(1602 S. K. m. 59, 66, 71) (1111 S. K. Geç. m. 37)
Davacı vekili 13.01.2003 tarihinde kayda giren dilekçesinde ve 26 Mart 2003 tarihinde kayda giren cevap dilekçesinde özetle; davalı idarenin kararın düzeltilmesi talebinin reddi ile avukatlık ücreti hüküm altına alınmadığından davacı yönünden kararın düzeltilmesini talep etmiştir.
Davalı idare 24 Ocak 2003 tarihinde AYİM kaydına geçen kararın düzeltilmesine dair dilekçesinde özetle; başvuru belgesindeki celp dönemine ilişkin tebligatın yeterli olduğunu, Askerlik Şubesince ödemesini tamamlaması konusunda davacıya yapılan tebligatların davacıya bir hak tanımayacağını, bu sebeplerle AYİM 2 nci Dairesinin kararın kanuna ve hukuka uygun bulunmadığını belirterek kararın düzeltilmesini talep etmiştir.
I. DAVACININ KARARIN DÜZELTİLMESİ TALEBİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 66 ncı maddesine göre, Daireler ile Daireler Kurulunca verilen kararlar hakkında bir defaya mahsus olmak üzere, ilamın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde;
a) Kararın esasına etkisi olan iddia ve itirazların, kararda karşılanmamış olması,
b) İlamda birbirine aykırı hükümlerin yer alması,
c) Kararın usul ve kanuna aykırı bulunması,sebepleriyle kararın düzeltilmesi istenebilir.
1602 sayılı Kanunun Yargılama masrafları başlıklı 71 nci maddesinde, avukat marifetiyle takip olunan davalarda, tarifesine göre avukatlık ücretinin haksız çıkan tarafa yükletileceği; aynı Kanunun 59 ncu maddesinin g bendinde de kararlarda vekalet ücretinin hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği hüküm altına alınmıştır. Bu hükümler karşısında, AYİM 2 nci Dairesinin kararında avukatlık ücretinin haksız çıkan tarafa yükletilmemesinin, 1602 sayılı Kanunun 66/c maddesinde belirtilen şekilde hukuka aykırılık teşkil ettiği belirlenmiştir. Bu cihetle, davacı yönünden kararın düzeltilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.
II. DAVALI İDARENİN KARARIN DÜZELTİLMESİ TALEBİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Davacı vekili 15 Nisan 2002 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 24 Mart 2000 tarihinde Bedelli Askerlik Hizmetinden yararlanmak üzere Eminönü Askerlik Şubesine müracaat ettiğini, bu kapsamda peşin ödemesi gereken 5000 Alman Markını 14.04.2000 tarihinde ödediğini, 04.06.2000 ve 04.09.2000 tarihlerinde ödemesi gereken 1 nci ve 2 nci taksit bedellerini yatıramadığını, Eminönü Askerlik Şubesi Başkanlığının 15 Şubat 2001 tarihli yazısı ile 07 Mayıs 2001 tarihine kadar süre tanındığından 16.4.2001 ve 03.05.2001 tarihlerinde ödediğini şubesine de bilgi verdiği halde bedelli askerlik yerine uzun dönem askerlik için sevk çıkarıldığından, öncelikle yürütmenin durdurulmasına ve işlemin iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davacı vekilinin yürütmenin durdurulması istemi AYİM 2 nci Dairesinin 03 Temmuz 2002 tarih Gensek No: 2002/841 Esas No: 2002/303sayılı kararı ile red edildiği anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile Askerlik Şube özlük dosyalarında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 1960 doğumlu davacının, 24.03.2000 tarihinde Askerlik Kanunu'nun geçici 37 nci maddesinden istifade etmek üzere Eminönü As.Şb.Bşk.lığına yaptığı başvurunun kabul edildiği, 14.04.2000 tarihinde 5000 DM.lık peşinatı yatırdığı halde 04.06.2000 ve 04.09.2000 tarihine kadar ödemesi gereken 1 ve 2 nci taksitleri yatırmadığı gibi Temmuz 2000 celbine de katılmadığı, Askerlik Şubesi tarafından ek süre tanınarak 20.10.2000 tarihine kadar ödeme yapması gerektiği bildirildiği halde zamanında bedelini ödemediği ve askerlik hizmetini yerine getirmediği ancak Eminönü Askerlik Şube Bşk.lığının 1 Mart 2001 tarihli yazısıyla dövizle askerlik hizmeti kapsamından yararlanabilmek için bedel tutarını 07.05.2001 tarihine kadar ödemesinin istenmesi üzerine davacının geri kalan 10.000 DM., 16.04.2001 ve 03.05.2001 tarihlerinde idarenin banka hesabına yatırarak banka makbuzunu şubesine ibraz ettiği, ancak ilgiliye gönderilen Milli Savunma Bakanlığının 27.03.2001 tarihli yazısında ek süreden yararlanamayacağı, bedelini ödemediği için bedelli askerlik kapsamından çıkartıldığı ve 12.04.2002 tarihinde Er olarak sevke tabi olduğunun bildirildiği, davacı da dava dilekçesinde yürütmenin durdurulmasını ve bedelli askerlik hizmeti kapsamından çıkarılmasını talep ve dava ettiği anlaşılmaktadır.
Dava, bedelli askerlik hizmetinden yararlanma şartlarını taşıyan davacının ikinci ve üçüncü döviz taksitlerini zamanında ödemediğinden bahisle Bedelli Askerlik hizmetinden yararlandırılmaması işleminin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
1111 sayılı Askerlik Kanununun Geçici 37 nci maddesi; Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte her ne sebeple olursa olsun henüz fiili askerlik hizmetine başlamamış, 1 Ocak 1973 tarihinden önce doğan ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu ile 1111 sayılı Askerlik Kanununa tabi yükümlüler, istekleri halinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde askerlik şubelerine başvurmaları, 15.000 Alman Markı ve ödeme tarihindeki karşılığı konvertibl yabancı ülke parasını yada Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası parayı ödemeleri ve Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek birlik ve kurumlarda temel askerlik eğitimlerini yapmaları şartıyla askerlik hizmetlerini yerinde getirmiş sayılırlar... hükmünü amirdir.
Askerlik Kanunu'nun Geçici 37 nci Maddesinin Uygulamasına Dair Usul ve Esaslarda Değişiklik yapılmasına ilişkin 12 Kasım 1999 tarihli ve 99/13584 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının ek geçici 2 nci maddesi; 1111 sayılı Askerlik Kanununun Geçici 37 nci maddesi kapsamında olup da 4.5.2000 tarihine kadar bu kararın 6 ncı maddesinde belirtildiği şekilde müracaat ederek bedelin ödenme esaslarında açıklanan asgari miktarı banka hesabına yatırılan yükümlülerden her ne sebeple olursa olsun bedel ödemeye ilişkin yükümlülüklerini tamamlayamayanlar; üç ay içerisinde geri kalan bedel miktarını defaten ödemeleri halinde, 1111 sayılı Askerlik Kanununun Geçici 37 nci maddesi hükümlerinden aynen faydalandırılırlar hükmünü amirdir.
11 Ekim 1964 doğumlu olan ve 1111 sayılı Askerlik Kanuna 02.11.1999 tarihli ve 4459 sayılı Kanunla eklenen Geçici 37 nci maddenin yayınından önce askerlik hizmetine başlamamış bulunan davacının 1111 sayılı Kanununun geçici 37 nci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen altı aylık süre içersinde 24 Mart 2000 tarihinde Askerlik Şubesine başvurarak bedelli askerlik hizmetinden yararlanmak istediğini beyan ettiği, ödemesi gereken dövizin ilk taksiti 5000 olan DMı 14.04.2000 tarihinde ödediği, geri kalan 10.000 DMı ise 04.06.2000 ve 04.09.2000 tarihlerinde ödemesi gerekirken ödemediği ancak davacının temel askerlik eğitimi için sevke tabi olduğu Temmuz 2000 celp dönemi için çıkarılması gereken celp çağrı pusulasının tebliğ edilmediği ve Askerlik Şubesinin 15.02.2002 tarihli yazısına istinaden davacının 18 Ocak 2001 tarih ve 2001/1952 sayılı Bedelli Askerlik Kanunun Uygulanmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararına göre bedel ödeme yükümlülüklerini tamamlamayanlara bedel taksitlerinin ödenmesi için tanınan ek süreden faydalanıp 16.04.2001 ve 03.05.2001 tarihlerinde ikinci ve üçüncü taksitlerini ödemek suretiyle bedel ödeme yükümlülüğünü tamamlandığından davacının 1111 Sayılı Askerlik Kanununun Geçici 37 nci maddesi kapsamında Bedelli Askerlik Hizmetinden yararlandırılmama işleminin mevzuata ve hukuka aykırı bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Hal böyle olunca, söz konusu kararda davalı idare yönünden 1602 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinde sayılan düzeltme sebep ve şartlarının bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle;
1.1602 sayılı AYİM Kanununun 66 ncı maddesinde sayılan sebep ve şartlar bulunmadığından davalı idare yönünden kararın düzeltilmesi talebinin REDDİNE,
KARŞI OY GEREKÇESİ
Davacının bedelli askerlikten yararlandırılmaması yönünde tesis edilen işlemde davacının mevzuat çerçevesinde zamanında bedel taksitlerini ödemediği ve askerlik hizmetini yerine getirmediği 1111 sayılı Askerlik Kanununun Geçici 37 nci maddesi gereğince bedelli askerlik hizmeti statüsünden çıkarıldığı, tesis edilen işlemin hukuki olduğu, bu nedenle aksi yönde olan çoğunluk görüşüne iştirak edilemeyerek karşı oy kullanılmıştır. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy