(3269 S. K. m. 5, 16) (926 S. K. m. 65) (5434 S. K. m. 87, 88, Ek. m. 20) (657 S. K. m. 36, 36/C, 71)
Davacı 01.03.2006 tarihinde AYİM kaydına geçen dava dilekçesinde özetle; 1988-1996 yılları arasında Dz.K.K.lığı bünyesinde uzman çavuş olarak görev yaptığını, 29.12.1997 tarihinde de yine Dz.K.K.lığı bünyesinde sivil memur olarak göreve başladığını, uzman erbaşlıkta geçen 8 yıl ve 2 yıl yıpranma toplam 10 yıllık hizmet süresinin şu an devam etmekte olduğu devlet memurluğu hizmeti ile birleştirilmesi ve terfi/müktesep derece/kademe intibakının yapılması maksadıyla Dz.K.K.lığına dilekçe ile başvurduğunu, Dz.K.K.lığınca bu isteminin hukuka ve Anayasal eşitlik ilkesine aykırı bir şekilde reddedildiğini öne sürerek uzman erbaşlıkta geçen 8 yıl hizmet ve 2 yıl yıpranma süresi olmak üzere toplam 10 yıllık hizmetinin memurluktaki hizmeti ile birleştirilmeyip derece/kademe ve emekli keseneği intibakının yapılmaması işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava ve özlük dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; davacının 01.03.1988-29.02.1996 tarihleri arasında Deniz Kuvvetleri K.lığı bünyesinde 3269 sayılı Kanuna tabi uzman erbaş statüsüyle görev yaptığı, uzman erbaş statüsünde görevli iken kadrosunun söndürülmesi nedeniyle sözleşmesi yenilenmeyerek 29.02.1996 tarihinde ilişiğinin kesildiği, bilahare davacının Dz.K.K.lığının 22.12.1997 gün ve PER: 4012-1950-97/Svl.Me.Ş. sayılı onayı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabu sivil memur olarak atandığı ve halen Dz.K.K.lığı bünyesinde bu statüde VHKİ sivil memur olarak görev yapmakta olduğu, davacının 23.01.2006 tarihli dilekçesiyle davalı idareye müracaat ederek uzman erbaşlıkta geçen 8 yıl hizmet ve 2 yıl yıpranma süresi olmak üzere toplam 10 yıllık hizmetinin devlet memurluğu hizmet süresi ile birleştirilerek derece/kademe ve emekli keseneğe intibakının yapılması isteminde bulunduğu, davacının bu isteminin Dz.K.K.lığının 08.02.2006 tarih ve PER:3922-237-06/Svl.Me.Ş. (GNİHZ)-25854 sayılı cevabi yazısı ile reddedildiği, cevabi yazının davacıya 20.02.2006 tarihinde tebliğ edilmesini müteakip bahse konu menfi işlemin iptali istemiyle süresinde olmak üzere AYİMde bu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun Hizmet Süresi başlıklı 5 nci maddesi; Uzman erbaşlar; iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlar ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler. Bunlardan; istihdam edildikleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili sağlık nitelikleri uygun olanların müteakip sözleşmeleri, bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla azamî kırk beş yaşına girdikleri yıla kadar uzatılabilir. Bu yaş sınırının beş yıl fazlası uzman erbaşların askerlik çağı sonudur. Barışta ve seferde bu süreye kadar yedeğe ayrılmış uzman erbaşlar yaşı en genç olanlardan başlamak üzere hizmete çağrılabilirler. hükmüne,
Özlük Hakları başlıklı 16 ncı maddesi de; Uzman erbaşlara, göreve başlamış olmak kaydıyla sözleşmenin onaylandığı tarihten geçerli olarak Kanuna ekli Ek-1 sayılı aylık gösterge tablosu üzerinden aylık verilir. Uzman çavuşlar 10 uncu derecenin birinci kademesinden; uzman onbaşılar ise, 11 inci derecenin birinci kademesinden giriş yaparlar. Uzman onbaşılıktan uzman çavuşluğa terfi edenlerin intibakları, bulundukları derece ve kademenin bir üst derecesinin aynı kademesine yapılır. Uzman erbaşlara; yan ödemeleri, Silâhlı Kuvvetler hizmet tazminatı, aile yardımı ödeneği, doğum yardımı ödeneği, ölüm yardımı ödeneği ve yakacak yardımı 27.7.1967 tarihli ve 926 sayılı Kanun esaslarına göre, tayın bedeli 22.6.1978 tarihli ve 2155 sayılı Kanun esaslarına göre ödenir. Uzman erbaşlardan uçuş, paraşüt, denizaltı, dalgıç ve kurbağa adam hizmetlerinde görevlendirilenlere Silâhlı Kuvvetler hizmet tazminatına ilâve olarak, bu hizmetlerde görevlendirilen ve aynı uçuş, dalış ve atlayış hizmet süresinde bulunan astsubaylara 28.2.1982 tarihli ve 2629 sayılı Kanun esaslarına göre hizmet yılları itibarıyla ödenen uçuş, dalış ve atlayış tazminatlarının % 30'u tutarında aylık uçuş, dalış ve atlayış tazminatı ayrıca ödenir. Uzman erbaşlar mevcut hükümler dahilinde, Millî Savunma Bakanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait konutlardan, kiralama sisteminden ve lojman tazminatından da istifade ederler. Tutuklanan, firar veya izin tecavüzünde bulunan ve cezası infaz edilmekte olan uzman erbaşların aylık, ödenek ve tazminatları hakkında 926 sayılı Kanunun 65 inci maddesi hükümleri uygulanır.
Kendi kusurları olmaksızın hizmet sürelerinin uzatılmaması sebebiyle veya sözleşme süresini bitirip ayrılanlardan; hizmet süresi beş yılı geçmeyenlere, ayrıldıkları tarihte almakta oldukları net maaşları tutarının (375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinde belirtilen ek tazminatlar ile 14.7.1964 tarihli ve 500 sayılı Kanuna göre ödenen tazminat ve lojman tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) iki katının toplam hizmet yılı ile çarpımından bulunacak miktarda ikramiye verilir. Hizmet süresi beş yılı geçenlere ise beş yıllık hizmetleri için yukarıdaki esasa göre hesaplanacak tutara; ayrıldıkları tarihte almakta oldukları net maaşları tutarının (375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinde belirtilen ek tazminatlar ile 500 sayılı Kanuna göre ödenen tazminat ve lojman tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç), beş yıldan fazla olan hizmet yılı toplamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın ayrıca ilâve edilmesi suretiyle tespit edilecek miktarda ikramiye verilir. Ancak, uzman erbaşlara ödenecek ikramiye, hiçbir suretle ayrıldıkları tarihte almakta oldukları ikramiye ödenmesine esas net maaşlarının yirmi katını geçemez. İkramiyelerden; damga vergisi hariç, vergi kesilmez. Emeklilik hakkı kazanan uzman erbaşlara bu ikramiye ödenmez ve bunlar hakkında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
Yabancı uyruklu kişilerle evlenenlerden; bu evlilikleri, Yabancı Uyruklu Kişilerle Evlenen Subay ve Astsubaylar Hakkında Yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığı tarafından uygun görülmeyenlerin, çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin veya Türk vatandaşlığından çıkartılanların veya disiplinsizlik ve ahlâkî nedenlerle sonradan Silâhlı Kuvvetlerde kalması uygun görülmeyenlerin sözleşmeleri fesh edilir ve bunlara ikramiye ödenmez. Astsubay nasbedilenlere de ikramiye verilmez. Sağlık, vefat, istihdam edildiği kuvvet komutanlığı veya sınıfının değiştirilmesi yahut bulunduğu kadronun kaldırılması durumunda bir yılı tamamlamadan ayrılanlara, bir yıl içinde alması gereken ikramiye tutarı, on iki aya eşit olarak bölünmek suretiyle hizmet ettiği her aya isabet eden miktarda ödeme yapılır.
Uzman erbaşların istihdam edildiği kadro görev yerinin herhangi bir nedenle kaldırılması veya bu kadrolarda uzman erbaş istihdam edilmesine gerek kalmaması durumlarında uzman erbaşlar, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından, ihtisas sahibi olduğu diğer birliklerdeki boş olan uzman erbaş kadro görev yerlerine atanabilirler veya başka bir sınıfta istihdam edilebilirler. Bu durumda olan uzman erbaşların ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının görüşleri alındıktan sonra Genelkurmay Başkanlığı tarafından kuvvetleri değiştirilebilir. Bu fıkra uyarınca, atanan, kuvvet veya sınıf değişikliği işlemine tâbi tutulan uzman erbaşlar, sözleşmenin feshini isteyebilirler. Bu şekilde sözleşmenin feshini isteyen uzman erbaşların istekleri kabul edilir ve bunlara bu Kanun esaslarına göre tahakkuk edecek ikramiye ödenir.
Uzman erbaşlıktan ayrılanlardan kamu kurum ve kuruluşlarına memur veya sözleşmeli personel olarak atananlar ile iş kanunlarına tâbi olarak çalışanların emekli olmaları durumunda; 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 20 nci maddesi uyarınca ödenecek emekli ikramiyesi veya iş kanunlarına göre ödenecek kıdem tazminatının hesabında, bu maddeye göre ödenen ikramiyede esas alınan hizmet süreleri dikkate alınmaz.
Vefat eden uzman erbaşların dul ve yetimlerine Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı tarafından aylık bağlanamaması durumunda, bu Kanun esaslarına göre hesaplanacak ikramiye kanunî mirasçılara aynen ödenir. hükmüne amir bulunmaktadır.
Davalı idare savunmalarında ve Başsavcılık düşüncesinde davacının 3269 sayılı Kanuna tabi olarak çalıştıktan sonra, 657 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak Devlet Memuru statüsünde çalışmaya başlandığı, davacının tabi olduğu Kanunlarda derece/kademe ve emekli intibakının yapılacağına dair açık bir hüküm bulunmadığından talebinin reddi gerekeceği ileri sürüldüğünden, bu hususun araştırılması gerekmiştir.
Davacının Uzman Erbaş statüsünde çalıştığı dönemde ve Devlet Memuru olarak çalışmakta olduğu dönemde 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa tabi olduğundan şüphe bulunmamaktadır.
Davacının uzman erbaş olarak 01.03.1998 - 29.02.1996 tarihleri arasında geçen hizmetleriyle ilgili, emekli kesenekleri araştırılmış, T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 19.02.2007 tarih ve B.1.EMS.0.11.05.01/65.382.017 sayılı yazısı ile davacının 01.09.1986 - 30.02.1988 tarihleri arasında askerlikte geçen ve borçlandırılan hizmet süresi, 01.03.1988 - 29.02.1996 tarihleri arasında 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununa tabi olarak geçen hizmetleri ile birlikte toplam hizmet süresi 10 yıldan fazla olduğundan, 5434 sayılı Kanunun 88 nci maddesi ile 87 nci maddesinin (a,b....) fıkraları uyarınca bu sürelere ait keseneklerinin iadesinin söz konusu olmadığı, davacının sözleşmesinin feshedildiği 29.02.1996 tarihinden sonra 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak göreve başladığından, daha önce Uzman Erbaş olarak geçen sürelerinin halen devam eden hizmetleri ile Kurumca birleştirilmesi gerektiği bildirilmiştir.
Davacının Uzman Erbaş statüsünde Emekli Sandığı kesintilerinin halen sandık bünyesinde olması sebebiyle halen çalıştığı hizmetiyle birleştirilmemesi işlemi hukuka uyarlı görülmeyerek iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36/c maddesinde bazı sınıflarda memurluğa giren kişilerin, memuriyete girişten önce bazı mesleklerde geçirdikleri sürelerin ne kadarının memuriyet hizmetinden sayılacağı açıklanmış, 36/c fıkrasının 5 nci bendinden sonra gelen bendinde; Ancak T.C.Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar Kanunlarına tabi görevlerde bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır. ibaresine yer verilmiştir.
657 sayılı Kanunun 71 nci maddesinde; Memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veya kuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır. Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve ünvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler.
Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi verilmez. hükmüne amirdir.
Davacının durumu incelendiğinde, davacının 29.02.1996 tarihinde Uzman Erbaş statüsünde görevden ayrıldığında aylık derece ve kademesinin 9 ncu derece ve 8 nci kademe olduğu, 29.12.1997 tarihinde 657 sayılı Kanun kapsamında 12 nci derece 1 nci kademe ile göreve başladığı, 13.07.2006 tarihli onay ile ve halen 5 nci derece 1 nci kademeye ilerletilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu duruma göre 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 71 nci maddesi son fıkrası uyarınca, davacının 657 sayılı Kanuna tabi olarak memuriyete girişte, daha alt dereceden memuriyete başlamış olması sebebiyle önceki hizmetinden kaynaklanan kazanılmış derece ve kademe hakkı mevcut ise de, yani o tarihte kendisine kullandırılmamış olan bu hakkın, halen 5 nci derece 1 nci kademesinde bulunuyor olması sebebiyle kullanılmasına fiilen imkan kalmadığı anlaşıldığından, davacının derece ve kademe terfi intibakı talebinin reddine karar verilmesi sonucuna ulaşılmıştır.
Davacı 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36/C-6. maddesi uyarınca memuriyete girmeden önceki hizmetleri dolayısıyla her yıl için 1 kademe ilerlemesi ve her yıl için bir derece verilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de, anılan Kanun maddesinin davacının durumuna uyarlı olmadığı, memuriyetten önceki hangi hizmetlerin memuriyetten sayılacağı Kanunda ayrı ayrı açıklandığı, davacının 36/c fıkrasının 5 nci bendinden sonra gelen hüküm uyarınca T.C.Emekli Sandığı kanununa tabi görevde bulunması sebebiyle kazanılmış hakkının, 657 sayılı Kanunun 71 nci madde son fıkrası uyarınca uygulanması gerekirken, bu hakkın da zamanında uygulanmamış olması sebebiyle uygulama imkanının kalmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; Davacının uzman erbaşlıkta geçen hizmetlerinin, memuriyetteki hizmetleriyle birleştirilerek, emeklilik hizmet birleştirmesi yapılmaması işleminin İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy