(926 S. K. m. 115) (4566 S. K. m. 41) (Harp Okulları Yönetmeliği m. 43, 63)
Davacı vekili, 19.10.2006 tarihinde AYİM kaydına giren dava dilekçesinde ve 27.12.2006 tarihinde kayıtlara giren cevaba cevap dilekçesinde özetle; davacının 2002-2003 eğitim-öğretim döneminde yapılan Askeri Liseye giriş sınavını kazanarak Hava Harp Okulu namına öğrenim görmek üzere Maltepe Askeri Lisesine kaydolduğunu, hazırlık sınıfı dahil 4 yıllık öğrenimini başarıyla tamamlamak suretiyle Haziran 2006 tarihinde Hava Harp Okulu öğrenci adayı olarak mezun olduğunu,14.07.2006-16.07.2006 tarihleri arasında katıldığı Öğrenci Seçme Uçuş (ÖSÜ) Kampındaki Komutanlarının telkin ve tavsiyeleri üzerine istekle ayrılarak Kara Harp Okulu öğrenimine devam etmek için müracaat ettiğini, bunun üzerine 15.07.2006 tarihinde ÖSÜ kampından ilişiğinin kesildiğini, Hava Harp Okulu Öğrenci Seçim Yönergesi'nin Hava Harp Okulu Öğrenci Seçim Faaliyetleri ile Uygulanacak Seçim Aşamalarının Açıklanması başlıklı 3 üncü Bölüm 4 üncü maddesinin (i) fıkrasının 22 nci bendinde, ÖSU eğitiminden kendi isteği ile ayrılan askeri lise kaynaklı aday öğrencilerin hangi kuvvete ait askeri lisede okumuş ise o kuvvetin Harp Okulu komutanlıkları emrine katılmak üzere tertip edileceklerinin düzenlendiğini, ayrıca sağlık nedeniyle Hava Harp Okuluna devam edememe halinde Kara Harp Okuluna gönderileceğinden dolayı hak talep edilmeyeceğine dair taahhütnamenin velisinden alındığını, Kara Harp Okuluna alınmama gerekçesi olarak gösterilen KKK. lığı ile Hv. KK. lığı arasında mevzuata aykırı olarak yapılan 30.05.2006 tarihli Protokolün iptali gerektiğini, protokolün hukuka uygun olduğu düşünülse dahi 2005-2006 eğitim-öğretim yılından sonra Hava Harp Okulu namına öğrenim görmek üzere alınan öğrencilere uygulanması gerektiğini, davacının 06.08.2006 tarihinde ÖSU kampına yeniden çağrıldığını, buna istinaden 06.08.2006-14.08.2006 tarihleri arasında ikinci defa kampa katıldığını, ancak yine kampta görevli personelin ısrarlı telkinleri üzerine diğer askeri lise kaynaklı 60 öğrenci ile birlikte istekle askeri öğrencilikten ayrılma dilekçesi vermek zorunda bırakıldığını, 18.08.2006 tarihinde ÖSU kampından ikinci defa ilişiğinin kesildiğini, söz konusu ayrılma dilekçesindeki beyan ve ifadelerin serbest ve gerçek iradelerini yansıtmadığını, ÖSÜ kampından ayrılarak Kara Harp Okuluna devam etmek üzere dilekçe verdikten sonra Kara Harp Okuluna kaydının yapılması gerektiği halde kayıt yapılmaması işlemi ile bu işleme esas alınan protokolün hukuka aykırı olduğunu belirterek söz konusu protokolün ve davacının Kara Harp Okuluna alınmaması işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, AYİM 2.D.nin 29.11.2006 gün ve 2006/3338-1242 Gensek-Esas nolu kararı ile reddedilmiştir.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden; davacının 2002-2006 yılları arasında Maltepe Askeri Lisesinde Hv.K.K.lığı adına okuyarak, 2006 yılında mezun olduğu, Hv.K.K.lığı tarafından yapılan uçucu sağlık muayenesini kazandığı ve 14 Temmuz 2006 tarihinde Öğrenci Seçme Uçuşu (ÖSU) kampına katıldığı, ancak, 15 Temmuz 2006 tarihinde ÖSU kampından kendi isteği ile ayrıldığı, davacı ile benzer durumdaki öğrenci velilerinin müracaatları üzerine, ÖSU kampından kendi isteği ile ayrılan öğrencilerin 06 Ağustos 2006 tarihinde tekrar ÖSU kampına katılabileceği hususunun diğer öğrencilerle birlikte davacıya da bildirildiği, bunun üzerine davacının kampa katıldığı, ancak 14 Ağustos 2006 tarihinde ikinci kez kendi isteği ile ÖSU kampından ayrıldığı,davacının Kara Harp Okulu K.lığına 18.08.2006 tarihinde müracaat ederek Kara Harp Okuluna kaydının yapılması isteminde bulunduğu, Kara Harp Okulu K.lığının 01.09.2006 tarihli cevabi yazısı ile söz konusu talebin Hava Harp Okulu Öğrenci Aday Adayı olarak KKK.lığına Bağlı Askeri Liselerde Okuyacak Öğrencilere İlişkin Protokol çerçevesinde değerlendirildiğinin bildirilmesi üzerine süresinde olmak üzere AYİMde bu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır.
4566 sayılı Harp Okulları Kanununun 41 inci maddesi gereğince çıkarılan Harp Okulları Yönetmeliğinin 43 üncü maddesi; Harp Okullarının esas öğrenci kaynağı, askerî liselerdir. Ancak, ihtiyaç hâlinde Harp Okullarının programı ve amaçları doğrultusunda her yıl ilgili kuvvet komutanlıklarınca belirlenen ve Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan sivil liselerden bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan öğrenciler de Harp Okullarına alınabilir. İlgili Kuvvet Komutanlığınca ihtiyaç duyulması hâlinde, Askerî Liselerden mezun olan öğrencilere, sınav veya benzeri seçme usulleri uygulanabilir. hükmüne,
Aynı Yönetmeliğinin 63 üncü maddesi de; Öğrenciler; 27 Temmuz 1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun 115 inci maddesi uyarınca Harp okullarına giriş tarihlerinden, intibak eğitimi başlangıcından itibaren birinci eğitim öğretim yılı sonuna kadar olan sürede Devletçe yapılan masrafları ve kanunî faizlerini ödemeleri kaydıyla başka bir şart aranmaksızın okuldan çıkabilirler. Bu dönem içerisinde 18 yaşını tamamlayan öğrenciler kendi müracaatları ile, tamamlamayan öğrenciler ise velilerinin muvafakati ile okuldan çıkabilirler. Bu süreyi geçirdikten sonra öğrenciler, yapılan masrafları ve kanunî faizlerini ödeseler de okuldan çıkamazlar. hükmüne amirdir.
926 sayılı TSK Personel Kanununun 115 inci maddesi de; Harp okulları, yurt içi ve yurt dışı fakülte ve yüksek okul askerî öğrencileri ile astsubay meslek yüksek okulu öğrencileri; yemin ettikten itibaren birinci yılsonuna kadar okul masraflarını ödedikleri takdirde istifa edebilirler. Fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulu mezunu olup da astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınanlar, yemin ettikten itibaren astsubay nasbedilinceye kadar geçecek süre içerisinde Devlet tarafından kendilerine yapılan masrafları ödemek kaydıyla istifa edebilirler. hükmüne amirdir.
Hava Harp Okulu Ana Yönergesi (HKY 178-2(A))nin 6 ncı Bölüm 1-(a) maddesi; Hava Harp Okulunun asıl öğrenci kaynağı askeri liselerdir. Askeri lise kaynaklı öğrenci adaylarının Hava Harp Okuluna alınmaları ile ilgili hususlar, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile Kara ve Deniz Kuvvetleri Komutanlıkları arasında düzenlenen protokol esaslarına göre belirlenir şeklinde düzenlenmiştir.
Hava Harp Okuluna alınacak öğrenci kaynaklarına ilişkin esaslarının da Hava Harp Okulu Öğrenci Seçim Yönergesi (HKY 178-1(B)nde belirlenmiş olduğu ve bu Yönergenin 2 nci Bölüm 1 inci maddesinin (b) fıkrası; Askeri lise kaynaklı öğrenci adaylarının Hava Harp Okuluna alınmaları ile ilgili genel hususlar, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile Kara ve Deniz Kuvvetleri Komutanlıkları arasında düzenlenen protokol esaslarına göre belirlenir, ayrıntılar bu yönerge kapsamında açıklanır. hükmü, (ç) fıkrasında Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından ihtiyaç duyulması halinde, askeri liselerden mezun olan öğrencilere yeterlilik sınavı uygulanabilir hükmü yer almaktadır.
HKY 178-1(B) Yönergesinin 3 üncü Bölüm 4 üncü maddesinin (i) fıkrasının 18 inci bendinin de; ÖSU eğitimini kaybeden, elenen ya da kendi isteği ile ayrılan askeri lise kaynaklı adaylar, Kara ve Deniz Harp Okulu Komutanlıkları emrine katılmak üzere tertip edilirler, şahsi dosyalar da okul komutanlığına gönderilir. hükmünü içermekte olduğu anlaşılmıştır.
Hava Harp Okulu aday adayı olarak KKK.lığına bağlı askeri liselerde okuyacak öğrencilere ilişkin Hv.K.K.lığı ile KKK.lığı arasında imzalanan 19.06.2000 tarihli protokolün de 30.05.2006 tarihinde tekrar imzalanıp güncelleştirilerek uygulamaya girmiş olduğu, bahse konu protokolün konu ile ilgili 3 üncü maddesinin ...c)Hava Harp Okulu aday adayı öğrenciler arasından mezuniyet yılında Hv.K.K.lığınca yapılacak uçuş sağlık muayenesini kazananlar Hava Harp Okulunda öğrenim görmek üzere Hv.K.K.lığınca teslim alınır. Seçim aşamasında katılan 18 yaşından küçük öğrencilerden veli muvafakat belgesi alınır. ç) Hv.K.K.lığınca yapılan uçuş sağlık muayenesinde elenen öğrenciler Kara Harp Okuluna kabul edilirler....e) Eğitim-öğretim yılı içinde Hava Harp Okulu aday adayı öğrencilerden çeşitli nedenlerle (intibaksızlık, başarısızlık, disiplin, sağlık, veli isteği, giriş koşullarını taşımama) eğitim-öğretimi takip edemeyecek durumda olan öğrencilerin okulla ilişkileri kesilir. Hv.K.K.lığı bu öğrencilerin yerine başka öğrenci talep edemez... f) fıkrasının ise Öğrenci ve/veya veli isteği ile Hava Harp Okulu aday adaylığı statüsü değiştirilemez. şeklinde düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Hava Harp Okulu Ana Yönergesinin Altıncı Bölüm 1 inci madde a fıkrasının 1 inci bendinde ve Hava Harp Okulu Öğrenci Seçim Yönergesinin İkinci Bölüm 1 inci Kısım 1 inci maddesinin (b) ve (ç) fıkralarında yer alan hükümler incelendiğinde, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile Kara ve Deniz Kuvvetleri Komutanlıkları arasında düzenleneceği belirtilen protokolde yer alacak düzenlemelerin askeri lise kaynaklı öğrenci adaylarının Hava Harp Okuluna seçilmeleri hususu ile sınırlı olması gerekmektedir. Her iki yönerge hükmünde açıkça askeri lise kaynaklı öğrenci adaylarının Hava Harp Okuluna alınmaları ile ilgili hususların protokol esaslarına göre belirleneceği belirtilerek protokolün sadece ve sadece lise kaynaklı öğrenci adaylarının Hava Harp Okuluna alınmaları, başka bir ifadeyle adayların seçimindeki niteliklerinin tespitiyle sınırlı olması amaçlanmıştır.
Davalı idare savunmalarında, davacının Kara Harp Okuluna alınmaması işlemine gerekçe olarak 30.05.2006 tarihli protokolde yer alan öğrenci ve/veya veli isteği ile Hava Harp Okulu aday adaylığı statüsü değiştirilemez hükmünü ve davacının Hava Harp Okulundan kendi isteği ile ayrılmış olmasını göstermiştir.
Davacı vekili 30.05.2006 tarihli protokolün hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek protokolün iptalini talep etmiştir. Ancak dava konusu işlemde protokolün bütünü esas alınmamış olup, protokolün 3 üncü maddesinin f fıkrasında yer alan Öğrenci ve/veya veli isteği ile Hava Harp Okulu aday adaylığı statüsü değiştirilemez hükmü esas alınmıştır. B u nedenle davacı vekilinin protokolün iptaline yönelik talebinin protokolün 3 üncü maddesinin f fıkrasının iptali istemi olarak kabul edilmesinin gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Öncelikle söz konusu protokolün 3 üncü maddesinin f fıkrasında yer alan hükmün hukuka aykırı olup olmadığının saptanması gerekmektedir.
HHO aday adayı olarak KKK. lığına bağlı askeri liselerde okuyacak öğrencilere ilişkin Hv.K.K.lığı ile KKK.lığı arasında imzalanan 19 Haziran 2000 tarihli protokol, 30 Mayıs 2006 tarihinde güncelleştirilmiştir. Dava dilekçesinde söz konusu protokolün hukuki bir geçerliliğinin olamayacağı ve yönerge hükümlerinin protokol ile değiştirilmeyeceği iddia edilerek iptali talep edilmektedir. Ancak yukarıda açıklandığı üzere ilgi (c) ve (ç) yönergelerde HHO aday adayı olarak askeri liselerde okuyan öğrencilere ilişkin esasların kuvvetler arasında yapılacak olan protokolle belirleneceği ifade edilmiştir. Ayrıca idarenin üstlendiği görevleri yerine getirebilmesi için, Anayasa ve kanunlara aykırı olmamak kaydıyla genel ve soyut düzenlemeler yapabilme, genel ve soyut nitelikte kurallar koyabilme yetkisi bulunmaktadır. Bu kapsamda idare; kanunların uygulanmasına ilişkin esasları belirlemek amacıyla yönerge ve benzeri düzenleyici işlemler tesis etme konusunda takdir yetkisine sahiptir. İdarenin düzenleme yetkisi, idare hukuku doktrini ve yerleşmiş içtihatlarda kabul edildiği üzere idarenin takdir yetkisinden ve hukuk devletinin bir gereği olan belirlilik ve düzenli idare ilkelerinden kaynaklanmaktadır. Bu doğrultuda HHO aday adayı olarak KKK. lığına bağlı askeri liselerde okuyacak olan öğrencilerin durumuna ilişkin esasların iki kuvvet arasında düzenlenen bir protokolle kayıt altına alınmasının; protokol maddeleri ilgili kanun ve yönetmeliklere aykırı bir düzenleme içermediğinden idarenin düzenleme yetkisi kapsamında kaldığı ve hukuka uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan mevzuat hükümleri ve değerlendirmeler gözönüne alındığında, Harp Okullarına giriş tarihinden, intibak eğitimi başlangıcından itibaren birinci eğitim öğretim yılı sonuna kadar olan sürede Devletçe yapılan masrafları ve kanuni faizlerini ödemeleri kaydıyla başka bir şart aranmaksızın 18 yaşını tamamlayan öğrencilerin kendi müracaatları ile tamamlamayan öğrencilerin ise velilerinin muvafakati ile okuldan çıkmalarının mümkün olduğu, her ne kadar kuvvetler arasında protokol düzenleme yetkisi bulunsa bile, 4 yıl önce askeri öğrencilikten ayrılmayı düşünmemesi ve talep etmesi durumunda KHO. K.lığına öğrenci olarak kabul edileceğini bilen ve ayrıca Maltepe Askeri Lisesinden mezun olurken Okul Komutanlığınca istediği takdirde Kara Harp Okuluna katılabileceğine dair yazı gönderilen davacı hakkında 30 Mayıs 2006 tarihli protokol değişikliğinin haklı beklenti gereği uygulanamayacağı, bu değişikliğin ancak bu tarihten sonra askeri liseye girmiş öğrencilere uygulanabileceği, dava dosyası ve davacının okul şahsi dosya incelendiğinde, 21.06.1988 doğumlu olan ve 21.06.2006 tarihinde 18 yaşını tamamlayarak reşit hale gelen davacıya ÖSU kampına katılmadan önce kampla ilgi bilgilerin, bu arada öğrenci seçme uçuşunda elendiği takdirde askeri öğrencilikten ayrılmayı düşünmüyorsa Kara Harp Okuluna intibak kampına katılması gerektiğinin tebliğ edildiği, davacının da dosyasında mevcut 15.07.2006 ve 14.08.2006 tarihli dilekçelerinde öğrenci seçme uçuşundan kendi isteği ile ayrıldığı ve 18.08.2006 tarihinde de Kara Harp Okuluna katılmak üzere dilekçe verdiği, bu talebinin Kara Harp Okul Komutanlığının 01.09.2006 tarihli yazısı ile yoruma açık kalacak şekilde cevaplandırıldığı, davacının iradesinin askeri öğrencilikten ayrılma yönünde olmadığı, Kara Harp Okuluna katılma yönünde olduğu, 30.05.2006 tarihli protokolün davacı hakkında uygulanmasına imkan bulunmadığı, davacının askeri okula girerken ÖSUdan ayrılması halinde Kara Harp Okuluna gideceği haklı beklentisi içinde olduğu, sonuç olarak kendi isteğiyle Hava Harp Okulundan ayrıldıktan sonra Kara Harp Okuluna kabul edilmeyen davacı hakkında idarece tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu görülerek, işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının 30 Mayıs 2006 tarihli Hava Harp Okulu Aday Adayı olarak K.K.K.lığına Bağlı Askeri Liselerde Okuyacak Öğrencilere İlişkin Protokolün iptali isteminin REDDİNE,
2. Protokolün davacıya uygulanması ve buna bağlı olarak K.H.O.na alınmama işleminin İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy