(1076 S. K. m. 3)
Davacı vekili, 13.04.2005 tarihinde İstanbul 4.İdare Mahkemesinde 20.04.2005 tarihinde AYİMde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının Uluslararası Amerikan Üniversitesinin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinin Uluslararası İşletme Bölümünden 1998 yılında mezun olduğunu, YÖKün davacının lisansa eşdeğer öğrenim gördüğüne dair diploma denklik belgesini, 2547 sayılı yasanın 3 ve 7/p maddeleri gereğince, 05.10.1999 tarihinde verdiğini, davacının denklik belgesini vererek askerliğe başvurduğunu, 8 ay kısa dönem olarak askerliğini tamamlayarak, tezkere aldığını, YÖK Başkanlığının 23..03.2001 tarihli denklik belgesini iptal ettiğini, YÖKün işleminin iptali amacıyla açılan davada İdare Mahkemesinin davanın reddine dair kararının temyizi üzerine, Danıştay 8. Dairesinde dosyanın halen derdest olduğunu, YÖKün iptal kararının geriye doğru yürüyemeyeceğini, kazanılmış haklara dokunulmayacağının idari istikrar ilkelerinin sonucu olduğunu belirterek, yeniden askere sevk edilme işleminin iptaline ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, AYİM İkinci Dairesinin 27 Nisan 2005 gün ve Gensek No.: 2005/1087, Esas No.:2005/314 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesi sonucunda; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki Uluslararası Amerikan Üniversitesi İktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Uluslararası İşletme Bölümünden Eylül 1998de mezun olan davacının, 01.10.1999 tarihinde Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına denklik belgesi verilmesi için başvuruda bulunduğu, talebin reddi üzerine, kararın iptali amacıyla açtığı davada, Ankara 2.İdare Mahkemesinin 29.03.2002 tarih ve Esas No.:2001/1068, Karar No.:2002/462 sayılı iptal kararı uyarınca ve nihai karar kesinleşinceye kadar geçerli olmak üzere, ilgili adına Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 06.08.2002 tarih ve 29 sayılı kararı ile, mezuniyet geçici denklik belgesinin düzenlenmesine karar verildiği, buna istinaden yedeksubay aday adayı olarak askerlik kararı alınan davacının kısa dönem er olarak 31.01.2004 tarihinde askerlik hizmetini tamamlayarak terhis edildiği, Ankara 2. İdare Mahkemesinin, anılan kararının temyizi üzerine, Danıştay 8. Dairesinin 05.05.2003 tarih ve Esas No.:2002/3707, Karar No.:2003/1991 sayılı kararı ile, İdare Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verildiği, davacı vekilinin yaptığı karar düzeltme talebinin de Danıştay 8 nci Dairesinin 09.06.2004 tarih Esas No.:2003/5359, Karar No.:2004/2763 sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine Ankara 2 nci İdare Mahkemesinin 23.09.2004 tarih ve Esas No.:2004/2564, Karar No.:2004/1289 sayılı kararı ile denklik belgesi verilmemesi işleminin iptali isteminin reddine karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından temyiz edildiği, Yüksek Öğretim Genel Kurulunun 07.12.2004 tarihli kararı ile daha önceki 02.09.2002 tarihli ve 952 seri Nolu diploma denklik belgesinin iptal edilmesi üzerine, davalı Milli Savunma Bakanlığınca 1111 sayılı kararının 103 ncü maddesi gereğince, davacının askerlik kararının 15 ay hizmet yapmak üzere tekrar er olarak tadiline karar verilerek, kalan askerlik hizmetini tamamlamak üzere Malatya 2.Or. Kh.Grp.Mhf.Bl.K.lığına sevkinin 15.3.2005 tarihli yazı ile istenildiği, Ankara İkinci İdare Mahkemesinin 15.06.2006 gün ve Esas No.:2004/2564 sayılı yazısına göre, diploma denklik belgesi verilmemesi işleminin iptali isteminin reddine ilişkin anılan mahkeme kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.
1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanununun 3 ncü maddesi (b) bendinde, dört yıl ve daha fazla süreli fakülte, akademi, yüksekokul ve enstitüler ile Milli Eğitim Bakanlığınca bunların dengi olduğu kabul edilen yurtdışı öğrenim kurumu mezunu olup da Türk Silahlı Kuvvetleri sağlık yeteneği yönetmeliğine göre askerliğe elverişli olanlar arasından, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı kadar yedek subay adayının (c) ve (d) bendindeki esaslara göre ayrılacağı öngörülmüştür.
Madde metninden de anlaşılacağı gibi yedek subay adayı statüsünde askere alınacak yükümlülerin dört yıl ve daha fazla süreli fakülte, akademi, yüksek okul ve enstitüler ile Milli Eğitim Bakanlığınca bunların dengi olduğu kabul edilen yurtdışı bir yüksek öğrenim kurumundan mezun olmaları gerekmektedir.
Yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından alınmış diplomaların denkliğini tespit etme yetkisi, 2547 sayılı Kanunla Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına verilmiştir.
Asker Alma Sürekli Yönergesinin (MSY-70/1) 5 nci Bölüm 1 nci Kısım 3 ncü maddesi ile de, askerliklerine yedek subay aday adayı olarak karar alınacak yurtdışı yüksek öğrenim kurumu mezunu yükümlülerden, yurtdışında dört yıl ve daha fazla yüksek öğrenim gördüklerine dair Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığınca onaylı lisans denklik belgesi istenileceği öngörülmüştür.
Davacının, YÖKün denklik belgesine göre yedeksubay aday adayı olacak statüde ve kısa dönem er olarak askere sevk edilme işleminde hukuka aykırı bir yön yoktur. Yine YÖK Yönetim Kurulunca, davacının durumunun yeniden incelenmesi neticesinde, YÖKün denklik belgesinin iptali kararı üzerine, davacının 4 yıllık fakülte ya da yüksekokul mezunu statüsünde bulunmasına imkan yoktur. İhtilaf, YÖKün denklik belgesi üzerine işlem tesis edilmesini müteakip, denklik belgesinin yine YÖK tarafından iptali üzerine davacının lehine kazanılmış hak doğup doğmayacağı noktasında toplanmaktadır.
Doktrinde genel olarak kazanılmış hak, doğumu anında hukuka uygun olarak tamamlanmış ve böylece kişiye özgü, lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi nedenlere rağmen, hukuk düzenince korunması gereken hak olarak tanımlanmıştır. Ayrıca kazanılmış haklar hukuka uygun işlemler sonucunda doğarlar. Bazen, hukuka aykırı olsa da üzerinden belirli bir süre geçmesi, iyi niyetin korunması ve idari istikrar kaygılarıyla kişilerin lehine doğan hukuki durumların korunması gerekebilir, bunlar müesses durumlar olarak adlandırılır. (Doç.Dr.Yücel Oğurlu, İdare Hukukunda kazanılmış Haklara Saygı ve Haklı Beklentiler Sorunu, Ankara 2003, S.28, 33)
Davacının denklik belgesi verilmesine ilişkin talebinin reddi üzerine, idari yargıda açılan iptal davası neticesi, Ankara 2 nci İdari Mahkemesinin ilk kez verdiği işlemin iptaline dair kararının gereği olarak hukuk devleti ilkesine bağlı idare tarafından, karar kesinleşinceye kadar verilen geçici denklik belgesinin, davacı lehine kazanılmış hak sağlamayacağı dolayısıyla hukuken 4 yıllık fakülte ya da yüksekokul mezunu statüsünde bulunmayan davacı hakkında, davalı idarece yapılan, davacının askerlik kararının yedeksubay statüsünden çıkarılarak, 15 ay hizmet yapmak üzere er olarak tadil edilmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy