(4566 S. K. m. 41) (5401 S. K. m. 2) (1632 S. K. m. 154) (Harp Okulları Yönetmeliği m. 64, 66) (Askeri Okullara Alınan Öğrenciler ile Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte Ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler İçin Yüklenme Senedi Düzenlemesine ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik m. 7)
Davacı vekili, 07.12.2004 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Hava Harp Okulunda öğrenim görmekte iken Hava Harp Okulu Yüksek Disiplin Kurulunun 18.02.2002 tarihli kararı gereğince Okuldan ilişiğinin kesildiğini, okul idaresince müvekkilinin lise diplomasının iade edilmemesi nedeniyle müvekkilinin Marmaris 1nci Noterliğinin 08.04.2003 gün ve 03168 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile diplomanın iadesinin istendiğini, Hava Harp Okulu Komutanlığının 28.04.2003 tarihli cevabi yazısında Harp Okulları Yönetmeliği gerekçe gösterilerek, davacının okul masrafları ile ilgili tazminatın ödenmesi halinde iade edileceğinin belirtildiğini, Muhakemat Müdürlüğünce hesap edilen okul masrafları ile ilgili tutarın müvekkilince ödenmemesi üzerine Maliye tarafından müvekkili aleyhine Ankara 28nci Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/476 E. Sayılı dosyasında 25.794.870.942 TL.sı tutarın sarf tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi talebiyle dava açtırıldığını, söz konusu davanın sonuçlanmasını müteakip müvekkilinin gerekli ödemeyi yapacağını,5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkında Kanunun 2nci maddesi hükmü gereğince harp okullarından ilişiği kesilen öğrencilerin devlete olan borçlarını yedek subaylık vazifelerinin ikmaline kadar tehir edileceğinin belirtildiğini, müvekkili ile ilgili tazminat davası sonuçlansa dahi söz konusu hüküm gereğince tazminatı derhal ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, dava konusu işlem ile müvekkilinin öğrenim hakkının engellendiğini, 3 yıla yakın süreden beri müvekkilinin diplomasının rehin tutulduğunu, söz konusu işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının Hava Harp Okulu Komutanlığı 2 nci sınıf öğrencisi iken Okul Yüksek Disiplin Kurulunun 16 Ocak 2002 tarihinde yapılan toplantısında disiplinsizlikten okuldan çıkarılmasına karar verildiği, bu kararın 18 Şubat 2002 tarihinde Hava Kuvvetleri Komutanı tarafından onaylanarak kesinleştiği, bilahare davacının Marmaris 1 nci Noterliğinin 08.04.2003 tarihli ihbarnamesi ile lise diplomasının tarafına teslim edilmesini Hava Harp Okulu Komutanlığından talep ettiği, Hava Harp Okulu Komutanlığının 28 Nisan 2003 tarihli cevabi yazısı ile 24536 sayılı Harp Okulları Yönetmeliğinin 8 nci bölüm 66 ncı maddesi gereği Harp Okullarından çıkan veya çıkarılan öğrencilere lise diploması; tazmin edilecek masrafların ödenmesiyle ilgili olarak Muhakemat Müdürlüğünden alacağı belgelerin düzenlenmesi üzerine iade edileceğinin belirtildiği ve diplomanın iade edilmediği, bu cevabi yazı üzerine davacının vekili aracılığı ile 07 Aralık 2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kayıtlarına geçen dava dilekçesi ile iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık, disiplinsizlik nedeniyle Hava Harp Okulundan çıkarılan davacıya okulla ilişiği kesildikten sonra okul masrafları (eğitim - öğretim, yiyecek, giyim, kuşam, tedavi giderleri v.b. harcamalar) ödenmeden lise diplomasının iade edilip edilmeyeceği noktasındadır.
4566 sayılı Harp Okulları Kanununun 41 nci maddesinin (k) bendinde; öğrencilerin disiplin, başarısızlık, sağlık ve diğer nedenlerle okuldan çıkmasında veya çıkarılmasında uygulanacak usul ve esasların, aynı maddenin (l) bendinde ise; kanunun uygulamasıyla ilgili diğer hususların, çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
27.09.2001 tarih ve 24536 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Harp Okulları Yönetmeliğinin 64ncü maddesinde; Sağlık durumu nedeniyle çıkarılanlar hariç olmak üzere diğer nedenlerle okuldan çıkarılanlara, Devlet tarafından kendileri için yapılan masraflar, faizleri ile birlikte ödetilir. şeklinde, aynı Yönetmeliğin 66 ncı maddesinde ise; Harp okullarından çıkan veya çıkarılan öğrenciye; tazmin edilecek masrafların ödenmesiyle ilgili olarak, muhakemat müdürlüğünden alacağı belgelerin düzenlenmesi üzerine lise diploması iade edilir ve ayrıca, Harp okulu eğitim öğretim döneminde alınan ders ve kredileri gösteren öğrenim belgesi (transkript) düzenlenerek verilir ve bu belgelerin birer fotokopisi dosyasında saklanır. şeklinde hükümler yer almaktadır.
5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde; Harb okullarıyla ordu hesabına diğer yüksek öğrenim kurumlarında bulunan öğrencilerden: A) Okul ve kurum yönetmeliklerine göre derste başarı gösteremeyenlerin ilgileri kesilerek serbest bırakılırlar. Bunlar hakkında Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Yedek Subay ve Askeri Memurlar hakkındaki Kanun hükümleri uygulanır. Devlete olan borçları yedek subaylık vazifelerinin ikmaline kadar tehir olunur. B) Sağlık durumları dolayısıyla Millî Savunma hesabına öğrenimlerine devamlarına imkân görülemeyenler serbest bırakılırlar. Üniversitelerin çeşitli fakülteleriyle eczacı ve dişçi şubelerinin ikinci ve daha yukarı sınıflarında iken sağlık durumları sebebiyle subay olmak şartını kaybeden ve fakat sivil memur olmaya elverişli bulundukları tam teşekküllü bir sağlık kurulu raporuyla tespit edilen öğrencilerden isteyenler; yedirme, giydirme ve barındırma giderleri mevcut yurt ve kurumlarda veya diğer suretle ilgili Bakanlıklar tarafından sağlanmak üzere bulundukları yüksek öğrenim dalında bu Bakanlıklar hesabına öğrenimlerine devam ettirilebilirler. Bu kabil öğrenciler Milli Savunma hesabına okudukları müddet te dâhil olmak üzere hesabına öğrenim yaptıkları Bakanlığın okuttuğu diğer öğrenciler kadar mecburi hizmet yaparlar. C) Haklarında Askeri Ceza Kanununun 3514 sayılı kanunla değiştirilen 154 üncü maddesi hükmü uygulanan öğrenciler okuldan çıkarılırlar ve serbest bırakılırlar. Bunlar hakkında Askerlik Kanunu hükümleri uygulanır ve askerlik ödevleri er olarak yaptırılır. D) A, B ve C fıkraları dışında diğer sebeplerden ötürü çıkarılanlar hakkında da ikinci maddenin (A) fıkrasına göre işlem yapılır. şeklinde, aynı kanunun 3ncü maddesinde; Sağlık sebepleri dışında okullarla yüksek öğrenim kurumlarından çıkarılan öğrencilere Devlet tarafından yapılan bilumum masraflar faizi ile birlikte mukavelesi gereğince ödettirilir. Ancak, bu öğrencilerden bilâhara muvazzaf subay, askeri memur ve astsubay olarak orduya dâhil olanlara Devletçe yapılan masraflar ödettirilmez. şeklinde hükümler yer almaktadır.
03.09.1985 tarih ve 18857 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Askerî Okullara Alınan Öğrenciler ile Silâhlı Kuvvetler Hesabına Fakülte ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler İçin Yüklenme Senedi Düzenlenmesine ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelikin 7 nci maddesinde; Askeri Okullar ile fakülte ve yüksek okullardan disiplinsizlik, başarısızlık veya diğer nedenlerle çıkarılan öğrencilerin gördükleri öğrenim süresince Devletçe yapılan masraflar, ÖRNEK-2'deki giderleri kapsayacak biçimde maliyet hesaplaması yapılarak öğrencilere, velilerine ve kefalet senedindeki miktarı aşmamak üzere kefillerine tazminat olarak ödettirilir. şeklinde, 8nci maddesinde ise; Öğrencinin bağlı olduğu okul komutanlığınca ÖRNEK-2'ye uygun olarak hesaplanan tazminat tutarı öğrencinin okuldan ayrıldığı tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde ilgili Komutanlıklar tarafından Millî Savunma Bakanlığına gönderilir ve Genelkurmay Başkanlığına bilgi verilir. Tazminatın ödenmesi işlemleri 5401 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak yapılır. şeklinde hükümler yer almaktadır.
Belirtildiği üzere, 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu ve 5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkında Kanununda harp okullarından çıkarılan öğrencilerin lise diplomalarının öğrenim giderleri ile ilgili olarak Muhakemat Müdürlüğünce düzenlenen ödeme takvimine göre ilk taksidinin ödendiğine dair belgenin ibrazı halinde iade edileceğine dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda dava konusu işlem değerlendirildiğinde; Harp Okulları Yönetmeliğinin 64ncü maddesinde Sağlık durumu nedeniyle çıkarılanlar hariç olmak üzere diğer nedenlerle okuldan çıkarılanlara, Devlet tarafından kendileri için yapılan masraflar, faizleri ile birlikte ödetilir. şeklinde, aynı Yönetmeliğin 66 ncı maddesinde ise; Harp okullarından çıkan veya çıkarılan öğrenciye; tazmin edilecek masrafların ödenmesiyle ilgili olarak, muhakemat müdürlüğünden alacağı belgelerin düzenlenmesi üzerine lise diploması iade edilir ve ayrıca, Harp okulu eğitim öğretim döneminde alınan ders ve kredileri gösteren öğrenim belgesi (transkript) düzenlenerek verilir ve bu belgelerin birer fotokopisi dosyasında saklanır şeklinde düzenlemelerde bulunulduğu, keza 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu ve 5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkında Kanununda da harp okullarından çıkarılan öğrencilerin lise diplomalarının, öğrenim giderleri ile ilgili olarak Muhakemat Müdürlüğünce düzenlenen ödeme takvimine göre ilk taksidinin ödendiğine dair belgenin ibrazı halinde iade edileceğine dair herhangi bir hüküm bulunmadığından, davacının lise diplomasının iade edilmemesi yönünde tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Davacı
hakkında Lise Diplomasının iade edilmemesi yönünde tesis edilen İŞLEMİN İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy