(2709 S. K. m. 125) (1136 S. K. m. 164) (1602 S. K. m. 71) (492 S. K. m. 13)
Davacı vekili, 29.11.2006 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaydına geçen dilekçesinde özetle; davacının, Jandarma Genel Komutanlığı Uzman Jandarma Okulu öğrencisi iken, güvenlik soruşturmasının olumsuz çıktığı iddiasıyla 05.05.2005 tarihinde okuldan çıkarıldığını, ancak davalı idarenin söz konusu olumsuz işleminin iptali amacıyla açtıkları dava üzerine, AYİM İkinci Dairesinin 31.05.2006 gün, 2005/514 Esas, 2006/584 Karar numaralı kararı ile davacının okuldan çıkartılma işleminin iptaline karar verildiğini, bilahare Kararın düzeltilmesi isteminde bulunmaları üzerine de bu taleplerinin uygun görülerek AYİM İkinci Dairesinin 25.09.2006 gün, 2006/1084 Esas, 2006/864 Karar numaralı Kararın Düzeltilmesine ve Esasa ilişkin karar verildiğini, burada da nihai ve kesin olarak davacının okuldan çıkartılma işleminin iptaline karar verildiğini, davacının da 30.06.2006 tarihinde okula tekrar başladığını, eğer söz konusu hukuka aykırı işlem tesis edilmese idi davacının emsalleri, gibi 30.08.2005 tarihinde uzman jandarma çavuşluğa nasbedileceğini ve buna bağlı olarak da 30.08.2005-15.10.2006 tarihleri arasında tam 14 ay süre ile maaş ve sair tüm özlük hakları ile Emekli Sandığı, OYAK, zorunlu tasarruf ve diğer kurum karşılığı kesintilerini alabilecek olduğunu belirterek, davacının 30.08.2005-15.10.2006 tarihleri arasındaki maddi zararlarına karşılık olarak 17.800,00 YTL maddi tazminatın davacıya verilmesini, hükmedilecek maddi tazminata 15.09.2005 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesini, davalı idarenin hukuka aykırı işlemleri nedeniyle çok büyük manevi acıya maruz kalan ve bunalıma giren davacının duyduğu elem ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla 2.500,00 YTL manevi tazminatın ödenmesini, hükmedilecek manevi tazminata davacının okuldan çıkartıldığı 05.05.2005 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacı Ramazan GÜNün, 2004-2005 Eğitim-Öğretim yılında, Ankara-Beytepe Jandarma Okullar Komutanlığında Uzman Jandarma öğrencisi olarak öğrenim görmekte iken, resmi güvenlik soruşturmasının kendisi hakkında olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle 05.05.2005 tarihinde okulla ilişiğinin kesildiği, bunun üzerine davacının, Uzman Jandarma Okulundan çıkarılma işleminin iptali istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açtığı, AYİM İkinci Dairesinin 31.05.2006 gün, Esas No.: 2005/514, Karar No.: 2006/584 sayılı kararı ile hukuka aykırı ilişik kesme işleminin iptaline karar verildiği, bilahare yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı idareye yükletilmesine dair talepleri hakkında bir karar verilmediği belirtilerek Kararın düzeltilmesi isteminde bulunmaları üzerine bu taleplerinin uygun görülerek AYİM İkinci Dairesinin 25.09.2006 gün, 2006/1084 Esas, 2006/864 Karar numaralı Kararın Düzeltilmesine ve Esasa ilişkin karar verildiği, burada da nihai ve kesin olarak davacının okuldan çıkartılma işleminin iptaline karar verildiği, davacının da 30.06.2006 tarihinde okula tekrar başladığı ve öğrenimini tamamlayarak, 30 Ağustos 2005 tarihinden geçerli uzman jandarma çavuşluğa nasbedildiği, bu şekilde emsallerine göre geç nasbedilen davacının, maaş ve sair özlük hakları kaybı nedeniyle maddi, davalı idarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle duyduğu üzüntünün karşılığı olarak manevi tazminat istemiyle işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.
İdare hukuku ilkelerine ve T.C.Anayasasının 125 nci maddesine göre, idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği Anayasada belirtilmemiş olup bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru, ister kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın, idarenin hukuki sorumluluğu için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması gereklidir. İlliyet bağının kesilmiş sayılması için zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan doğması gerekmektedir.
Davacının, hukuka aykırılığı Mahkeme kararıyla saptanan bir idari tasarrufla Uzman Jandarma Okulundan çıkarıldığı ve emsallerinden daha sonra göreve başladığı maddi bir vakıadır. İdare ajanlarının hukuka aykırı güvenlik soruşturması sonucunu esas olarak tesis ettikleri okuldan çıkarılma işlemi, idarenin hizmet kusurunu ortaya koymaktadır. Davacının hukuka aykırı olarak hakkında tesis edilen okuldan çıkarılma işlemi nedeniyle emsallerinden daha sonra uzman jandarma çavuş nasbedilmek ve göreve başlamak suretiyle statü dışında geçirdiği sürede uğradığı maddi zararının, idarece, hizmet kusuru esaslarına göre karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Davacının maddi zararlarının tespiti için davalı idareden, ara kararla davacının okul ile ilişiği kesilmeyerek arkadaşları ile birlikte uzman çavuş nasbedilse idi bu tarih ile fiilen nasbedildiği tarih arasındaki süreye ilişkin alması gereken maaş ve sair özlük haklarının ay ay dökümünün yapılarak gönderilmesi istenmiş, gönderilen bordrolar üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 05.06.2007 tarihli bilirkişi raporundan (maaş ve sair tüm özlük hakları ile Emekli Sandığı, OYAK, zorunlu tasarruf ve diğer kurum karşılığı kesintileri hesaplanarak) davacının, faizli toplam maddi zararının 26.541,04 YTL. olduğu anlaşılmış ancak resen yapılan incelemede 2005 yılına ait hesaplamalarda, aylık ve kesintilerin mükerrer yapıldığı tespit edildiğinden bu hatanın giderilerek aynı bilirkişiden raporunu buna göre düzeltilmesi istenmiş ve sonuçta düzenlenen 22.06.2007 tarihli bilirkişi raporundan davacının, faizli toplam maddi zararının 21.132,65 YTL. olduğu anlaşılmıştır. Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna itiraz edilmemiştir. Davacı vekili tarafından maddi tazminat yönünden talep edilmesine rağmen, bilirkişi tarafından faizli toplam maddi zararı hesaplandığından, her ay için tahakkuk eden maaş miktarı üzerinden ayrıca yasal faize hükmedilmeyerek karar tarihinden ödeme tarihine kadar geçecek süre için yasal faize hükmedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer yandan davacıya davalı idarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle yaşadığı üzüntüyü kısmen de olsa giderebilmek maksadıyla davacının sosyal statüsü, paranın alım gücü ve işletilecek yasal faiz dikkate alınarak uygun miktarda istemine de bağlı kalınarak manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı
ün Uzman Jandarma Okulundan çıkarılması işleminin mevzuata ve hukuka aykırı görülerek iptal edilmesi nedeniyle, yeniden Okula kabul edilerek emsallerine göre geç mezun olmasından dolayı, bilirkişi raporu uyarınca ve istemine bağlı kalınarak 17.800,00 YTL. (ONYEDİBİNSEKİZYÜZ YENİ TÜRK LİRASI) MADDİ TAZMİNAT verilmesine,
2. Davacı ..e, takdiren ve istemi gibi 2.500,00 YTL.(İKİBİNBEŞYÜZ YENİ TÜRK LİRASI) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE,
3. Hükmedilen maddi tazminat miktarına karar tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %9 (YÜZDE DOKUZ) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
4. Hükmedilen manevi tazminata 05.05.2006 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %9 (YÜZDE DOKUZ) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
5. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davalı idareye YÜKLETİLMESİNE, ancak 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
6. Davacı tarafından peşin yatırılan 296,00 YTL. (İKİYÜZDOKSANALTI YENİ TÜRK LİRASI) harcın istemi halinde DAVACIYA İADESİNE,
7. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 240,00 YTL.(İKİYÜZKIRK YENİ TÜRK LİRASI) bilirkişi ücretinin davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 56,00 YTL. (ELLİALTI YENİ TÜRK LİRASI) posta giderinin, DAVALI İDAREDEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
9. Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarı üzerinden ayrı ayrı nispi olarak hesap edilen 2.800,00YTL. (İKİBİNSEKİZYÜZ YENİ TÜRK LİRASI) avukatlık ücretinin, DAVALI İDAREDEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy