(2709 S. K. m. 10, 50, 128) (657 S. K. m. 36, 99, 100, 101, 138, 178, 232, Ek m. 33) (211 S. K. m. 77, 116) (Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği m. 387, 390, 718)
Davacı vekili 09.03.2007 tarihinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesinde, 16.03.2007 tarihinde de AYİMde kayda geçen dava dilekçesinin AYİM 2 nci Dairesinin 11.04.2007 tarih ve Esas No.:2007/331, Karar No.:2007/354 sayılı kararı ile reddi üzerine 01.05.2007 tarihinde AYİMde kayda geçen yenileme dava dilekçesinde özetle; GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesinin 20 Şubat 2006 gün ve PER: 4081-150-06/561/893 sayılı emri gereği davacının normal mesaisi dışında hafta içi ve hafta sonu 24 saat esasına göre nöbet tuttuğunu, diğer yardımcı sağlık hizmetleri personelinin 17.00-09.00 saatleri arasında nöbet tutarken, davacının hafta içi 08.00-09.00 saatleri arasında 24 saat nöbet tutturulduğunu, ancak ertesi gün sekiz saat izin verilip, fazladan çalışılan sekiz saate izin ya da ücret ödenmediğini, Pazar günleri de 09.00-09.00 saatleri arasında tuttuğu nöbetler sonrası ertesi gün izin verilip, geriye kalan 16 saatlik çalışması karşılığında izin ya da ücret ödenmediğini, bu şekilde ayda ortalama 4-5 nöbet tutan davacının fazladan çalışmış olduğu en az 50 saatin karşılıksız kaldığını, nöbet izni ya da ücreti ödenmediğini, yeterli dinlenme süresi olmadığını, aynı konumdaki Ankara GATA'daki personelin 17.00-08.00 saatleri arasında nöbet tuttuğunu, davacının haftalık 40 saatlik çalışma süresini aşan çalışmasına izin verilmesi ya da fazla mesai ücreti ödenmesi talebinin, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında olmadığı, hizmetli kadrosu ile yardımcı hizmetler sınıfında görevli olduğu gerekçesiyle reddedildiğini, davacının fazla çalışması karşılığında izin verilmemesi ya da yerine fazla çalışma ücreti ödenmemesi işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek, söz konusu işlemin iptaline, yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerden, yardımcı hizmetler sınıfında Hizmetli olarak GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesinde görev yapan davacının 01.12.2006 tarihli dilekçesi ile tuttuğu nöbetler için 657 sayılı D.M.K.nuna göre nöbet izni veya ücretinden faydalanmak için yaptığı müracaatın, idarenin 26 Aralık 2006 tarihli cevabi yazısı ile sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında olmadığı, hizmetli kadrosu ile yardımcı hizmetler sınıfında görevli olduğu gerekçesiyle reddedildiği ve bu yazının davacıya 12.01.2007 tarihinde tebliğ edildiği bilahare süresinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ihtilaf, yardımcı hizmetler sınıfında istihdam edilen davacının, askeri hastanede tuttuğu nöbetleri karşılığında, 657 sayılı D.M.K.u kapsamında nöbet istirahatı veya ücreti almaya müstehak olup olmadığı noktasındadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 232 nci maddesinde; Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinin, Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununun ve bunlar hakkında halen yürürlükte bulunan diğer mevzuatın uygulanmasını sağlama bakımından Türk Silâhlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler hakkında bu kanunun; çalışma saatleri hakkındaki 99 ncu, günlük çalışma saatlerinin tespiti hakkındaki 100 ncü, günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmette çalışma saat ve usulünün tespiti hakkındaki 101 nci, fazla çalışma ücreti hakkındaki 178 nci, görevden uzaklaştırmaya yetkilileri sayan 138 nci maddeleri hükümleri uygulanmaz. şeklinde, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 116 ncı maddesinin (d) bendinde; Sivil personel Silahlı Kuvvetlerde gördükleri hizmetlerin hususiyetleri göz önüne alınarak bu kanunun 77 nci maddesi gereğince nöbet hizmetlerine sokulabilirler şeklinde, aynı Kanunun 77 nci maddesinde; Kıtalarda, karargahlarda ve askeri kurumlarda nöbet hizmetine tabi tutulacak personelin kimler olacağı, nöbet hizmetlerinin yapılış tarzı ile şekli ve nöbetçilere ait vazifeler talimatname ile tâyin ve tespit olunur şeklinde hükümler yer almaktadır.
İç Hizmet Yönetmeliğinin 387 nci maddesinin 3 ncü fıkrasında; ...Ancak nöbeti tatil gününe rastlayan subay, askeri memur ve astsubaylar nöbet devir ve tesliminden sonra ertesi günkü mesaiye kadar istirahat ederler şeklinde, aynı Yönetmeliğin Askeri Hastanede Nöbet başlıklı 390 ncı maddesinin ilk fıkrasında; Askeri Hastanelerde nöbet hizmetleri hastane hizmetlerinin aksamadan devamını sağlamak maksadıyla (Askeri Hastaneler İdare Talimatına) göre yürütülür şeklinde, yine aynı Yönetmeliğin 718 nci maddesinin değişik (d) bendinde; Silahlı Kuvvetler Teşkilatında vazifeli erkek ve kadın tüm sivil personel gördükleri hizmetlerin hususiyetleri göz önüne alınarak emir komutayı icap ettirmeyen nöbet görevlerinde, askeri kıta, karargah ve kurumlarda nöbetçi heyetlerinde yardımcı olarak istihdam edilirler şeklinde, Askeri Hastaneler Yönetim Yönergesi (MY:33-1 (A) ) Birinci Bölüm 27/a maddesinde Hademelerin görevleri sayılmış, İkinci Bölüm İkinci Kısım 1 nci maddesinin (c) bendinde ise; idari işlerde çalışan sivil memurlar ile diğer müteferrik müstahdemin çalışma saatleri, tabi oldukları Kanunlara göre tespit edilir şeklinde, aynı Bölüm ve Kısmın 2 (g) maddesinin (7) alt bendinde Hademeler arasında gece nöbeti ihdas edilir şeklinde, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli Askeri ve Sivil Personelin Günlük Çalışma Saatleri Yönergesi (MY 12-1) Yönergesinin 4 ncü maddesinde; Hangi görev yerinde olursa olsun haftalık çalışma saati toplamı 40 saatten az olamaz, normal günlük çalışma bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir, normal günlük çalışma 8 saatten az olamaz. Gece eğitimi, tatbikat ve manevralarda geçen normal çalışma saatleri dışındaki süreler ile nöbet hizmetlerinde geçen süreler, 40 saatlik çalışma süresinden sayılmaz, göreve gidiş ve gelişlerde geçen süreler çalışma saatlerine dâhil edilmez şeklinde hükümler bulunmaktadır.
657 sayılı Kanunun 36/VIII ncü maddesinde; ...Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve toplamak, müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarında hastaların ve hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda, çarşı ve mahallelerde koruma ve muhafaza hizmetleri gibi ana hizmetlere yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu mahiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında kalanları kapsar. Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temizlenmesi, tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin üçüncü şahıslara ihale yoluyla gördürülmesi mümkündür. ... hükmü ile Ek Maddenin 33 ncü maddesinde Yataklı tedavi kurumlarında (en az 25 yataklı normal mesai saatleri dışında, genel tatil günlerinde veya hafta sonu tatillerinde, normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanılmasına müsaade edilmeyen sağlık veya yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı personeline: her bir izin suretiyle karşılanamayan nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 8 saatten az olmamak üzere) aşağıda gösterilen gösterge rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu bulunacak tutarda nöbet ücreti ödenir. Ancak ayda 80 saatten fazlası için ödeme yapılmaz. Bu ücret damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. hükmü bulunmaktadır.
Görüldüğü gibi TSKnde görevli sivil memurların, devlet memuru statüsünde olmalarına karşın askeri hizmetin gereklilikleri ve gereksinmeler nedeniyle özellikle çalışma koşulları bakımından, 657 sayılı Kanunda çalışma usul ve esaslarının düzenlendiği hükümlere tabi bulunmayacakları vurgulanmıştır. TSKnde görevli sivil memurların tamamıyla askeri mevzuata tabi olacakları, haftalık çalışma süresinin genel olarak 40 saat olup, nöbet hizmetlerinde geçen sürelerin 40 saatlik çalışma süresinden sayılmayacağı hükme bağlanmıştır.
Anayasanın 128 nci maddesi gereği, memur ve diğer kamu görevlilerinin aylık, ödenek ve diğer özlük işlemlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
Buna göre, kanun ve o kanuna uygun şekilde yürürlüğe konan mevzuatta açık bir düzenleme olmaksızın memur ve diğer kamu görevlilerine özlük haklarının verilmesi mümkün değildir.
Davacı 657 sayılı Kanunu kapsamında kendisine nöbet izni verilmesini talep ettiği halde, aynı Kanununun 232 nci maddelerinin açık hükmü karşısında 657 sayılı Kanunu kapsamında nöbet izni hakkı tanınması imkânsızdır. Özlük haklarının kanuniliği ilkesi gereği, statüsü gereği bu hakka kanunen sahip olmayan davacının talebinin hukuki dayanağı yoktur.
Diğer taraftan davacı 657 sayılı Kanunu Ek madde 33 kapsamında nöbet ücreti talep etmektedir. Nöbet tuttukları halde izin kullanamayanlara ücret ödenmesine dair Ek madde 33 ile bu özlük hakkını sadece sağlık veya yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı personeline tanınmıştır. Davacı ise yardımcı hizmetler sınıfında olup, statüsü gereği kanunun EK Madde 33 kapsamında talep hakkı yoktur. Bu sebepler ile dava konusu işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı, 657 sayılı Kanunun 232 nci maddesinin, Anayasanın 10 ncu maddesinde yer alan eşitlik ilkesi ile çalışma şartları ve dinlenme hakkını düzenleyen 50 nci maddesine aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Anayasanın 10 ncu maddesinde yer alan eşitlik ilkesi nin mutlak eşitlik anlamında olmayıp aynı statüde olanlar arasında ayırım gözetilmemesine ilişkin olduğu ve 657 sayılı Kanunun 232 nci maddesinde yer alan hükümlerin Silahlı Kuvvetlerde görevli tüm sivil personeli kapsaması ve silahlı kuvvetlerin yürüttüğü hizmetin niteliği gereği kanun koyucunun böyle bir düzenleme getirmesi nedeniyle söz konusu hükmün Anayasanın 10 ncu maddesinde yer alan eşitlik ilkesine aykırı olmadığı kanaatine varılmıştır.
Diğer taraftan davacı anayasanın 10 ncu maddesinde belirtilen zorla çalıştırma yasağını ihlal eder şekilde çalıştırılmamaktadır. Davacı kendi müracaatı üzerine kabul edildiği yardımcı hizmetler sınıfından sivil memurlara yüklenebilecek görevler haricinde ve ötesinde veya kanunun ve yönetmeliğin tanıdığı nöbet hizmetlerinin gerektirdiği ölçünün ötesinde çalıştırılmamaktadır. Bu sebeplerle, davacıya nöbet tutturulması ile zorla çalıştırma yasağının ihlal edildiği söylenemez.
Keza, Anayasanın 50 nci maddesinde çalışanların çalışma şartları, dinlenme ve izin haklarının kanunla düzenleneceği yönünde hüküm içermekte olup Silahlı Kuvvetlerde çalışan sivil memurların çalışma şartları ve istirahat ve izinleri yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen hükümlerle kanunda düzenlendiğinden davacının 657 sayılı Kanunun 232 nci maddesinin Anayasanın 50 nci maddesine aykırı olduğu yönündeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;. Davacının, Nöbet İstirahati ve Nöbet Ücreti Verilmemesi İşleminin İptali İstemi ile açtığı hukuki dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy