstemi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kutlanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, Raportör Hak. Bnb. Fikret BARANın açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekilinin 27 Ekim 2004 tarihinde Dereli Asliye Hukuk Mahkemesine müracaatla, bu kanalla gönderip 08 Kasım 2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaydına geçen dilekçesinde özetle; davacıların yakını Fatih DİNÇin, Van-Çaldıran 11.Hd.Bl.K.lığı emrinde askerlik hizmetini yapmakta iken, 29 Ekim 2003 tarihinde, aynı birlikte askerlik hizmetini yapan P.Er Serhan YILMAZ tarafından silahla vurularak öldürüldüğünü, bu olay nedeniyle P.Er Serhan YILMAZın, Van Asayiş Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinde yargılanarak, silah ve cephanesinde dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet vermek suçundan mahkum olduğunu, olayda silahların doldur boşalt işlemini düzenli yaptırmayan, dolu silahla birlik içerisinde gezilmesine izin veren birlik komutanlarının hizmet kusurunun bulunduğunu, zararların karşılanması için davalı idareye yaptıkları başvuruya herhangi bir cevap verilmediğini belirterek, yakınlarını kaybetmeleri nedeniyle destekten yoksun kalan davacıların her biri için 25 milyar TL. maddi tazminata, duydukları elem ve kederin karşılığı olarak her bir davacı için 8 milyar TL. manevi tazminata ve cenaze olarak da 1 milyar TL. tazminata, ölüm tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacıların yakını müteveffa Fatih DİNÇ'in, Van-Çaldran 3. Hd.Tb.11. Hd.Bl.Kapı Hd.Tk.lığı emrinde P.Er olarak askerlik hizmetini yapmakta iken, 29 Ekim 2003 tarihinde saat 21.00 sularında, aynı birlikte askerlik hizmetini yapan P.Er Serhan YILMAZ'ın tedbirsizlik ve dikkatsizliği sonucu ateşlediği silahından çıkan merminin isabeti ile öldüğü, ölüme sebebiyet veren P.Er Serhan YILMAZ'ın, Van Asayiş Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinde yapılan yargılaması sonunda, tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet vermek suçundan 28 Eylül 2004 tarih ve 2004/519 esas sayılı hüküm ile mahkum edildiği, hükmün henüz kesinleşmediği, davacıların vekili Av. Aytekin ŞENLİKOĞLU'nun, 23 Eylül 2004 tarihli dilekçe ile davalı Milli Savunma Bakanlığına müracaatta bulunup, Fatih DİNÇin ölümü nedeniyle yasal mirasçı olan davacılara 100 milyar TL tazminat ödenmesi talebinde bulunduğu, dilekçesinin 29 Eylül 2004 tarihinde davalı idarece alındığı, henüz bir cevap verilmediği, davacılar vekilinde 27 Ekim 2004 tarihinde Dereli Asliye Hukuk Mahkemesine müracaatla, bu kanalla gönderilip 08 Kasım 2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaydına geçen dilekçesi ile işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.
1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 43/1 nci maddesi İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açmadan önce, bu eylemlerin yazılı bildirimi üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yetkili makama başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri lazımdır. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliği tarihinden ve altmış gün içinde, cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açabilirler. hükmünü amir bulunmaktadır.
Buna göre; İdari eylemler nedeniyle zarara uğrayanların, zarar doğuran eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl içinde ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak zararlarının karşılanmasını istemeleri, idarece bu konuda verilecek cevabın yazılı bildirim tarihinden itibaren altmış gün içinde, şayet altmış gün içinde cevap verilmez ise bu sürenin bittiği tarihten başlayarak ikinci altmış gün içinde dava açmaları gerekmektedir.
Davacılar vekilinin, ölüm olayının öğrenildiği 29 Ekim 2003 tarihinden itibaren bir yıllık süre içerisinde 29 Eylül 2004 tarihinde yetkili idari makama başvurarak, uğranılan zararın karşılanmasını istediği, ancak istek hakkında idarece henüz bir cevap verilmeden 27 Ekim 2004 tarihinde kayda geçen dilekçesi ile bu davayı açtığı anlaşılmakta olup, istekleri hakkında idarece bir cevap verilmeden, cevap için yasada öngörülen altmış günlük süre beklenmeden açılan iş bu tam yargı davasının erken açılan dava niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır.
29 Eylül 2004 tarihinde yetkili idari makama yapılan başvurunun neticesinin beklenmesi gerektiği, idarece bu konuda bir cevap verildiği takdirde verilecek cevabın yazılı bildirim tarihinden itibaren altmış gün içinde, şayet altmış gün içinde, cevap verilmez ise bu sürenin bittiği tarihten başlayarak ikinci altmış gün içinde yeniden tam yargı davasının açılabileceği hususunun davacılar yekine hatırlatılması da uygun görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle;
1. Erken açıldığı tespit olunan ve bu nedenle İNCELENME KABİLİYETİ BULUNMAYAN DAVANIN REDDİNE,
2. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin (posta giderleri dahil) DAVACILARA YÜKLETİLMESİNE,
3. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri gereğince, 15.300.000-TL. başvurma harcı ile, 10.100.000-TL. esas dışı maktu ilam harcı toplamı olan 25.400.000-TL (YİRMİBEŞMİLYONDÖRTYÜZBİN TL.) harcın DAVACILAR ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, bu miktarın davacılar tarafından peşin yatırılan 1.368.900.000-TL. (BİRMİLYARÜÇYÜZALTMIŞSEKİZMİLYON DOKUZYÜZ BİN TL.) harçtan mahsubu ile arta kalan 1.343.500.000-TL (BİRMİLYARÜÇYÜZKIRKÜÇMİLYONBEŞYÜZBİN TL.) harcın istemleri halinde DAVACILARA İADESİNE,
17 KASIM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy