(926 S. K. m. 12) (4566 S. K. m. 37, 38, 41) (Harp Okulları Yönetmeliği m. 46, 62)
Davacı, 28.08.2006 tarihinde Sivas İdare Mahkemesinde, 01.09.2006 tarihinde de AYİMde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Deniz Harp Okulu 3 ncü sınıf öğrencisi iken her ne kadar başarısızlıktan dolayı ilişiği kesilmiş ise de 06.04.2005 tarihinde GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri Servisinden 2 ay, 01.07.2005 tarihinde de 3 ay hava değişimi verildiğini ve 2005-2006 öğretim yılı başından itibaren iki ayda bir kontrol verildiğini, kontrollerine periyodik olarak devam etmesine rağmen iyileşemediğini, son olarak 28.06.2006 tarihinde GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri servisine sevk edildiğini, heyete girebilmesi için 04.07.2006 tarihine randevu verildiğini, muayene ve tetkikler sonunda hakkında 19.07.2006 tarihinde Askeri Öğrenci Olamaz raporu verilmesine rağmen sağlık nedeniyle ilişiği kesilmesi gerekirken başarısızlıktan dolayı ilişiğinin kesildiğini, tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığını belirterek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası ve davacının şahsi dosyasının incelenmesinden; Deniz Harp Okulu 3 ncü sınıf öğrencisi iken davacının, 2005-2006 eğitim ve öğretim yılında akademik yönden başarısız olarak sınıfta kaldığı, daha önce Harp-1 (akademik başarısızlık) ve Harp-3 (sağlık)te de sınıfta kalmış olması nedeniyle Deniz Harp Okul K.lığı Yüksek Disiplin Kurulunun 27.06.2006 tarihli kararı ile akademik başarısızlık nedeniyle okulla ilişiğinin kesilmesine karar verildiği ve bu kararın 18.07.2006 tarihinde Deniz Kuvvetleri Komutanı tarafından onaylanarak kesinleştiği, bu arada davacının rahatsızlığı nedeni ile hakkında düzenlenen GATA Haydarpaşa Eğt.Hst.Sağlık Kurulunun 06.04.2005 gün ve 3935 sayılı raporu ile Borderline Kişilikte Kısa Psikotik Bozukluk tanısı ile SMKlı 2 ay hava değişimi verildiği, hava değişimi bitiminde yine aynı Hastane Sağlık Kurulunun 01.07.2005 gün ve 7704 sayılı raporu ile Borderline Kişilikte Kısmi Remisyonda Psikotik Bozukluk tanısı ile SMKlı 3 ay hava değişimi verildiği, hava değişimi bitiminde müracaat ettiği GATA.Haydarpaşa Eğt.Hst.Sağlık Kurulunun 10.10.2005 gün ve 826 sayılı raporu ile Tek Hecme Halinde Geçirilmiş Psikotik Bozukluk tanısı ile Askerliğe Öğrenciliğe Devam Eder. 2 ayda bir psikiyatrik kontrolü uygundur. kararı verildiği, en son müracaat ettiği GATA Haydarpaşa Eğt.Hst.Sağlık Kurulunun 19.07.2006 gün ve 519 sayılı raporu ile Myopi + Astigmatizma + Emosyonel olarak durağan olmayan kişilik bozukluğu tanısı ile 7/A F-2, 15/D F-1 Askeri Öğrenci Olamaz kararı verildiği, aynı Hastanenin 24.11.2006 gün ve 149 no.lu zeyil raporu ile 19.07.2006 gün ve 519 no.lu rapordaki Myopi + Astigmatizma + Emosyonel olarak durağan olmayan kişilik bozukluğu tanısı ile 7/A F-2, 15/D F-1 Askeri Öğrenci Olamaz kararının sehven verildiği belirtilerek Myopi + Astigmatizma + Bordorline Kişilik Bozukluğu 7/A F-2, 15/D F-2 Askeri Öğrenci Olamaz olarak düzeltildiği, davacı tarafından sağlık nedeniyle ilişiği kesilmesi gerekirken başarısızlık nedeniyle okulla ilişiğinin kesilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek tesis edilen Deniz Harp Okulundan çıkarılma işleminin iptali talebiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Konu ile ilgili yasal mevzuat incelendiğinde;
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 12 nci maddesi; Harb okullarının kuruluşu, işleyişi ve bu okullara giriş şartları, yetiştirilme usulleri ve diğer hususlar özel kanuna göre yürütülür. ... hükmüne,
4566 sayılı Harp Okulları Kanununun 37 nci maddesi;
Harp okullarındaki eğitim ve öğretim parasız yatılı olarak yapılır. Öğrencilerin yönetmelikte tespit edilecek ihtiyaçları Devletçe karşılanır. Harp okullarındaki yükseköğretim, bu Kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir:
a) Harp okullarında lisans eğitimi ve öğretim süresi dört yıldır. Ancak, ihtiyaç halinde, ilgili kuvvet komutanlığının teklifi ve Genelkurmay Başkanlığının onayı ile, harp okullarında bir yıl süreli hazırlık sınıfı açılabilir. Harp okulu öğrencileri hazırlık sınıfını bir yılda ve lisans eğitim ve öğrenimini ise sağlık nedenleri hariç beş yılda, sağlık nedenleri dahil azami altı yılda tamamlamak zorundadırlar. Harp okullarında öğrenciler askeri eğitim, beden eğitimi gibi tatbiki dersler dahil bütün derslere devam etmek zorundadır. Öğrencilerin hangi şartlarda o eğitim ve öğretim yılını kaybetmiş sayılacakları yönetmelikte belirtilir. Savaş ve olağanüstü hallerde Genelkurmay Başkanlığınca eğitim ve öğretime ara verilebilir veya eğitim ve öğretimin süresi kısaltılabilir. Eksik öğretim görenlere daha sonra uygulanacak eğitimin ilke ve esasları Genelkurmay Başkanlığınca belirlenir.
b) Harp okullarındaki sınav, değerlendirme ve sınıf geçme esasları çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.
c) Harp okullarının kuruluş yapısına ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen lisans diplomaları ile ilgili esaslar, yönetmelikte gösterilir.
d) Harp okullarından mezun olanlar, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine göre muvazzaf teğmen nasbedilirler. hükmüne,
4566 sayılı Kanunun 38 nci maddesi;
Harp okullarına alınan her öğrenciye disiplin notu verilir. Hangi cezalar için disiplin notundan ne miktarda düşüleceği yönetmelikte belirtilir.
Harp okullarında eğitim ve öğrenim gören öğrenciler aşağıdaki hallerde okuldan çıkarılırlar;
a) Bu Kanun hükümlerine göre çıkarılacak yönetmelik gereğince her öğrenciye verilen disiplin notunu kaybedenler,
b) Yönetmelikte belirtilecek esaslar dahilinde, öğrenci niteliğini kaybettiklerine dair yüksek disiplin kurulunca haklarında karar verilenler,
c) Bu Kanunun 37 nci maddesinin (a) bendinde belirtilen süreler içerisinde eğitim ve öğrenimlerini tamamlayamayanlar,
d) Mahkeme kararı ile öğrencilik hukukunu kaybedenler,
e) Sağlık kurullarınca verilecek raporlara dayalı olarak sağlık durumları bakımından harp okulu öğrenimine devam imkânı kalmayanlar,
f) Giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları öğrenim sırasında anlaşılanlar veya öğrenim süresi içinde bu nitelikleri değişenler.
Sağlık durumu nedeniyle okuldan çıkarılanlar hariç, diğer nedenler ile çıkarılanlara, kendileri için Devlet tarafından yapılan masraflar faizleri ile birlikte ödettirilir.
Harp okullarında okuyan öğrencilerden, bu maddede belirtilen nedenlerle okuldan çıkarılanlar ile 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun 115 inci maddesi gereğince kendi isteğiyle okuldan çıkarılar, hiçbir şekilde başka askeri yükseköğretim kurumlarına alınmazlar ve Türk Silâhlı Kuvvetlerinde istihdam edilemezler. 21.6.1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 16.6.1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu hükümleri saklıdır. Bu öğrencilerin kimlikleri bütün askeri yükseköğretim kurumlarına emniyet makamlarına ve ilgili askerlik şubelerine, alınan çıkarma kararı ile birlikte bildirilir. hükmüne,
4566 sayılı Kanunun 41 nci maddesi;
Bu Kanunda esasları belirtilen ve aşağıda yazılı diğer hususlar, Millî Savunma Bakanlığınca altı ay içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
a) Çalışma esasları, günlük çalışma saatleri ve haftalık ders yükü, öğretim üyelerinin yaptıkları ve yaptırdıkları uygulama, yönettikleri seminer ve lisansüstü çalışmalarının ne ölçüde ders yükünden sayılacağı ve ek ders ile ilgili hususlar,
b) Ders kitaplarının ve teksirlerinin bastırılmasında uygulanacak esaslar ve telif hakları ile ilgili hususlar,
c) Yapılacak bilimsel ve teknik araştırma, inceleme ve yayınlarla ilgili usul ve esaslar,
d) Harp okullarına giriş koşulları ve kayıt kabul şartları ile ilgili hususlar,
e) Enstitülere öğrenci seçimi, lisansüstü eğitim ve öğretimin şekli, süresi, programları ile ilgili hususlar,
f) Öğrencilerin hangi şartlarda o eğitim ve öğretim yılını kaybetmiş sayılacaklarına ilişkin esaslar,
g) Harp okullarındaki sınav, değerlendirme ve sınıf geçme esasları ve harp okullarının kuruluş yapısına ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilecek lisans diplomaları ile ilgili esaslar,
h) Harp okullarının da savaş ve olağanüstü hallerde lisans ve lisans üstü eğitim ve öğretime ara verilmesine, kısaltılmasına, aday öğrencilerin eksik öğrenimlerini tamamlamalarına ve bu durumda verilecek olan diplomalara ilişkin hususlar,
ı) Harp okullarının Genelkurmay Başkanlığı ve ilgili kuvvet komutanlıklarınca denetlenmesine ilişkin usul ve esaslar,
j) Yabancı öğrencilerin eğitim ve öğretimlerinde uygulanacak usul ve esaslar,
k) Disiplin esasları ile öğrencilerin disiplin, başarısızlık, sağlık ve diğer nedenlerle okuldan çıkmasında veya çıkarılmasında uygulanacak usul ve esaslar,
l) Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer hususlar. hükmüne amirdir.
Harp Okulları Yönetmeliğinin ise 46 ncı maddesi Eğitim ve Öğretimin Süresi ve Şekli başlıklı (a) fıkrası; Harp okullarında lisans eğitim ve öğretim süresi dört yıldır. Ancak, ihtiyaç hâlinde, ilgili kuvvet komutanlığının teklifi ve Genelkurmay Başkanlığının onayı ile harp okullarında, bir yıl süreli hazırlık sınıfı açılabilir. Harp okulu öğrencileri; açıldığı takdirde hazırlık sınıfını bir yılda, lisans eğitim ve öğrenimini ise sağlık nedenleri hariç olmak üzere beş yılda, sağlık nedenleri dahil olmak üzere azamî altı yılda tamamlamak zorundadırlar. Savaş veya olağanüstü hallerde, Genelkurmay Başkanlığınca eğitim ve öğretime ara verilebilir veya eğitim ve öğretim süresi kısaltılabilir. Eksik öğretim görenlere daha sonra uygulanacak ilke ve esaslar Genelkurmay Başkanlığınca belirlenir. hükmüne,
Aynı Yönetmeliğin Mahkeme Kararı, Sağlık ve Başarısızlık Nedeniyle Okuldan Çıkarılma başlıklı 62 nci maddesi de;
a) Askerî Ceza Kanunu, Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği ile diğer ilgili mevzuatta belirtilen eylemlerinden dolayı askerî öğrencilik hukukunu kaybedenler,
b) Sağlık nedeniyle çıkarılma: Sağlık nedeni ile iki yıldan fazla devre kaybedenler ile sağlık kurulunca verilecek raporlara dayanılarak sağlık durumları bakımından Harp okulu öğrenimine devam olanağı kalmayanların, Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulu kararı ile okulla ilişkileri kesilir.
c) Başarısızlık nedeniyle çıkarılma: Eğitim öğretimlerini sağlık nedenleri dışında 5 yıllık, sağlık nedenleri dahil toplam 6 yıllık süre içinde tamamlayamayanların veya bu sürelerde tamamlayamayacağı kesinleşenlerin eğitim ve öğretim yüksek kurulu kararıyla okulla ilişkileri kesilir. Eğitim ve öğretim yüksek kurulunun bu konudaki kararı, ilgili Kuvvet komutanının onayı ile kesinleşir. hükmüne amirdir.
Davalı idarece, davacının 2005-2006 eğitim ve öğretim yılında akademik yönden başarısız olarak sınıfta kalmış olması, daha önce Harp-1 (akademik başarısızlık) ve Harp-3 (sağlık)te de sınıfta kalmış olması nedeniyle Deniz Harp Okul K.lığı Yüksek Disiplin Kurulunun 27.06.2006 tarihli kararı ile akademik başarısızlık nedeniyle okulla ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi ve bu kararın 18.07.2006 tarihinde Deniz Kuvvetleri Komutanı tarafından onaylanarak kesinleşmesi üzerine başarısızlık nedeniyle okulla ilişiğinin kesilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda da açıklandığı üzere davacının okuldan çıkarılma işleminin sebebinin akademik başarısızlık olduğu, idarenin bağlı yetkisi gereği davacının akademik başarısızlığı karşısında başka türlü bir işlem tesis etmenin mümkün olmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacının şahsi dosyasının incelenmesinden 28.03.2005 tarihinde Dz.Harp Okulu atış poligonunda atış yapılacağı sırada intihar etme eğilimi göstermesi ile başlayan psikolojik rahatsızlığı nedeniyle önce GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri servisine sevk edildiği, burada yapılan muayene ve tedavi sonunda 06.04.2005 tarih ve 3935 sayılı sağlık kurulu ile Borderline kişilikte kısa psikotik bozukluk tanısı konularak SMK.lı olarak 2 ay hava değişimi kararı verildiği, hava değişimi sonunda sevkedildiği yine aynı hastanede yapılan muayenesi sonunda 01.07.2005 tarih ve 7704 sayılı sağlık kurulu raporu ile bu kez Borderline kişilikte kısmi remisyonda psikotik bozukluk tanısı ile SMKlı 3 ay hava değişimi kararı verildiği, hava değişimi sonunda tekrar aynı hastaneye sevki ile yapılan muayenesi sonunda 10.10.2005 tarih ve 826 sayılı sağlık kurulu raporu ile bu kez Tek hecme halinde geçirilmiş psikotik bozukluk tanısı konularak Askeri öğrenciliği devam eder, 2 ayda bir psikiyatrik kontrolü uygundur kararı verildiği, bilahare 27 Haziran 2006 tarihinde Deniz Harp Okulu Komutanlığı Revirinden sevkedildiği GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri servisinde yapılan muayenesi sonunda 19 Temmuz 2006 tarih ve 519 sayılı sağlık kurulu raporu ile Miyopi + Astigmatizma + Borderline Kişilik Bozukluğu tanısı konularak 7/A F-2, 15/D F-2 Askeri öğrenci olamaz kararı verildiği, davacının 18 Temmuz 2006 tarihinde akademik başarısızlık nedeni ile askeri öğrenciliği yitirmiş olması nedeniyle verilen bu rapora herhangi bir işlem yapılmadığı anlaşılmıştır.
Davacının hakkında okuldan çıkarılma işleminin tesis edilmesi gerektiği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf yoktur. İhtilaf konusu çıkarma işleminin sebebinin akademik başarısızlık mı? yoksa sağlık nedeni mi? olacağı noktasındadır.
Bu hale nazaran idare tarafından takip ve kontrolü yapılan davacının intihara meyletme, sosyal çevreden uzaklaşma, verimli olamama gibi yansımaları olan psikolojik rahatsızlığı olduğu bilinmesine rağmen sağlık işlemleri sonucu beklenmeden, akademik başarısızlık nedeniyle tesis edilen çıkarılma işleminin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının Deniz Harp Okulundan sağlık nedeni ile çıkarılma işlemi tesis edilmesi gerekirken akademik başarısızlık nedeni ile tesis edilen çıkarılma işleminin işlemin İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy