(1111 S. K. m. 35) (2547 S. K. Geç. m. 50)
Davacı, 18 Mayıs 2005 tarihinde Bandırma Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği ve 30 Mayıs 2005 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle; Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde görmekte olduğu yüksek lisans eğitimi sırasında, Enstitü Yönetim Kurulunca 2004 yılı Eylül ayında okulla ilişiğinin kesildiğini, müteakiben de 08 Aralık 2004 tarihinde sevk tehirinin iptal edildiğinin kendisine tebliğ olunduğunu, Nisan 2005 yedek subay celbinde sevkte tabi iken 5316 sayılı Kanunun 18 Mart 2005 tarihli resmi gazetede yayımı üzerine yeniden Enstitü Müdürlüğüne müracaat ederek öğrenci affından yararlanma talebinde bulunduğunu ve Nisan 2005 celbine katılamadığını, 5316 sayılı Kanunun 1 nci maddesi uyarınca askerlik şubesine yaptığı sevk tehiri talebinin reddedildiğini, bu işlemin hukuka aykırı olduğunu zira, davalı idarenin 5316 sayılı Kanundaki özel ve açık hükme rağmen tecil talebini reddettiğini, yasaların amacına uygun yorumlanması gerektiğini, eğitim hakkının engellendiğini belirterek, askerlik hizmetinin tecil edilmemesi işleminin iptaline, yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, AYİM İkinci Dairesinin 22 Haziran 2005 gün ve E.2005/462 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerden, Bilecik Askerlik Şubesi yükümlüsü olan 1971 doğumlu davacının, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Ana Bilim Dalında Yüksek Lisans eğitimine başlaması üzerine, askere sevkinin, 1111 sayılı Askerlik Kanununun 35/E maddesi uyarınca 33 yaşını doldurduğu 31 Aralık 2004 tarihine kadar ertelendiği, bilahare Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulunun Eylül 2004 tarihli kararı ile okulla ilişiğinin kesilmesi üzerine, Bursa Askerlik Dairesi Başkanlığınca 08 Aralık 2004 tarihinde sevk tehiri iptal edilerek Nisan 2005 yedek subay celbinde sevke tabi olduğunun davacıya tebliğ edildiği, bu arada kamu oyunda öğrenci affı olarak bilinen 5316 sayılı Yükseköğretim Kanununa Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanunun 18 Mart 2005 gün ve 25759 sayılı Resmi Gazetede yayımı üzerine davacının 28 Mart 2005 tarihinde bu kanun hükümlerinden yararlanma isteğini içeren dilekçesini Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne verdiği, başvurusu kabul edilen davacının 29 Mart 2005 tarihinde Bilecik Askerlik Şubesine müracaat ederek, 5316 sayılı Kanunun 1 nci maddesi uyarınca askerlik hizmetinin tecili talebinde bulunduğu, bu talebi kabul edilmeyen davacının, Nisan 2005 celbinde bakaya kaldığından bahisle savunması alındığı ve Bandırma Askerlik Şubesi Başkanlığınca kendisine sadece okula kayıt yaptırabilmesi için 12 Nisan 2005 tarihinde belge verilerek, Ağustos 2005 celbinde sevke tabi olduğu hususunun tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Anayasanın Vatan hizmeti başlıklı 72 nci maddesi ; Vatan hizmeti, her Türkün hakkı ve ödevidir. Bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir. hükmünü amirdir.
1111 sayılı Askerlik Kanunun 35/E maddesi Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt dışında staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar.... Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde, ilgili kurum amirinin teklifi üzerine... 33 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar sevk tehiri işlemi yapılabilir. hükmü amirdir.
5316 sayılı Yüksek Öğretim Kanuna Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanunun birinci maddesiyle eklenen Geçici 50 nci madde ile, yükümlülerin Af Kanunundan yararlanmak üzere Kanunun yürürlüğe girdiği 18.03.2005 tarihinden itibaren iki ay içinde kurumlarına müracaat etmeleri halinde,
a. Lisansüstü öğrenim görenlerden 29.06.2000 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar her ne sebeple olursa olsun kurumları ile ilişiği kesilen öğrencilere başarısız oldukları dersler ve yeterlilik sınavı için iki sınav hakkı,
b. Yüksek lisans öğrencileri için bir yıl tez hazırlama süresi,
c. Doktora öğrencileri için iki yıl tez hazırlama süresi,
ç. Doktora yeterlilik sınavına girmek için yabancı dil sınavında başarısız olanlara iki sınav hakkı,
d. Sanatta yeterlilik ve tıpta uzmanlık alanlarında başarısız olanlara, başarısız oldukları derslerden laboratuar ve uygulamalı derslere devam ve eksik rotasyonlarını tamamlamaları şartı ile iki sınav hakkı tanınacağı, hükmü getirilmiştir.
Yine, aynı Kanunun 1 nci maddesinin 6 ncı fıkrasında, müracaat süreleri içerisinde askerlik zamanı gelmiş olanların, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş haktan yararlandıkları takdirde tecilli sayılacakları; halen askerde olanların, terhislerini müteakip iki ay içinde müracaat etmeleri halinde bu kanundan yararlanabilecekleri belirtilmiştir.
5316 sayılı Yüksek Öğretim Kanuna Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanundan yararlanmak üzere Kanunun yürürlüğe girdiği 18.03.2005 tarihinden itibaren iki ay içerisinde yükseköğretim kurumlarına başvuran yükümlülerin, kurumlarından alacakları belgeler ile askerlik şubelerine müracaat etmeleri halinde, 1111 sayılı Askerlik Kanunun 35/E maddesi gereği 33 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere askere sevkleri askerlik şubelerince 31 Ekim 2005 tarihine kadar tehir edileceği, öğrenimlerine fiilen başladıklarında ise ilgili kurumlarınca Askeralma/Askerlik D.Bşk.lığına sevk tehiri teklifinde bulunulması halinde yükümlülerin, lisansüstü öğrenimlerine ilk kayıt yaptırdıkları tarihten önce yoklama kaçağı ve/veya bakaya durumunda olmamaları ve bu suçlardan ceza almamış olmaları halinde 33 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek şartıyla, yüksek lisans eğitimi yapanların 1 yıl askere sevklerinin tehir edilebileceği, MSB.nın 22.04.2005 gün ve MİY.:0916-99-05/ASAL D.Yd.Sb.Ş.Ert.Ks.(100) sayılı yazısı ile ilgili kurumlara bildirilmiş olup; halen bu uygulanmaya devam edilmektedir.
Dava konusu uyuşmazlık, 28 Mart 2005 tarihi itibariyle yeniden öğrencilik hakkı elde eden davacının, 1111 sayılı Askerlik Kanununun 35/E ve 5316 sayılı Kanunun 1 nci maddesi hükümleri çerçevesinde askerlik hizmetini tecil hakkını haiz olup olmadığı noktasındadır.
2547 sayılı Kanuna, 5316 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 50 nci maddenin altıncı fıkrasında; bu Kanun hükümlerine göre verilen hakları kullanan yükümlülerden askerlik süresi gelmiş olanların tecilli sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak, bu hükmü 1111 sayılı Askerlik Kanununun öğrencilik nedeniyle askerlik hizmetinin ertelenmesine dair 35/E maddesinden bağımsız düşünmek mümkün değildir. Zira, Geçici 50 nci maddede belirtilen tecil hakkından istifade için, 1111 sayılı Askerlik Kanununun 35/E maddesinde sayılan şartları haiz olmak bir ön koşuldur. Buna göre, öğrenci affından istifade ile yeniden öğrenci statüsüne girenlerin askere sevkleri, ancak 33 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla tecil edilebilecektir. Geçici 50 nci maddedeki tecil hükmünü, 1111 sayılı Askerlik Kanununun 35/E maddesi hükmündeki şartlar, dolayısıyla da yaş sınırlaması olmadığı şeklinde yorumlamak hukuken mümkün değildir. Kanunun koyucunun amacı bu olsaydı, askerlik görevini yapmakta olanlar dahi, askerlik hizmetlerinin bitmesi beklenmeksizin terhis edilerek okullarına dönebilirlerdi. Oysa ki, Geçici 50 nci maddenin 6 ncı fıkrasında, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerde olanların, terhislerinden itibaren 2 ay içinde müracaat edebilecekleri hüküm altına alınarak, bu kişilerin askerlik hizmetlerinin bitirilmesi amaçlanmıştır.
Bu açıklamalar ışığında, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne kayıt yaptırdığı 28 Mart 2005 tarihi itibariyle 33 yaşını doldurmuş bulunan davacının askerlik hizmetinin, 1111 sayılı Askerlik Kanununun 35/E maddesinin amir hükmü uyarınca tecil edilmemesi işleminin tüm unsurları itibariyle hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy