(926 S. K. m. 58, 67, 68) (4752 S. K. m. 29, 31) (1602 S. K. m. 71) (Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları Yönetmeliği m. 19) (Astsubay Meslek Yüksek Okulları Yönetmeliği m. 44, 61)
DAVANIN KONUSU: Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulundan çıkarılma işleminin iptali istemi
SAVUNMANIN ÖZETİ: 926 sayılı TSK Personel Kanunu'nun 58 nci maddesinin (b) bendinde; Astsubay Okullarına girişte aranacak niteliklerin, (f) bendinde astsubay öğrencilerinin ilişiklerinin kesilmesi ve ilişikleri kesilenler ile ilgili hususların yönetmelikte düzenleneceğinin, (d-6) bendinde ise, yönetmelikte tespit edilecek giriş koşullarına uymadıkları sonradan anlaşılanların öğrencilik niteliklerini kaybedeceklerinin hüküm altına alındığı, bu hükme istinaden çıkartılan TSK. Sınıf Okulları Yönetmeliğinin 19 ncu maddesinde okuldan çıkarılma nedenlerinin düzenlenmiş olup, bu maddenin 1 nci fıkrasının 2-B bendinin 4 numaralı alt bendinde güvenlik soruşturması olumsuz çıkanların okuldan çıkarılacaklarının öngörüldüğü, aynı Yönetmeliğin okuldan çıkarılmayı düzenleyen 61 nci maddesinin (b2) bendinde ise, Astsubay Meslek Yüksek Okullarına giriş koşullarını taşımadıkları öğrenimleri sırasında anlaşılanlar ile öğrenimleri süresince bu koşulları kaybedenlerin okuldan çıkarılacağının düzenlendiği, Silahlı Kuvvetlere alınacak askeri öğrenciler hakkında yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarının ise, Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinde düzenlendiği anılan Yönergenin 3 üncü bölüm, 1 nci kısım, 9/d maddesinden anlaşılacağı üzere, Silahlı Kuvvetlerde mevcut, muhtelif okullara alınacak öğrenciler hakkında yaptırılacak güvenlik soruşturmasının, salt öğrencinin kendisini ilgilendirecek şekilde olmayıp anne, baba ve kardeşlerini kapsayacak şekilde yaptırıldığı, mevzuatta öngörülen sakıncalı hallerden birine, kendisinin ya da anne, baba ve kardeşlerinden birisinin sahip bulunması halinde, bu olumsuz durumun öğrencinin eğitime devam etmesine engel bir husus teşkil ettiği, bu hükümler uyarınca davacının kendisi, anne, baba ve kardeşleri hakkında MİT, İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığı tarafından yapılan resmi gizli güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması üzerine okulundan ilişiğinin kesildiği, ileride Silahlı Kuvvetlerde bilfiil görev alacak personelin, her türlü ve ideolojik akımlardan uzak, görev alacakları bölgelerde kendileri ve yakınları hakkında geçmişleri ile de ilgili olsa söylenti çıkarılamayacak kişilerden seçilmesi ve kendilerini etkileyebilecek yakın aile çevresinde Yönetmelik ve Yönerge de belirtilen askeri öğrenci olmayı engelleyen sakıncalı halleri görülenlerin Silahlı Kuvvetlere kabul edilmemesinin mevzuata ve kamu yararına uygun düştüğü, böyle bir araştırmanın Silahlı Kuvvetlerin üstlendiği milli savunma kamu hizmetinin en iyi şekilde yerine getirilebilmesinin bir gereği olduğu, bu suretle tesis edilen işlemin tüm yönleriyle hukuka uygun olduğu belirtilerek yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi yönünde savunma yapılmıştır.
BAŞSAVCILIĞIN DÜŞÜNCESİ: Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesi hükümleri çerçevesinde; davacının kendisi, annesi babası ve kardeşleri hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda, anılan kişiler yönünden davacının askeri öğrenciliğine engel hal oluşturabilecek herhangi bir sakıncalı durumun tespit edilmediği, güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine yol açan durumun ise hali hazırda somut nitelik kazanmadığı belirtilerek, davacının asken okuldan çıkarılması işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesince, davacının istemi üzerine 26 Ocak 2005 Çarşamba günü saat 9.30'da davacı Erkan ERDEM, vekili Av. F. Mehmet YOĞURTÇU, davalı idareyi temsilen Av. Nurdanur ESER ve AYİM Savcısı Hak.Bnb.Yasin TEKAKÇAnın iştirakleriyle açık duruşma yapılıp, Raportör Hv. Hak. Yzb. Murat YAMAN'ın açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra; gereği düşünüldü:
Davacı vekili, 03 Ağustos 2004 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulunda öğrenimine başlayan davacının, 22 Temmuz 2004 tarihinde güvenlik soruşturmasının olumsuz çıktığı gerekçesiyle okuldan çıkarıldığını, davacının babasının emeldi memur, annesinin ev hanımı, ablasının GATAda hemşire, abisi Ali ERDEM'in Tunceli İl Jandarma Komutanlığında Jandarma Yüzbaşı, diğer abisi Mesut ERDEMin Genel Kurmay Başkanlığı Muhabere ve Bilgi Sistemleri Destek Komutanlığı emrinde Mühendis Üsteğmen olduğunu, hiçbirinin sakınca doğuracak bir durumunun bulunmadığını belirterek, öncelikle yürütmenin durdurulmasına ve okuldan çıkarılma işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, AYİM İkinci Dairesinin, 23 Eylül 2004 gün ve E. 2004/652 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Dava dosyası ile idare tarafından gizli gizlilik derecesiyle gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacının, 2003-2004 Eğitim-öğretim yılında Ankara-Seytepe Jandarma Okullar Komutanlığı, Jandarma Astsubay Temel Kurs Öğrenci Tabur Komutanlığı emrinde J. Astsubay öğrencisi olarak eğitim ve öğretime başladığı, hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması sonucunda; Silahlı Kuvvetler İstihbarat Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinin 3 ncü bolüm, 1 nci kısım 9/d maddesine göre askeri öğrenci olması mümkün görülmediğinden 22 Temmuz 2004 tarihinde okuldan ilişiğinin kesildiği, bunun üzerine davacının Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulundan çıkarılma işleminin iptali istemiyle iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 67 nci maddesinde, astsubay kaynaklarının; a) Astsubay meslek yüksek okulları, b) Fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulları olduğu belirtilmiş, aynı Kanunun 68 nci maddesi 2 nci fıkrası (b) bendinde; Astsubay okullarına girişte aranacak nitelikler, okulların öğrenim, eğitim süre ve şekilleri, öğrencilerin azami öğrenim süresiyle görev ve sorumlulukları ve ilgili diğer hususların yönetmelikle düzenleneceği hükmü öngörülmüştür. Yine aynı Kanunun 68 nci maddesi 2 nci fıkrası (d) bendinde; öğrencilik niteliğini kaybettiren haller sayılmış, sayılan haller arasında Yönetmelikte tespit edilecek esaslar dahilinde askeri öğrencilik niteliklerini kaydettiklerine dair disiplin kurullarınca haklarında karar verilenler ile Yönetmelikte tespit edilecek giriş koşullarına uymadıkları sonradan anlaşılanlar da belirtilmiştir. Maddenin 2 nci fıkrası (e) bendinde; bu maddenin (d) bendi gereğince öğrencilik niteliğini kaybedenlerin ilişiklerinin kesileceği, (f) bendinde ise, astsubay okulu öğrencilerinin ilişiklerinin kesilmesi ve ilişikleri kesilenler ile ilgili diğer hususların yönetmelikle düzenleneceği hükümleri yer almıştır.
4752 sayılı Astsubay Meslek Yüksek Okulları Kanununun Kaynak ve giriş şartları başlıklı 29 uncu maddesi 3 ncü fıkrasında, astsubay meslek yüksek okullarına giriş koşulları, yabancı ülke öğrencilerinin seçimiyle ilgili esaslar ve kayıt kabul şartları ile ilgili hususların yönetmelikle düzenleneceği, Disiplin ve okuldan çıkarılma başlıklı 31 nci madde 2 nci fıkrasında, astsubay meslek yüksek okullarında öğrenim gören öğrencilerin okuldan çıkarılmalarını gerektiren hallerin sayıldığı, bu hallerden olmak üzere maddenin (f) bendinde Giriş koşullarını taşımadıkları öğrenim sırasında anlaşılanlar veya öğrenim süresi içinde bu niteliklerini kaybedenler. hükmüne yer verildiği anlaşılmaktadır.
Bahsedilen yasa hükümlerine istinaden çıkarılan Astsubay Meslek Okulları Yönetmeliğinin 44 ncü maddesi, (c) bendi, 5 numaralı alt bendinde; yapılacak arşiv araştırması ve resmi güvenlik soruşturması sonucunda şüpheli ya da sakıncalı hallerin bulunmaması giriş koşullarından birisi olarak düzenlenmiştir.
Aynı yönetmeliğin 61 nci madde, (b) bendi, 2 numaralı alt bendinde, astsubay meslek yüksek okullarına giriş koşullarını taşımadıkları öğrenim sırasında anlaşılanlar ile öğrenimleri süresince bu koşulları kaybedenlerin okuldan çıkarılacağı öngörülmüştür.
Silahlı Kuvvetlere alınacak askeri öğrenciler hakkında yapılacak güvenlik soruşturmasının esasları ise Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinde (MY 114-1(B)) düzenlenmiştir.
Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinin 3 ncü Bölüm 1 nci Kısım 8/d-2 maddesinde; öğrencinin kendisi, annesi, babası veya kardeşlerinden herhangi birisi hakkında, devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini sağlamak veya dil, ırk, din ve mezhep ayrımı yaratmak veya sair herhangi bir yoldan bu kavram ve görüşlere dayanan bir devlet düzeni kurmak, bu tür faaliyetlerde bulunan yerli veya yabancı dernek, grup, kulüp, teşkilat ve benzeri teşekküllerden herhangi birine üye olmak veya bunlarla sıkı işbirliği içinde bulunmak, desteklemek veya bunların sempatizanı olmak gibi faaliyetleri nedeniyle MİT Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Mahalli Emniyet Müdürlükleri ve İl Jandarma Alay Komutanlıklarından herhangi biri tarafından bilgi verilmişse denilerek sayılan sakıncalı hallerin askeri öğrenci olmaya engel teşkil edeceği belirtilmiştir.
İdare hukukunda kişilerin suç teşkil etsin etmesin bazı davranışları kamu görevlerinin dağıtımında önem kazanmaktadır. İdari normlar çerçevesinde, bünyesine alacağı ve barındırdığı kişiler de farklı özellikler arayan Silahlı Kuvvetlere öğrenci olarak alınacakların, sadece kendilerinin değil, yakın çevrelerinin de araştırılması Silahlı Kuvvetlerin üstlendiği seçkin kamu hizmetinin bir gereğidir. Silahlı Kuvvetler bünyesinde bilfiil görev alacak personelin kanun ve nizamlara uyan her türlü siyasi ve ideolojik akımlardan uzak, görev alacakları bölgelerde kendileri ve yakınları hakkında geçmişleri ile ilgili de olsa söylenti çıkarılmayacak kişilerden seçilmesi, kendisinin veya kendisini etkileyebilecek yakın yönetmelik ve Yönergelerde belirtilen askeri öğrenci olmayı engelleyen sakıncalı halleri görülenlerin Silahlı Kuvvetlerden çıkarılmaları mevzuat ve kamu yararına uygun düşmektedir.
Davacı hakkında güvenlik soruşturmasının menfi sonuçlandığı kabul edilerek TSK. İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinin 3 ncü Bolüm 9/d maddesi kapsamında okulla ilişiği kesilmiş ise de, Gizli gizlilik derecesiyle gönderilen ve idarece menfi kabul edilen bilgi ve belgelerin. K.K.K.lığı ve Genelkurmay Başkanlığınca teyit edilmediği dikkate alınarak davacının okuldan çıkarılması sonucunu doğuran nitelikte yeterli bilgi ve belgeler olmadığı değerlendirilerek okuldan çıkarılma işleminin, sebep ve amaç yönünden mevzuata ve hukuka aykırı bulunduğu kanaatine varılarak, işlemin iptaline karar verilmesi sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,
1. Davacı Erkcan ERDEM'in, Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulundan çıkarılması İŞLEMİNİN İPTALİNE,
2. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davalı idareye YÜKLETİLMESİNE, ancak 482 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
3. Davacı tarafından peşin yatırılan 52,50 YTL (ELLİİKİ YENİ TÜRK LİRASI ELLİ YENİ KURUŞ) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
4. Davacı tararından peşin yatırılan ve sarf edilen 27,00 YTL. (YİRMİYEDİ YENİ TÜRK LİRASI) posta giderinin davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5. Dava duruşmalı görüldüğünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 800,00 YTL. (SEKİZYÜZ YENİ TÜRK LİRASI) maktu avukatlık ücretinin DAVALI İDAREDEN ALINARAK, DAVACIYA VERİLMESİNE,
6. Davalı idarece Gizli gizlilik derecesiyle gönderilen bilgi ve belgelerin aynı gizlilik derecesiyle İADESİNE,
02 MART 2005 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy